Φυσικό αέριο: Αυξήσεις 35,4% στα τιμολόγια διανομής από το 2027

Αυξήσεις που φτάνουν μεσοσταθμικά το 35,4% στις χρεώσεις διανομής φυσικού αερίου για την περίοδο 2027–2030 προβλέπει η πρόταση της Enaon EDA, προμηνύοντας υψηλότερο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι νέες χρεώσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή αγορά βρίσκεται υπό πίεση, με τις διεθνείς τιμές του καυσίμου να κινούνται κοντά στα 87 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η επιβάρυνση δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος των τιμολογίων διανομής, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζονται οι χρεώσεις.

Ειδικότερα, η Enaon EDA προτείνει να αυξηθεί από 20% σε 30% το ποσοστό της χρέωσης δυναμικότητας για οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές.

Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι μεγαλύτερο μέρος του κόστους θα συνδέεται με τη δυνατότητα παροχής φυσικού αερίου μέσω του δικτύου και όχι αποκλειστικά με την ποσότητα που καταναλώνεται.

Έτσι, οι καταναλωτές ενδέχεται να επιβαρύνονται περισσότερο ακόμη και σε περιόδους χαμηλής χρήσης, όπως τους καλοκαιρινούς μήνες.

Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων χρεώσεων διαδραματίζει και η μεταφορά 180 εκατ. ευρώ από έσοδα που δεν ανακτήθηκαν κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο.

Παράλληλα, οι προβλέψεις για την αύξηση των συνδέσεων και της κατανάλωσης προκαλούν αντιδράσεις από τους προμηθευτές, οι οποίοι αμφισβητούν κατά πόσο ανταποκρίνονται στις πραγματικές επιδόσεις της αγοράς.

Η παρέμβαση των προμηθευτών στη ΡΑΑΕΥ

Τις επιφυλάξεις του για το ύψος των αυξήσεων και τη μεθοδολογία υπολογισμού των χρεώσεων εκφράζει ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), με επιστολή προς τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.

Η παρέμβαση, που υπογράφεται από τον γενικό διευθυντή του Συνδέσμου, Μίλτο Ασλάνογλου, κατατέθηκε στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου Διανομής 2027–2031 και το Σχέδιο Τιμολογίων Διανομής 2027–2030.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέτει ο ΕΣΠΕΝ είναι η υποανάκτηση εσόδων της προηγούμενης περιόδου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, η διαφορά ανάμεσα στα έσοδα που είχε προϋπολογίσει ο Διαχειριστής και σε εκείνα που τελικά εισπράχθηκαν μεταφέρεται στην επόμενη τετραετία, επιβαρύνοντας το απαιτούμενο έσοδο κατά επιπλέον 180 εκατ. ευρώ.

Ο Σύνδεσμος προειδοποιεί ότι υπάρχει κίνδυνος να επαναληφθεί το ίδιο φαινόμενο, εάν οι προβλέψεις για νέες συνδέσεις και μεγαλύτερη κατανάλωση αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες.

Σε αυτή την περίπτωση, τα πραγματικά έσοδα ενδέχεται να υπολείπονται και πάλι των εκτιμήσεων, δημιουργώντας νέες αποκλίσεις που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στα τιμολόγια των επόμενων ετών.

Αύξηση 20,9% στα απαιτούμενα έσοδα το 2027

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο τρόπος κατανομής των εσόδων που προτείνει η Enaon EDA για την τετραετία.

Για το 2027, το απαιτούμενο έσοδο του Διαχειριστή εμφανίζεται αυξημένο κατά 20,9% σε σχέση με το εγκεκριμένο επίπεδο του 2026. Για τα επόμενα χρόνια, ωστόσο, οι προβλεπόμενες αυξήσεις είναι αισθητά χαμηλότερες: 3,3% το 2028, 3,5% το 2029 και 1,2% το 2030.

Η συγκέντρωση τόσο μεγάλης αύξησης στο πρώτο έτος της περιόδου προκαλεί ερωτήματα στους προμηθευτές. Όπως επισημαίνει ο ΕΣΠΕΝ, κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο 2023–2026 οι ετήσιες αυξήσεις του απαιτούμενου εσόδου κυμαίνονταν μεταξύ 4% και 7,7%.

Για τον λόγο αυτό ζητεί να εξεταστεί εάν είναι απαραίτητη η συγκεκριμένη εμπροσθοβαρής κατανομή ή εάν θα μπορούσε το κόστος να επιμεριστεί πιο ομαλά στα τέσσερα χρόνια, ώστε να περιοριστούν οι πιέσεις στους καταναλωτές.

