Εκλογές Ισραήλ: Πόσο πιθανή είναι μία νέα προσφυγή στις κάλπες

Το παράδοξο να παραμείνει στην εξουσία ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, παρότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του δεν εξασφαλίζει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, διαμορφώνεται στο Ισραήλ μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Η αδυναμία των αντιπάλων του να συμφωνήσουν σε ένα κοινό κυβερνητικό σχήμα απειλεί να οδηγήσει τη χώρα σε παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο, με ορατό πλέον το ενδεχόμενο νέας προσφυγής στις κάλπες.

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, ούτε το στρατόπεδο του Νετανιάχου ούτε εκείνο του βασικού αντιπάλου του, Γκάντι Άιζενκοτ, συγκεντρώνει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την αυτοδυναμία στην Κνεσέτ των 120 εδρών.

Παράλληλα, η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων περιπλέκει τους συσχετισμούς. Αν και οι έδρες τους θα μπορούσαν να δώσουν στην αντιπολίτευση την πλειοψηφία, οι περισσότερες πολιτικές δυνάμεις του μπλοκ Άιζενκοτ αποκλείουν τη συνεργασία μαζί τους.

Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το BBC, η συγκρότηση κυβέρνησης φαίνεται να προϋποθέτει ότι τουλάχιστον μία από τις βασικές πολιτικές δυνάμεις θα αθετήσει κεντρικές προεκλογικές δεσμεύσεις της.

Με τα σημερινά δεδομένα, μια νέα εκλογική αναμέτρηση ενδέχεται να αποτελεί την πιθανότερη διέξοδο, αφήνοντας στο μεταξύ τον Νετανιάχου στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού.

Τα τέσσερα σενάρια

Το πρώτο σενάριο προβλέπει κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τον Νετανιάχου και τον Άιζενκοτ, με επικεφαλής τον απερχόμενο πρωθυπουργό. Πρόκειται για επιλογή που προσκρούει στις βασικές δεσμεύσεις του ηγέτη της αντιπολίτευσης, ο οποίος οικοδόμησε ολόκληρη την προεκλογική του εκστρατεία στην ανάγκη απομάκρυνσης του Νετανιάχου από την εξουσία. Το βράδυ των εκλογών τον κάλεσε μάλιστα να ανακοινώσει την αποχώρησή του από την πολιτική ζωή.

Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, ευχαρίστησε τους «πιστούς εταίρους» του και ζήτησε τον σχηματισμό ισχυρής δεξιάς κυβέρνησης.

Ένας παράγοντας που θα μπορούσε να μεταβάλει τα δεδομένα είναι μια νέα σύγκρουση με το Ιράν, η οποία θα δημιουργούσε πιέσεις για εθνική συνεννόηση.Το δεύτερο σενάριο θα αποτελούσε ιστορική ανατροπή, καθώς προϋποθέτει τη συνεργασία της αντιπολίτευσης με τα αραβικά κόμματα, τα οποία αναδεικνύονται στους μεγάλους κερδισμένους της εκλογικής αναμέτρησης, εξασφαλίζοντας συνολικά έως και 19 έδρες.

Στην ιστορία της χώρας, μόνο μία φορά, το 2021, ανεξάρτητο αραβικό κόμμα συμμετείχε επισήμως σε κυβερνητικό συνασπισμό.

Σήμερα, ο Άιζενκοτ και σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα του μπλοκ του έχουν αποκλείσει τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων στην κυβέρνηση.

Η Ενωμένη Αραβική Λίστα έχει εκφράσει προθυμία συμμετοχής, ενώ η Κοινή Λίστα δηλώνει διατεθειμένη να προσφέρει κοινοβουλευτική στήριξη χωρίς κυβερνητικές θέσεις. Ακόμη και αν υπήρχε συμφωνία, η συνοχή μιας τέτοιας κυβέρνησης θα δοκιμαζόταν ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.

Το τρίτο σενάριο αφορά την προσπάθεια του Νετανιάχου να προσελκύσει δεξιά κόμματα από το στρατόπεδο του Άιζενκοτ, όπως τον Ναφτάλι Μπένετ και τον Αβίγκντορ Λίμπερμαν.

Αμφότεροι προέρχονται από τη Δεξιά, υιοθετούν σκληρές θέσεις στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και έχουν σημεία σύγκλισης με τον Νετανιάχου.

Το πρόβλημα είναι ότι και οι δύο διεκδίκησαν την ψήφο με ρητή δέσμευση την απομάκρυνσή του από την πρωθυπουργία και υποστηρίζουν την επέκταση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στους υπερορθόδοξους Εβραίους, θέση που τους φέρνει σε αντιπαράθεση με τους σημερινούς κυβερνητικούς εταίρους του. Ακόμη και αν αντικαθιστούσε τους υπερορθόδοξους συμμάχους του, το σχήμα ενδέχεται να μη συγκεντρώνει τις 61 έδρες.

Το τέταρτο και πιθανότερο σενάριο είναι οι νέες εκλογές. Εάν οι διερευνητικές επαφές δεν οδηγήσουν σε συμφωνία, το Ισραήλ θα βρεθεί αντιμέτωπο με νέα αναμέτρηση. Παρότι ο Νετανιάχου δεν θα έχει εξασφαλίσει αυτοδυναμία, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί έμμεση πολιτική νίκη του, καθώς θα εξακολουθούσε να ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού πρωθυπουργού.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η υψηλή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων δύσκολα θα επαναλαμβανόταν στον ίδιο βαθμό, ενώ η προοπτική νέων εκλογών θα μπορούσε να κινητοποιήσει περισσότερους ψηφοφόρους της Δεξιάς.

Αρκετά μικρά δεξιά κόμματα που απέτυχαν να ξεπεράσουν το όριο του 3,25% ενδέχεται να απορροφηθούν από το Likud. Από το 2019 έως το 2022 η χώρα οδηγήθηκε σε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς ο Νετανιάχου και οι αντίπαλοί του αδυνατούσαν να συμφωνήσουν στον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.

Το κρίσιμο παράδοξο της σημερινής συγκυρίας είναι ότι, ενώ ο Νετανιάχου δεν διαθέτει τις έδρες για να σχηματίσει μόνος του κυβέρνηση, οι αντίπαλοί του δεν φαίνεται να διαθέτουν την απαραίτητη πολιτική συνεννόηση για να τον απομακρύνουν. Μια νέα προσφυγή στις κάλπες θα μπορούσε να θεωρηθεί έμμεση νίκη για τον ίδιο.