Συντάξεις: Έως 1.468 ευρώ η απώλεια από τον τρόπο υπολογισμού των αυξήσεων 2023-2026

Έως και 1.468 ευρώ μικτά ή περίπου 1.057 ευρώ καθαρά φτάνει η συνολική απώλεια εισοδήματος για συνταξιούχους χωρίς προσωπική διαφορά, λόγω του τρόπου με τον οποίο υπολογίστηκαν οι αυξήσεις των συντάξεων από το 2023 έως και το 2026.

Η διαφορά προκύπτει από τη σύγκριση των αυξήσεων που δόθηκαν πραγματικά με το ποσό που θα προέκυπτε εάν οι συντάξεις αυξάνονταν κάθε χρόνο αποκλειστικά με βάση τον πληθωρισμό του προηγούμενου έτους.

Το ποσό δεν αφορά μόνο τη διαφορά που εμφανίζεται σήμερα στη σύνταξη. Η απώλεια συσσωρεύεται χρόνο με τον χρόνο, καθώς κάθε νέα αύξηση υπολογίζεται πάνω στο ποσό που έχει ήδη διαμορφωθεί από τις προηγούμενες αυξήσεις.

Οι αυξήσεις από το 2023 έως το 2026

Οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 7,75% το 2023, 3% το 2024, 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026. Τα ποσοστά αυτά επιβεβαιώνονται και από τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ.

Συνολικά, οι τέσσερις διαδοχικές αυξήσεις αντιστοιχούν σε ονομαστική αύξηση περίπου 16,37% σε σχέση με το ποσό που λάμβανε ένας συνταξιούχος στο τέλος του 2022.

Ο ισχύων μηχανισμός δεν βασίζεται μόνο στον πληθωρισμό. Η ετήσια αναπροσαρμογή συνδέεται με την εξέλιξη τόσο του ΑΕΠ όσο και του πληθωρισμού.

Αντίθετα, στο υποθετικό σενάριο που εξετάζεται, η σύνταξη θα αυξανόταν κάθε χρόνο αποκλειστικά με βάση τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό του προηγούμενου έτους.

Η διαφορά μεγαλώνει κάθε χρόνο

Για το υποθετικό σενάριο χρησιμοποιούνται οι μέσες ετήσιες μεταβολές του Γενικού Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.

Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 9,6% το 2022, 3,5% το 2023, 2,7% το 2024 και 2,5% το 2025.

Έτσι, εάν οι συντάξεις είχαν αναπροσαρμοστεί πλήρως με βάση τον πληθωρισμό, οι αυξήσεις θα ήταν:

• 9,6% το 2023
• 3,5% το 2024
• 2,7% το 2025
• 2,5% το 2026

Με αυτόν τον τρόπο, η συνολική αύξηση θα έφτανε περίπου το 19,41%, έναντι 16,37% που προκύπτει από τις πραγματικές αυξήσεις.

Η διαφορά στο τέλος της τετραετίας ανέρχεται περίπου σε 3,04% της αρχικής σύνταξης του 2022.

Το παράδειγμα των 1.200 ευρώ

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα συνταξιούχου που λάμβανε 1.200 ευρώ μικτά στο τέλος του 2022.

Με τις πραγματικές αυξήσεις, η σύνταξή του έχει φτάσει το 2026 στα 1.396,48 ευρώ μικτά.

Εάν όμως κάθε χρόνο είχε λάβει αύξηση ίση με τον πληθωρισμό του προηγούμενου έτους, το ποσό θα είχε διαμορφωθεί στα 1.432,93 ευρώ μικτά.

Η διαφορά σήμερα είναι 36,45 ευρώ τον μήνα.

Επειδή όμως η διαφορά υπήρχε και στα προηγούμενα χρόνια, όταν αθροιστούν οι μηνιαίες απώλειες από το 2023 έως το 2026, το συνολικό ποσό φτάνει περίπου τα 1.468 ευρώ μικτά.

Μετά τις κρατήσεις για υγειονομική περίθαλψη και τον φόρο, η σωρευτική διαφορά υπολογίζεται περίπου στα 1.057 ευρώ καθαρά.

Τι γίνεται με συντάξεις από 600 έως 1.200 ευρώ

Τα παραδείγματα δείχνουν ότι όσο υψηλότερη ήταν η αρχική σύνταξη, τόσο μεγαλύτερη είναι και η διαφορά σε απόλυτο ποσό.

Σύνταξη 600 ευρώ:

Το ποσό έχει φτάσει το 2026 στα 698,24 ευρώ μικτά, ενώ με πλήρη τιμαριθμική αναπροσαρμογή θα ήταν 716,47 ευρώ. Η διαφορά είναι 18,23 ευρώ τον μήνα και περίπου 734 ευρώ μικτά σωρευτικά.