Σημειώνεται ότι η αύξηση 35,4% αφορά τις χρεώσεις διανομής και όχι το σύνολο του λογαριασμού φυσικού αερίου, στον οποίο προστίθεται και το κόστος προμήθειας του καυσίμου.

Αμφισβητούνται οι προβλέψεις για τις νέες συνδέσεις

Σημαντικό μέρος των παρατηρήσεων του ΕΣΠΕΝ αφορά και τους στόχους ανάπτυξης του δικτύου. Σύμφωνα με το σχέδιο της Enaon EDA, η συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου αναμένεται να αυξηθεί κατά 17,8% την περίοδο 2027–2030, ενώ η αντίστοιχη αύξηση του απαιτούμενου εσόδου υπολογίζεται σε 8,3%.

Ωστόσο, οι επιδόσεις της προηγούμενης περιόδου δημιουργούν αμφιβολίες για την επίτευξη των νέων στόχων. Το 2025 οι πραγματικές νέες συνδέσεις ήταν κατά 11,9% λιγότερες από τις προβλεπόμενες, ενώ η κατασκευή δικτύου χαμηλής πίεσης υπολειπόταν του στόχου κατά 15,2% ως προς τα χιλιόμετρα.

Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν στις περιοχές της λεγόμενης «Λοιπής Ελλάδας», όπου ανάλογη υστέρηση είχε εμφανιστεί και το 2024.

Παρά τα δεδομένα αυτά, το νέο πρόγραμμα προβλέπει σημαντική αύξηση της διείσδυσης του φυσικού αερίου στις συγκεκριμένες περιοχές. Το ποσοστό εκτιμάται ότι θα ανέλθει από 9,46% σε 31%, ενώ οι ενεργές συνδέσεις αναμένεται να αυξηθούν από 13.180 σε 48.112 έως το 2031.

Πρόκειται για περίπου 35.000 επιπλέον ενεργές συνδέσεις, δηλαδή για υπερτριπλασιασμό του σημερινού μεγέθους. Ο ΕΣΠΕΝ ζητεί να επανεξεταστούν οι παραδοχές πάνω στις οποίες βασίζονται αυτές οι προβλέψεις, ώστε να ανταποκρίνονται περισσότερο στις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς.

Τι προτείνουν για την ανάπτυξη του δικτύου

Οι προμηθευτές προκρίνουν διαφορετική ιεράρχηση των επενδύσεων, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.

Συγκεκριμένα, ο ΕΣΠΕΝ εισηγείται να δοθεί προτεραιότητα στην πύκνωση των δικτύων που έχουν ήδη κατασκευαστεί και στην προσέλκυση νέων καταναλωτών σε περιοχές όπου υπάρχει δυνατότητα σύνδεσης, αντί να προχωρούν με την ίδια προτεραιότητα νέες γεωγραφικές επεκτάσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αυξηθεί η αποδοτικότητα των υφιστάμενων επενδύσεων και να περιοριστεί η ανάγκη για πρόσθετες δαπάνες, οι οποίες τελικά επηρεάζουν το κόστος διανομής.

Ερωτήματα για το κόστος κεφαλαίου και το ETS2

Στην επιστολή του, ο ΕΣΠΕΝ θέτει επίσης ζήτημα σχετικά με το προτεινόμενο μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου (WACC), το οποίο αυξάνεται από 8,38% σε 8,70%.

Το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασική παράμετρο του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς συνδέεται με την επιτρεπόμενη απόδοση των κεφαλαίων που επενδύονται στις υποδομές διανομής και επηρεάζει τον υπολογισμό των εσόδων του Διαχειριστή.

Ο Σύνδεσμος ζητεί περισσότερες διευκρινίσεις για τη μεθοδολογία και τις παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν, προκειμένου να αξιολογηθεί εάν το νέο ποσοστό ανταποκρίνεται στους πραγματικούς κινδύνους και στα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Την ίδια στιγμή, στην εξίσωση του κόστους προστίθεται και το ETS2, το νέο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών που αφορά και την τελική κατανάλωση φυσικού αερίου. Η μελλοντική εφαρμογή του αναμένεται να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα επιβάρυνσης για τους καταναλωτές.

Η τελική απόφαση της ΡΑΑΕΥ θα καθορίσει το ύψος των χρεώσεων διανομής για την περίοδο 2027–2030. Το βασικό ζητούμενο είναι να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση των αναγκαίων υποδομών, χωρίς οι επενδυτικές δαπάνες και οι αποκλίσεις των προηγούμενων ετών να μεταφραστούν σε υπέρμετρες επιβαρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.