Η ΕΕ ανοίγει τον δρόμο για τα τρόφιμα νέας γενιάς με γονιδιακή επεξεργασία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στη θέσπιση νέου πλαισίου για τις λεγόμενες «Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές» (ΝΓΤ), οι οποίες χρησιμοποιούνται στη γενετική επεξεργασία φυτών.

Η σχετική νομοθεσία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Ιουνίου 2026 και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τα μέσα του 2028.

Οι ΝΓΤ διαφέρουν από τους παραδοσιακούς γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), καθώς δεν βασίζονται στην εισαγωγή γενετικού υλικού από άλλα είδη, αλλά σε στοχευμένες αλλαγές στο ήδη υπάρχον DNA των φυτών. Σύμφωνα με την ΕΕ, πολλές από αυτές τις αλλαγές θα μπορούσαν να προκύψουν και με φυσικές ή συμβατικές μεθόδους βελτίωσης.

Με βάση τους νέους κανόνες, τα φυτά που έχουν υποστεί γονιδιακή επεξεργασία θα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη αφορά φυτά με περιορισμένες τροποποιήσεις, οι οποίες θεωρούνται αντίστοιχες με εκείνες που μπορούν να προκύψουν μέσω παραδοσιακής αναπαραγωγής. Τα φυτά αυτά θα αντιμετωπίζονται όπως οι συμβατικές καλλιέργειες. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει φυτά με πιο σύνθετες γενετικές αλλαγές, τα οποία θα εξακολουθούν να υπόκεινται στους αυστηρούς κανόνες που ισχύουν για τους ΓΤΟ, όπως αξιολόγηση κινδύνου, ειδική έγκριση, επισήμανση και πλήρη ιχνηλασιμότητα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επισημαίνει ότι τα φυτά της πρώτης κατηγορίας θεωρούνται εξίσου ασφαλή με εκείνα που προκύπτουν από συμβατικές μεθόδους καλλιέργειας, καθώς δεν περιέχουν ξένο γενετικό υλικό και οι τροποποιήσεις τους είναι περιορισμένες. Παράλληλα, αποκλείονται από αυτή την κατηγορία φυτά που έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντέχουν σε ζιζανιοκτόνα ή να παράγουν εντομοκτόνες ουσίες.

Σύμφωνα με την ΕΕ, οι νέες τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη τόσο στους αγρότες όσο και στους καταναλωτές. Οι καλλιέργειες ενδέχεται να γίνουν πιο ανθεκτικές στις κλιματικές αλλαγές και στις ασθένειες, να απαιτούν λιγότερα φυτοφάρμακα και λιπάσματα και να αποδίδουν περισσότερο. Παράλληλα, οι καταναλωτές θα μπορούσαν να επωφεληθούν από προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας ζωής, μειωμένης σπατάλης τροφίμων και μικρότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο επιτυγχάνει ισορροπία ανάμεσα στην προώθηση της καινοτομίας και στη διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, προσαρμόζοντας τη νομοθεσία στις σύγχρονες εξελίξεις της βιοτεχνολογίας.