Σύνταξη 700 ευρώ:

Από τα 700 ευρώ του 2022, η σύνταξη έχει φτάσει περίπου στα 814,62 ευρώ μικτά. Με βάση τον πληθωρισμό θα ήταν 835,88 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά φτάνει τα 21,26 ευρώ, ενώ η σωρευτική διαφορά περίπου τα 856 ευρώ μικτά.

Σύνταξη 800 ευρώ:

Το ποσό ανέρχεται σήμερα στα 930,99 ευρώ μικτά, αντί για 955,29 ευρώ με πλήρη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Η διαφορά είναι 24,30 ευρώ τον μήνα και περίπου 979 ευρώ μικτά στην τετραετία.

Σύνταξη 900 ευρώ:

Η πραγματική σύνταξη έχει φτάσει στα 1.047,36 ευρώ μικτά, ενώ με το εναλλακτικό σενάριο θα ήταν 1.074,70 ευρώ. Η διαφορά φτάνει τα 27,34 ευρώ τον μήνα και περίπου τα 1.101 ευρώ μικτά σωρευτικά.

Σύνταξη 1.000 ευρώ:

Τα 1.000 ευρώ του 2022 έχουν γίνει περίπου 1.163,74 ευρώ μικτά. Με πλήρη τιμαριθμική αναπροσαρμογή θα ήταν 1.194,11 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά είναι 30,38 ευρώ, ενώ η συνολική διαφορά στην τετραετία περίπου 1.223 ευρώ μικτά.

Σύνταξη 1.100 ευρώ:

Το ποσό έχει φτάσει στα 1.280,11 ευρώ μικτά, έναντι 1.313,52 ευρώ με πλήρη αναπροσαρμογή στον πληθωρισμό. Η διαφορά είναι 33,41 ευρώ τον μήνα και περίπου 1.346 ευρώ μικτά σωρευτικά.

Σύνταξη 1.200 ευρώ:

Η σύνταξη διαμορφώνεται στα 1.396,48 ευρώ μικτά, ενώ με το εναλλακτικό σενάριο θα ήταν 1.432,93 ευρώ. Η μηνιαία διαφορά φτάνει τα 36,45 ευρώ, ενώ η σωρευτική απώλεια περίπου τα 1.468 ευρώ μικτά.

Οι απώλειες σε καθαρά ποσά

Όταν υπολογιστούν οι κρατήσεις υγειονομικής περίθαλψης και ο φόρος εισοδήματος, οι συνολικές διαφορές διαμορφώνονται περίπου ως εξής:

• 600 ευρώ: 690 ευρώ καθαρά
• 700 ευρώ: 744 ευρώ
• 800 ευρώ: 745 ευρώ
• 900 ευρώ: 811 ευρώ
• 1.000 ευρώ: 881 ευρώ
• 1.100 ευρώ: 969 ευρώ
• 1.200 ευρώ: 1.057 ευρώ

Στην περίπτωση της σύνταξης των 1.200 ευρώ, το καθαρό ποσό που προκύπτει για το 2026 υπολογίζεται περίπου στα 1.200,32 ευρώ. Με πλήρη τιμαριθμική αναπροσαρμογή θα έφτανε περίπου στα 1.227,04 ευρώ.

Αντίστοιχα, για σύνταξη 1.000 ευρώ, το σημερινό καθαρό ποσό υπολογίζεται περίπου στα 1.029,67 ευρώ, ενώ με το εναλλακτικό σενάριο θα έφτανε στα 1.051,94 ευρώ.

Πώς έγινε ο υπολογισμός

Η σύγκριση αφορά δύο διαφορετικά σενάρια για την περίοδο 2023-2026.

Στο πρώτο χρησιμοποιούνται οι αυξήσεις που εφαρμόστηκαν πραγματικά κάθε χρόνο. Στο δεύτερο υπολογίζεται ποιο θα ήταν το ποσό εάν κάθε αύξηση ήταν ίση με τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό του προηγούμενου έτους.

Για τα καθαρά ποσά αφαιρείται πρώτα η εισφορά υγειονομικής περίθαλψης και στη συνέχεια υπολογίζεται ο φόρος εισοδήματος που αναλογεί σε κάθε έτος.

Οι υπολογισμοί αφορούν συνταξιούχους χωρίς προσωπική διαφορά, χωρίς εξαρτώμενα τέκνα και χωρίς άλλα φορολογητέα εισοδήματα.

Η σύγκριση δείχνει ότι η διαφορά δεν περιορίζεται στο ποσό που βλέπει σήμερα ένας συνταξιούχος στη μηνιαία σύνταξή του. Εφόσον μια μικρότερη αύξηση σε ένα έτος διαμορφώνει χαμηλότερη βάση για την επόμενη αναπροσαρμογή, η διαφορά συνεχίζει να μεταφέρεται και στα επόμενα χρόνια.