Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pronews.gr στην Google

Μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές στην ιστορία της Αγίας Πετρούπολης σημειώθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1824, όταν η στάθμη των υδάτων ανέβηκε κατά περίπου 4,21 μέτρα πάνω από το συνηθισμένο επίπεδο, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της πόλης.

Η πλημμύρα του Νέβα άφησε πίσω της εκτεταμένες καταστροφές και πέρασε στην ιστορία ως το ισχυρότερο αντίστοιχο φαινόμενο που έχει καταγραφεί στη ρωσική πόλη.

Το περιστατικό συνέβη στις 7 Νοεμβρίου σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο που ίσχυε τότε στη Ρωσία.

Μέσα σε λίγες ώρες, δρόμοι, πλατείες και συνοικίες βρέθηκαν κάτω από το νερό, ενώ οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν ασφαλές σημείο σε ψηλότερους ορόφους και στις στέγες των κτιρίων.

Η καταστροφή δεν προκλήθηκε απλώς από την υπερχείλιση του ποταμού.

Πίσω από την απότομη άνοδο της στάθμης βρισκόταν ένα ισχυρό μετεωρολογικό φαινόμενο, το οποίο συνδέθηκε με κακοκαιρία στη Βαλτική και έντονους δυτικούς ανέμους.

Πώς δημιουργήθηκε το ακραίο φαινόμενο

Την προηγούμενη νύχτα, ένα ισχυρό βαρομετρικό σύστημα επηρέασε την περιοχή της Βαλτικής.

Οι δυτικοί άνεμοι έσπρωξαν μεγάλες ποσότητες θαλασσινού νερού προς τον ανατολικό Κόλπο της Φινλανδίας, ενώ η χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση συνέβαλε στην περαιτέρω ανύψωση της στάθμης.

Η γεωγραφική θέση της Αγίας Πετρούπολης έκανε την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη.

Ο Νέβας εκβάλλει στον Κόλπο της Φινλανδίας, όμως η θαλάσσια μάζα που ωθούνταν προς την ακτή εμπόδιζε την ομαλή απορροή του ποταμού. Έτσι, τα νερά δεν περιορίστηκαν στην κοίτη του, αλλά κινήθηκαν προς το εσωτερικό της πόλης.

Με τη σημερινή μετεωρολογική ορολογία, το φαινόμενο περιγράφεται ως μετεωρολογική παλίρροια ή storm surge.

Πρόκειται για την απότομη άνοδο της στάθμης της θάλασσας εξαιτίας κυρίως των ισχυρών ανέμων και της πτώσης της ατμοσφαιρικής πίεσης.

Η πλημμύρα άρχισε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις περίπου στις 10 το πρωί.

Το νερό εξαπλώθηκε γρήγορα στους δρόμους και τα κανάλια, ενώ γέφυρες και ξύλινες κατασκευές παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά.

Άμαξες, βάρκες και διάφορα αντικείμενα επέπλεαν ανάμεσα στα κτίρια, δημιουργώντας εικόνες που θύμιζαν περισσότερο θαλάσσια περιοχή παρά ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.

Οι ανθρώπινες απώλειες παραμένουν αντικείμενο ιστορικών εκτιμήσεων. Οι πηγές δεν συμφωνούν ως προς τον ακριβή αριθμό των νεκρών, με τις αναφορές να κυμαίνονται από εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες.

Η έλλειψη αξιόπιστων μηχανισμών καταγραφής στις αρχές του 19ου αιώνα δυσκολεύει μέχρι σήμερα τον ακριβή απολογισμό.

Η καταστροφή που ενέπνευσε τον Πούσκιν

Η πλημμύρα του 1824 δεν έμεινε μόνο στα ιστορικά χρονικά. Το γεγονός αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον Αλεξάντρ Πούσκιν, ο οποίος το 1833 έγραψε το αφηγηματικό ποίημα «Ο Μπρούτζινος Καβαλάρης».

Στο έργο, η μεγάλη πλημμύρα αποτελεί το δραματικό φόντο μιας ιστορίας που αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη φιλοδοξία και την ανεξέλεγκτη δύναμη της φύσης.

Η Αγία Πετρούπολη παρουσιάζεται ως ένα επιβλητικό δημιούργημα, το οποίο όμως παραμένει ευάλωτο απέναντι στα φυσικά φαινόμενα.

Η εικόνα της πόλης που κατακλύζεται από τα νερά αποτυπώθηκε επίσης σε χαρακτικά, σχέδια και πίνακες.

Ανάμεσα στα έργα που διατηρούν τη μνήμη του γεγονότος βρίσκεται και χαρακτικό με τίτλο «Πλημμύρα στην Πετρούπολη, 19 Νοεμβρίου 1824», το οποίο φυλάσσεται στο Κρατικό Ρωσικό Μουσείο.

Τι έδειξε η μετεωρολογική έρευνα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επιστημονική μελέτη των πλημμυρών του Νέβα, η οποία δημοσιεύθηκε το 1905 από την Αυτοκρατορική Ακαδημία Επιστημών της Αγίας Πετρούπολης.

Ο C. Griboyedov εξέτασε μεταξύ άλλων το επεισόδιο του 1824, αξιοποιώντας συνοπτικούς χάρτες και βαρομετρικά στοιχεία.

Η ανάλυση συνέδεσε την καταστροφή με κυκλωνική διαταραχή και ισχυρή δυτική ροή πάνω από τον Κόλπο της Φινλανδίας.

Καταγράφεται, μάλιστα, η ταχεία πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης: στις 18 Νοεμβρίου είχε αρχίσει να υποχωρεί στο Λονδίνο και την επόμενη ημέρα είχε φθάσει περίπου στα 746 mmHg, δηλαδή κοντά στα 995 hPa.

Σε νεότερη ανακατασκευή της ατμοσφαιρικής κατάστασης από τον μετεωρολόγο Κολυδά, το βαρομετρικό χαμηλό τοποθετείται περίπου στα 992 hPa, κοντά στις 62° βόρειου πλάτους και 21° ανατολικού μήκους, στη βόρεια Βαλτική.

Η ιστορική πλημμύρα εξακολουθεί να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η ατμόσφαιρα και η θάλασσα μπορούν να συνδυαστούν και να προκαλέσουν καταστροφές σε παράκτιες περιοχές.

Η περίπτωση της Αγίας Πετρούπολης υπενθυμίζει ότι μια μεγάλη πλημμύρα δεν χρειάζεται απαραίτητα να ξεκινήσει από έντονες βροχοπτώσεις: οι άνεμοι, η ατμοσφαιρική πίεση και η γεωγραφία μιας περιοχής μπορούν να παίξουν εξίσου καθοριστικό ρόλο.

Δείτε μας ζωντανά στο YouTube, Twitch, X, Telegram