Πώς ένας άνδρας χωρίς ιατρικές γνώσεις έγινε χειρουργός στον Πόλεμο της Κορέας

Το 1951, ένα καναδικό πολεμικό πλοίο έπλεε προς την Κορέα έχοντας στο πλήρωμά του έναν νέο αξιωματικό. Ο υποπλοίαρχος Joseph Cyr φαινόταν να διαθέτει όλα τα απαραίτητα προσόντα για τη θέση του.

Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ήταν γιατρός ούτε καν ο άνθρωπος που αναγραφόταν στα έγγραφά του.

Ήταν ο Ferdinand Waldo Demara, ένας Αμερικανός που είχε κλέψει την ταυτότητα του πραγματικού Joseph Cyr και είχε καταφέρει να προσληφθεί ως χειρουργός στο Καναδικό Πολεμικό Ναυτικό.

Η απουσία ιατρικών γνώσεων δεν τον εμπόδισε να αναλάβει καθήκοντα. Σύντομα θα χειρουργούσε τραυματίες πολέμου και θα εντυπωσίαζε τους συναδέλφους του με την ψυχραιμία του. Παραδόξως, η επιτυχία του ήταν εκείνη που τελικά αποκάλυψε την απάτη.

Ο άνθρωπος με τις πολλές ταυτότητες

Ο Ferdinand Waldo Demara γεννήθηκε το 1921 στο Λόρενς της Μασαχουσέτης. Δεν ολοκλήρωσε το σχολείο και από νεαρή ηλικία άρχισε να αναζητά τρόπους να αποκτήσει το κύρος και τις ιδιότητες που επιθυμούσε, χωρίς να ακολουθεί την απαιτούμενη εκπαιδευτική ή επαγγελματική διαδρομή.

Στα 16 του έφυγε από το σπίτι του και προσπάθησε να γίνει μοναχός. Αργότερα κατατάχθηκε στον στρατό, τον εγκατέλειψε και άρχισε να χρησιμοποιεί ξένες ταυτότητες.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, μεταξύ άλλων, δίδαξε ψυχολογία σε κολέγιο της Πενσυλβάνια, εργάστηκε ως νοσοκόμος σε θεραπευτήριο του Λος Άντζελες και ανέλαβε εκπαιδευτικά καθήκοντα στο Κολέγιο Σεντ Μάρτινς, στην πολιτεία της Ουάσιγκτον. Τελικά, παρουσιάστηκε ως γιατρός και, μάλιστα, χειρουργός.

Αυτό που κάνει την ιστορία του ιδιαίτερη είναι ότι δεν φαίνεται να τον κινούσε αποκλειστικά το οικονομικό όφελος. Στις περιγραφές της ζωής του επανέρχεται η ανάγκη του για κύρος, αναγνώριση και την αίσθηση ότι ανήκει σε έναν κόσμο στον οποίο δεν είχε αποκτήσει θέση με τα συνηθισμένα μέσα.

Όταν ρωτήθηκε για τα κίνητρά του, ο ίδιος τα περιέγραψε με απλά λόγια: «Αλητεία, καθαρή αλητεία».

Ο Demara έμεινε γνωστός ως «Ο Μεγάλος Απατεώνας», καθώς κατάφερε να υποδυθεί δεκάδες διαφορετικά πρόσωπα και επαγγελματίες χωρίς την αντίστοιχη επίσημη εκπαίδευση ή τα απαιτούμενα πτυχία.

Έξυπνος, ψύχραιμος, ικανός

Η μεγαλύτερη απάτη του ξεκίνησε όταν παρουσιάστηκε ως ο Joseph Cyr, ένας Καναδός γιατρός από το Νιου Μπράνσγουικ.

Το Βασιλικό Καναδικό Ναυτικό χρειαζόταν ιατρικό προσωπικό λόγω του Πολέμου της Κορέας και ο Demara έγινε δεκτός χωρίς να ελεγχθούν επαρκώς τα προσόντα του.

Σύντομα τοποθετήθηκε ως αξιωματικός στο HMCS Cayuga, ένα αντιτορπιλικό που συμμετείχε στην επιχείρηση των Ηνωμένων Εθνών στην Κορέα. Παρότι δεν είχε λάβει ιατρική εκπαίδευση, διέθετε ένα χαρακτηριστικό που είχε αποδειχθεί χρήσιμο και στις προηγούμενες απάτες του: μπορούσε να αποστηθίζει γρήγορα πληροφορίες και να τις θυμάται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο Cayuga αντιμετώπισε τα συνηθισμένα περιστατικά ενός πολεμικού πλοίου. Πραγματοποίησε αρκετές μικρές χειρουργικές επεμβάσεις, ενώ έκανε ακόμη και οδοντιατρική επέμβαση για μολυσμένο δόντι του διοικητή του πλοίου.

