Στο «μικροσκόπιο» της ΑΑΔΕ οι ελεύθεροι επαγγελματίες που αμφισβήτησαν τα τεκμήρια

Σαρωτικούς φορολογικούς ελέγχους σε ελεύθερους επαγγελματίες που αμφισβήτησαν τον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματός τους μπορεί να πραγματοποιήσει η ΑΑΔΕ, εξετάζοντας όχι μόνο τα στοιχεία της επαγγελματικής τους δραστηριότητας αλλά και την ευρύτερη οικονομική και περιουσιακή τους εικόνα.

Η διαδικασία αφορά όσους δήλωσαν ότι δεν αποδέχονται το εισόδημα που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια και ζήτησαν φορολογικό έλεγχο, προκειμένου να αποδείξουν ότι το πραγματικό τους εισόδημα είναι χαμηλότερο.

Η αμφισβήτηση δηλώνεται στους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1.

Με την υποβολή της σχετικής δήλωσης, ο φορολογούμενος ενημερώνεται ότι η φορολογική διοίκηση μπορεί να προσδιορίσει το εισόδημά του χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή ακόμη και έμμεσες τεχνικές ελέγχου.

Παράλληλα, ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί σε προηγούμενα φορολογικά έτη, αλλά και σε άλλες φορολογίες ή φορολογικά αντικείμενα, ιδιαίτερα εάν τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί δεν θεωρηθούν συμβατά με την πραγματική οικονομική κατάσταση του φορολογούμενου.

Το ερωτηματολόγιο της ΑΑΔΕ

Όσοι αμφισβητούν τα τεκμήρια καλούνται να συμπληρώσουν ειδικό ερωτηματολόγιο για την περιουσιακή τους κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης.

Το ερωτηματολόγιο αφορά τον ίδιο τον φορολογούμενο, τον ή τη σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, καθώς και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειας.

Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της ψηφιακής πύλης της ΑΑΔΕ, στην εφαρμογή myBusinessSupport, και πρέπει να ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα σε 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

Η μη υποβολή του ερωτηματολογίου μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία έχει σημαντική συνέπεια, καθώς οδηγεί στην απώλεια του δικαιώματος αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος.

Από τα τιμολόγια μέχρι τους τραπεζικούς λογαριασμούς

Ο φορολογικός έλεγχος δεν περιορίζεται στα επαγγελματικά βιβλία και στις συναλλαγές της επιχείρησης. Οι ελεγκτικές διασταυρώσεις μπορούν να αξιοποιήσουν στοιχεία από myDATA, POS και ενδοκοινοτικές συναλλαγές, ενώ παράλληλα εξετάζεται η συνολική οικονομική εικόνα του φορολογούμενου.

Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να βρεθούν στο επίκεντρο:

• τραπεζικοί λογαριασμοί του επαγγελματία, του/της συζύγου και των προστατευόμενων μελών,
• ακίνητα και λοιπή κινητή περιουσία,
• επενδύσεις, έργα τέχνης και συλλογές,
• αυτοκίνητα, σκάφη και αεροσκάφη,
• προσωπικές δαπάνες και έξοδα διαβίωσης,
• δαπάνες για διακοπές, δίδακτρα και ασφάλιστρα,
• τηλεφωνικοί λογαριασμοί και λοιπές καταναλωτικές δαπάνες,
• κρυπτονομίσματα και η αξία τους στην αρχή και στο τέλος του φορολογικού έτους,
• λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και τηλεφωνίας και το συνολικό ετήσιο κόστος τους.

Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν η οικονομική και περιουσιακή εικόνα του φορολογούμενου συμβαδίζει με το εισόδημα που δηλώνει και με τους ισχυρισμούς που επικαλείται για την αμφισβήτηση του τεκμαρτού προσδιορισμού.

Ο έλεγχος μπορεί να φτάσει έως και πέντε χρόνια πίσω

Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρος του ελέγχου. Η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει στοιχεία που αφορούν έως και πέντε προηγούμενα οικονομικά έτη, ενώ η διαδικασία του ελέγχου προβλέπεται να ολοκληρώνεται μέσα σε 12 μήνες.

Παράλληλα, η αμφισβήτηση των τεκμηρίων δεν σημαίνει ότι «παγώνει» η καταβολή του φόρου που έχει υπολογιστεί με βάση τον τεκμαρτό προσδιορισμό.

Μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση, ο φόρος εξακολουθεί να οφείλεται. Εφόσον τελικά ο φορολογούμενος δικαιωθεί από τον έλεγχο, το επιπλέον ποσό που έχει καταβληθεί μπορεί να επιστραφεί ή να συμψηφιστεί.