Είχε νύχια μήκους ενός μέτρου, αλλά ήταν φυτοφάγος – Ο «Φρανκενστάιν» των δεινοσαύρων (φώτο)

Πριν από περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια, στην περιοχή της σημερινής Μογγολίας ζούσαν μερικοί από τους πιο εντυπωσιακούς δεινόσαυρους.

Ανάμεσά τους ξεχώριζε ο Θηριζινόσαυρος (Therizinosaurus), ένα προϊστορικό ζώο με τεράστια, δρεπανοειδή νύχια που μπορούσαν να φτάσουν σε μήκος περίπου το ένα μέτρο.

Παρά την τρομακτική εμφάνισή του, ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος ήταν φυτοφάγος. Τα νύχια του, που θα μπορούσαν εύκολα να παραπέμψουν σε έναν αδίστακτο θηρευτή, φαίνεται πως εξυπηρετούσαν διαφορετικούς σκοπούς, χωρίς οι επιστήμονες να έχουν καταλήξει ακόμη σε μία οριστική εξήγηση για τη λειτουργία τους.

Ο «Φρανκενστάιν» των δεινοσαύρων

Οι θηριζινόσαυροι συγκαταλέγονται στις πιο ασυνήθιστες ομάδες δεινοσαύρων. Το σώμα τους συνδύαζε χαρακτηριστικά που θυμίζουν διαφορετικά ζώα: μικρό κεφάλι, μακρύ λαιμό, ογκώδη κορμό και μεγάλα, αιχμηρά νύχια.

Για τον λόγο αυτό, συχνά περιγράφονται ως ένα παράξενο μείγμα χαρακτηριστικών από καμηλοπάρδαλη, πάντα και βραδύποδα.

Η παλαιοντολόγος Ντάρλα Ζελενίτσκι, από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, συμμετείχε σε επιστημονική ομάδα που περιέγραψε ένα νέο είδος της ομάδας, το Duonychus tsogtbaatari, το οποίο έζησε πριν από περίπου 90 εκατομμύρια χρόνια στη σημερινή Μογγολία.

Το συγκεκριμένο είδος διέφερε από τους περισσότερους συγγενείς του, καθώς διέθετε δύο δάχτυλα σε κάθε μπροστινό άκρο αντί για τρία.

Ένα από τα απολιθωμένα νύχια του διατηρήθηκε σε εξαιρετική κατάσταση. Ανακαλύφθηκε το 2012 από εργάτες που πραγματοποιούσαν εργασίες για την εγκατάσταση αγωγού και παρουσίαζε ένα ιδιαίτερα σπάνιο χαρακτηριστικό: είχε διατηρηθεί ακόμη και το περίβλημα κερατίνης, το υλικό από το οποίο αποτελούνται τα νύχια.

Ο Γιοσιτσούγκου Κομπαγιάσι, από το Πανεπιστήμιο του Χοκάιντο, επισήμανε ότι το εύρημα έμοιαζε ουσιαστικά με πραγματικό νύχι, όπως ήταν όταν το ζώο ζούσε. Το μήκος του έφτανε περίπου τα 30 εκατοστά, αν και παρέμενε πολύ μικρότερο από τα εντυπωσιακά νύχια του συγγενικού Therizinosaurus cheloniformis.

Γιατί ένας φυτοφάγος δεινόσαυρος είχε τόσο μεγάλα νύχια;

Το τεράστιο μέγεθος των νυχιών του Θηριζινόσαυρου έχει προβληματίσει τους επιστήμονες, οι οποίοι προσπαθούν να κατανοήσουν πώς ακριβώς τα χρησιμοποιούσε.

Μία από τις βασικές θεωρίες είναι ότι τον βοηθούσαν να τραβά κλαδιά προς το μέρος του και να χειρίζεται τη βλάστηση, αποκτώντας ευκολότερη πρόσβαση στα φύλλα και σε άλλα μέρη των φυτών που αποτελούσαν την τροφή του.

Παράλληλα, τα νύχια ενδέχεται να είχαν αμυντική λειτουργία, προσφέροντας προστασία απέναντι σε θηρευτές. Δεν αποκλείεται, επίσης, να χρησίμευαν στην επίδειξη δύναμης ή στην προσέλκυση συντρόφων.

Ωστόσο, το εντυπωσιακό μέγεθός τους δημιουργεί ένα σημαντικό ερώτημα: ήταν πράγματι τόσο χρήσιμα στην αναζήτηση τροφής ή εξυπηρετούσαν κυρίως άλλους σκοπούς;

Η θεωρία ότι τα νύχια είχαν ρόλο επίδειξης

Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό Communications Biology εξέτασε τις πιθανές λειτουργίες των νυχιών διαφορετικών ειδών θηριζινόσαυρων.

Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα υπερβολικά μακριά, δρεπανοειδή νύχια του Therizinosaurus cheloniformis δεν φαίνεται να εξυπηρετούσαν κάποια σαφώς αναγνωρίσιμη μηχανική λειτουργία.

Με βάση αυτά τα ευρήματα, πρότειναν ότι ενδέχεται να είχαν κυρίως ρόλο επίδειξης, είτε για να εκφοβίζουν αντιπάλους είτε για να προσελκύουν πιθανούς συντρόφους.

Η συγκεκριμένη ερμηνεία δεν θεωρείται οριστικά αποδεδειγμένη, καθώς η μελέτη της συμπεριφοράς ενός εξαφανισμένου ζώου βασίζεται αναγκαστικά σε απολιθώματα και στη λειτουργική ανάλυση των ανατομικών χαρακτηριστικών του.

Ο Θηριζινόσαυρος παραμένει, επομένως, ένα από τα πιο παράξενα παραδείγματα της εξέλιξης των δεινοσαύρων: ένα φυτοφάγο ζώο με εμφάνιση που παρέπεμπε σε επικίνδυνο θηρευτή και με νύχια που ίσως είχαν μεγαλύτερη αξία ως μέσο επίδειξης παρά ως όπλο επίθεσης.