Γιατί αρχίζουμε να περπατάμε μόλις μιλήσουμε στο τηλέφωνο;

Είναι μια γνώριμη εικόνα: κάποιος απαντά στο τηλέφωνο και, χωρίς να το καταλάβει, σηκώνεται από την καρέκλα ή αρχίζει να περπατά πάνω-κάτω στο δωμάτιο. Αν βρίσκεται ήδη στον δρόμο, μπορεί να μοιάζει ότι επιταχύνει καθώς η συζήτηση γίνεται πιο έντονη. Τι συμβαίνει πραγματικά;

Αρχικά χρειάζεται μια διευκρίνιση. Η επιστημονική έρευνα δεν επιβεβαιώνει ότι οι άνθρωποι περπατούν γενικά γρηγορότερα όταν μιλούν στο κινητό. Στις περισσότερες ελεγχόμενες μελέτες συμβαίνει το αντίθετο: η συνομιλία προσθέτει ένα δεύτερο νοητικό έργο και συχνά μειώνει την ταχύτητα ή αλλάζει τον τρόπο βάδισης.

Μια μελέτη σε νεαρούς ενήλικες κατέγραψε μείωση της ταχύτητας κατά περίπου 16% όταν οι συμμετέχοντες μιλούσαν στο κινητό ενώ περπατούσαν. Όταν έγραφαν μήνυμα, η μείωση έφτανε το 33%, ενώ παρουσίαζαν και μεγαλύτερη απόκλιση από την ευθεία πορεία.

Ο λόγος είναι ότι ο εγκέφαλος πρέπει να μοιράσει την προσοχή του ανάμεσα στη συζήτηση και στην ασφαλή μετακίνηση. Η κατανόηση όσων ακούμε, η επιλογή των λέξεων και η παρακολούθηση του συνομιλητή απαιτούν νοητικούς πόρους. Ταυτόχρονα, πρέπει να ελέγχουμε την ισορροπία, την κατεύθυνση και τα εμπόδια. Έτσι, το σώμα μπορεί να υιοθετήσει πιο προσεκτικό βηματισμό, με μικρότερα βήματα ή μειωμένη ταχύτητα.

Έρευνα σε πραγματικές αστικές διαβάσεις διαπίστωσε ότι τόσο η ομιλία όσο και η αποστολή μηνυμάτων οδηγούν τους πεζούς να περιορίζουν και να ελέγχουν την ταχύτητά τους, προσαρμόζοντας το μήκος ή τη συχνότητα των βημάτων. Η μελέτη βασίστηκε σε αυτοματοποιημένη ανάλυση βίντεο, ώστε να καταγραφεί η φυσική συμπεριφορά χωρίς εργαστηριακή παρέμβαση.

Γιατί, λοιπόν, έχουμε την εντύπωση ότι κάποιοι επιταχύνουν; Επειδή άλλο είναι το να περπατά κανείς προς έναν προορισμό και άλλο το νευρικό βημάτισμα. Όταν στεκόμαστε μέσα σε ένα δωμάτιο, η τηλεφωνική επικοινωνία αφαιρεί τις κινήσεις που θα κάναμε σε μια πρόσωπο με πρόσωπο συζήτηση: δεν κοιτάζουμε τον άλλον, δεν ανταποκρινόμαστε στις εκφράσεις του και δεν προσανατολίζουμε το σώμα μας προς αυτόν. Η κινητική ενέργεια μπορεί τότε να εκφραστεί με χειρονομίες και επαναλαμβανόμενο περπάτημα.

Μια αγχωτική, συναρπαστική ή επαγγελματική συνομιλία αυξάνει επίσης τη σωματική διέγερση. Το περπάτημα λειτουργεί ως αυθόρμητη εκτόνωση και μπορεί υποκειμενικά να μας βοηθά να οργανώσουμε τις σκέψεις μας. Δεν σημαίνει, όμως, ότι κινούμαστε αποτελεσματικότερα ή γρηγορότερα προς τον προορισμό μας.

Επομένως, στο τηλέφωνο μπορεί να κάνουμε περισσότερη κίνηση, όχι απαραίτητα ταχύτερη βάδιση. Και στον δρόμο, αυτή η διάσπαση της προσοχής απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή – κυρίως κοντά σε οχήματα και διαβάσεις.