Σαν σήμερα 27 Σεπτεμβρίου 1831: Δολοφονείται ο Ιωάννης Καποδίστριας στο Ναύπλιο

Σαν σήμερα, 27 Σεπτεμβρίου 1831, ο Ιωάννης Καποδίστριας δολοφονείται έξω από τον Άγιο Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο, σε μία από τις πιο δραματικές στιγμές των πρώτων χρόνων του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Ήταν Κυριακή και περίπου 6:45 το πρωί όταν ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας κατευθυνόταν προς την εκκλησία. Στην είσοδο του ναού τον περίμεναν ο Κωνσταντίνος και ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης, αδελφός και γιος αντίστοιχα του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Η επίθεση δεν ήταν ένα τυχαίο περιστατικό, αλλά το αποτέλεσμα μιας βαθιάς πολιτικής σύγκρουσης για την εξουσία και τον τρόπο με τον οποίο θα οργανωνόταν το νέο ελληνικό κράτος.

Ο Καποδίστριας είχε αναλάβει τη διακυβέρνηση μιας χώρας που έβγαινε από χρόνια πολέμου, με κατεστραμμένες υποδομές, αδύναμους κρατικούς θεσμούς και ισχυρές τοπικές οικογένειες και οπλαρχηγούς.

Προσπάθησε να ενισχύσει την κεντρική διοίκηση και να περιορίσει την αυτονομία των τοπικών κέντρων εξουσίας.

Η πολιτική αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, ιδιαίτερα στη Μάνη. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκαν οι Μαυρομιχαλαίοι, με τη σύγκρουση να κορυφώνεται μετά τη σύλληψη και φυλάκιση του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου, οι δύο Μαυρομιχαλαίοι είχαν φτάσει νωρίτερα στον Άγιο Σπυρίδωνα και περίμεναν τον Κυβερνήτη.

Όταν ο Καποδίστριας έφτασε στην είσοδο, ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης τον πυροβόλησε από κοντινή απόσταση στο πίσω μέρος του κεφαλιού, ενώ ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης τον χτύπησε σχεδόν ταυτόχρονα με μαχαίρι στη βουβωνική χώρα.

Ο Καποδίστριας έπεσε νεκρός στην είσοδο της εκκλησίας.

Ακολούθησε πανικός στους δρόμους του Ναυπλίου. Ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης προσπάθησε να διαφύγει, όμως πυροβολήθηκε από φρουρό του Κυβερνήτη και στη συνέχεια δέχθηκε την επίθεση του συγκεντρωμένου πλήθους.

Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης κατέφυγε στη γαλλική αντιπροσωπεία και παραδόθηκε αργότερα στις Αρχές. Δικάστηκε από στρατοδικείο και εκτελέστηκε στις 10 Οκτωβρίου 1831.

Η δολοφονία του Καποδίστρια άφησε το νεοσύστατο ελληνικό κράτος χωρίς τον άνθρωπο που επιχειρούσε να δημιουργήσει ισχυρή κεντρική διοίκηση και να θέσει τις βάσεις για τη λειτουργία των κρατικών θεσμών.

Η σύγκρουση που οδήγησε στη δολοφονία του ανέδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο τις αντιθέσεις ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τα ισχυρά τοπικά κέντρα που είχαν διαμορφωθεί κατά τη διάρκεια της Επανάστασης.

Στον Άγιο Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο παραμένει μέχρι σήμερα το σημάδι από σφαίρα που συνδέεται με εκείνο το πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου 1831, θυμίζοντας το σημείο όπου δολοφονήθηκε ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας.