Πέντε τρόφιμα που θεωρούνται υγιεινά αλλά κρύβουν «παγίδες»

Προϊόντα που έχουν συνδεθεί με την υγιεινή διατροφή, από το γάλα αμυγδάλου και το skyr μέχρι το μούσλι και τον τόνο σε κονσέρβα, βρίσκονται στο επίκεντρο έρευνας για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Πρόκειται για επιλογές που συναντώνται συχνά στα πρωινά και στα γεύματα όσων προσέχουν τη διατροφή τους, ακόμη και σε εκείνους που ακολουθούν ένα πρόγραμμα άσκησης.

Ωστόσο, η εικόνα που δημιουργούν οι συσκευασίες και οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί δεν αποτυπώνει πάντοτε ολόκληρη τη διατροφική τους αξία.

Σύμφωνα με έρευνα της καταναλωτικής οργάνωσης Foodwatch, την οποία παρουσίασε η γαλλική εφημερίδα Le Parisien, ορισμένα προϊόντα που προβάλλονται ως υγιεινές επιλογές περιέχουν συστατικά και πρόσθετα που αξίζει να ελέγχονται πριν από την αγορά τους.

Το ζήτημα δεν είναι ότι τα συγκεκριμένα τρόφιμα είναι απαραίτητα επιβλαβή από τη φύση τους, αλλά ότι η σύνθεσή τους μπορεί να διαφέρει σημαντικά από αυτό που περιμένει ο καταναλωτής.

Τα πέντε προϊόντα που εξετάζονται

Στη λίστα της Foodwatch περιλαμβάνονται προϊόντα γνωστών εταιρειών, τα οποία διατίθενται σε σούπερ μάρκετ και συχνά εντάσσονται σε καθημερινά διατροφικά προγράμματα.

• Γάλα αμυγδάλου Alpro: Η συγκεκριμένη εκδοχή με καβουρδισμένο αμύγδαλο επισημαίνεται λόγω της επεξεργασίας της. Το φυτικό ρόφημα μπορεί να αποτελεί εναλλακτική λύση για όσους δεν καταναλώνουν αγελαδινό γάλα, όμως η διατροφική του αξία εξαρτάται από τη σύνθεση και τα συστατικά του.
• Skyr Yoplait με κόκκινα φρούτα: Το προϊόν, που χρησιμοποιείται συχνά σε πρωινά με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, περιλαμβάνεται επίσης στη λίστα της οργάνωσης.
• P’tit Onctueux της Nestlé: Πρόκειται για ένα απλό τυρί blanc που προορίζεται για μικρά παιδιά και συγκαταλέγεται στα προϊόντα που εξετάζονται.
• Μούσλι με τέσσερις ξηρούς καρπούς της Leclerc: Παρότι τα δημητριακά και οι ξηροί καρποί αποτελούν συνηθισμένες επιλογές για ένα θρεπτικό πρωινό, σημασία έχει και η συνολική σύνθεση του συγκεκριμένου προϊόντος.
• Φιλέτο τόνου με λεμόνι της Saupiquet: Το προϊόν περιλαμβάνεται επίσης στην αξιολόγηση, παρά τη σύνδεση του τόνου με την πρόσληψη πρωτεΐνης.

Η παρουσία ενός προϊόντος στη συγκεκριμένη λίστα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι επικίνδυνο για την υγεία. Αναδεικνύει, ωστόσο, τη σημασία του ελέγχου της ετικέτας και της πραγματικής σύστασης κάθε τροφίμου.

Οι ισχυρισμοί στις συσκευασίες και η πραγματική σύνθεση

Όπως επισημαίνει η Foodwatch, φράσεις όπως «χωρίς ζάχαρη», «πλούσιο σε φυτικές ίνες», «χωρίς λιπαρά» ή «υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη» μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις επιλογές των καταναλωτών.

Ωστόσο, ένας τέτοιος ισχυρισμός δεν αρκεί από μόνος του για να χαρακτηρίσει ένα προϊόν συνολικά υγιεινό. Χρειάζεται να εξετάζονται ο κατάλογος των συστατικών, η διατροφική δήλωση και η ποσότητα που καταναλώνεται.

Η υπερεπεξεργασία αφορά τον τρόπο παραγωγής και τη σύνθεση των τροφίμων, ενώ μπορεί να περιλαμβάνει τη χρήση συστατικών και πρόσθετων που δεν συναντώνται συνήθως σε μια οικιακή κουζίνα.

Δεν είναι, όμως, όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα ίδια, ούτε η παρουσία ενός πρόσθετου αποδεικνύει από μόνη της ότι ένα προϊόν προκαλεί βλάβη.

Η οργάνωση εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο οι καταναλωτές να παραπλανώνται από την εικόνα ενός προϊόντος και ζητά μεγαλύτερη διαφάνεια στην επισήμανση των τροφίμων.

Με ποιες ασθένειες έχουν συνδεθεί τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

Η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συσχετιστεί σε επιστημονικές μελέτες με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Έχουν εξεταστεί επίσης πιθανές συσχετίσεις με άλλες χρόνιες παθήσεις.

Οι συσχετίσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι κάθε υπερεπεξεργασμένο προϊόν προκαλεί τις συγκεκριμένες ασθένειες. Η συνολική διατροφή, οι ποσότητες, η φυσική δραστηριότητα και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν τον κίνδυνο για την υγεία.

Για όσους επιδιώκουν να τρέφονται ισορροπημένα, πρακτική λύση είναι να συγκρίνουν τις ετικέτες, να ελέγχουν την περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά και να προτιμούν, όπου είναι εφικτό, τρόφιμα με απλούστερη σύνθεση.

Τι απαντούν οι εταιρείες

Το ζήτημα του ορισμού των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Le Parisien, οι εταιρείες που ρωτήθηκαν υποστήριξαν ότι συμμορφώνονται με τους γαλλικούς και ευρωπαϊκούς κανονισμούς, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ένας καθολικά αποδεκτός ορισμός για την κατηγορία.

Η Yoplait, από την πλευρά της, ανέφερε ότι ξεκίνησε τον Μάρτιο τη σταδιακή διάθεση νέας συνταγής για το skyr, η οποία επιτρέπει την αφαίρεση δύο πρόσθετων.

Η Foodwatch ζητά αυστηρότερη και πιο διαφανή ενημέρωση των καταναλωτών, ώστε οι ισχυρισμοί στις συσκευασίες να μην αποτελούν το μοναδικό κριτήριο για την επιλογή ενός τροφίμου.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ακόμη και προϊόντα που θεωρούνται κατάλληλα για μια ισορροπημένη διατροφή χρειάζονται έλεγχο ως προς τη σύνθεσή τους. Η ανάγνωση της ετικέτας παραμένει ένας από τους πιο απλούς τρόπους για πιο συνειδητές επιλογές στο σούπερ μάρκετ.