Σύμφωνα με τις μεταγενέστερες περιγραφές, μελετούσε τις τεχνικές που χρειαζόταν μέσα από βιβλία και εγχειρίδια, ενώ χρησιμοποιούσε μεγάλες ποσότητες αναισθητικών και αντιβιοτικών.

Η κατάσταση έγινε πολύ πιο σοβαρή όταν μεταφέρθηκαν στο πλοίο βαριά τραυματισμένοι Νοτιοκορεάτες. Ο Demara βρέθηκε αντιμέτωπος με τραυματίες που χρειάζονταν άμεση ιατρική φροντίδα και με ένα πλήρωμα που περίμενε από εκείνον να τους σώσει.

Οι ασθενείς του επέζησαν και οι συνάδελφοί του αξιωματικοί εντυπωσιάστηκαν τόσο πολύ από την ψυχραιμία του, ώστε τον πρότειναν για μετάλλιο. Παράλληλα, η ιστορία του άρχισε να προσελκύει το ενδιαφέρον του καναδικού Τύπου. Η δημοσιότητα που ακολούθησε έμελλε να οδηγήσει στην αποκάλυψη της πραγματικής του ταυτότητας.

Η δημοσιότητα που τον πρόδωσε

Όταν οι ιστορίες για τον γιατρό του Cayuga έφτασαν στον Τύπο, ο πραγματικός Joseph Cyr πληροφορήθηκε ότι κάποιος χρησιμοποιούσε τα στοιχεία του. Επικοινώνησε με τις αρχές και η απάτη αποκαλύφθηκε.

Ο Demara απομακρύνθηκε αμέσως από το Ναυτικό. Ωστόσο, οι καναδικές αρχές δεν προχώρησαν σε δικαστική δίωξη εναντίον του, αλλά επέλεξαν να τον απελάσουν στις ΗΠΑ, αφήνοντας την υπόθεση να κλείσει. Για τον ίδιο, πάντως, η αποκάλυψη δεν σήμανε το τέλος της δράσης του.

Συνέχισε να χρησιμοποιεί διαφορετικές ταυτότητες και να αναλαμβάνει θέσεις για τις οποίες δεν διέθετε τα τυπικά προσόντα.

Το 1957, το περιοδικό TIME τον περιέγραψε ως έναν τολμηρό, αμόρφωτο αλλά εκπληκτικά έξυπνο υποκριτή που πάντα ήθελε να είναι “κάποιος” και κατάφερε να είναι μια ολόκληρη σειρά από “κάποιους άλλους”.

Η ζωή του σύντομα έγινε βιβλίο. Το 1959, ο συγγραφέας Robert Crichton εξέδωσε το The Great Impostor («Ο Μεγάλος Απατεώνας»), μια βιογραφία βασισμένη στις απίστευτες διαδρομές του Demara.

Το βιβλίο έγινε μπεστ σέλερ και δύο χρόνια αργότερα η ιστορία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, με τον Τόνι Κέρτις να υποδύεται τον πρωταγωνιστή.

Ο δημοφιλής ηθοποιός δεν έμοιαζε ιδιαίτερα με τον Demara, ο οποίος ήταν γεροδεμένος και όχι ιδιαίτερα όμορφος. Ωστόσο, η κινηματογραφική μεταφορά συνέβαλε στην καθιέρωση της εικόνας του ως ενός γοητευτικού και σχεδόν αξιαγάπητου απατεώνα.

Η πραγματικότητα ήταν πιο σύνθετη: επί χρόνια κατάφερνε να αποκτά θέσεις ευθύνης παρακάμπτοντας τους ελέγχους και τις διαδικασίες πιστοποίησης, ακόμη και σε έναν τομέα τόσο κρίσιμο όσο η ιατρική.

Ο Ferdinand Demara πέθανε το 1982, σε ηλικία 60 ετών. Έμεινε στην ιστορία όχι για κάποια μεγάλη οικονομική απάτη, αλλά για την ικανότητά του να πείθει τους άλλους ότι ήταν σχεδόν οποιοσδήποτε.