Η «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ: Πού απαγορεύεται να πάνε οι Αμερικανοί

Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διαχωρίζει τις ταξιδιωτικές περιοριστικές οδηγίες σε δύο βασικά επίπεδα: τη ρητή νομική απαγόρευση χρήσης αμερικανικού διαβατηρίου και την ανώτατη ταξιδιωτική προειδοποίηση «Επίπεδο 4: Do Not Travel» (Μην ταξιδεύετε), η οποία λειτουργεί ως de facto απαγόρευση, καθώς σηματοδοτεί άμεσο κίνδυνο θανάτου, ομηρίας ή αυθαίρετης σύλληψης, ενώ η Ουάσιγκτον δεν διαθέτει προξενική δυνατότητα παρέμβασης.

1. Οι χώρες με απόλυτη νομική απαγόρευση / περιορισμούς

Βόρεια Κορέα: Είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο για την οποία το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαγορεύει ρητά και νομικά τη χρήση του αμερικανικού διαβατηρίου (Passport Restriction). Κανένας Αμερικανός πολίτης δεν μπορεί να ταξιδέψει στη χώρα χωρίς ειδική άδεια (Special Validation) από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, μέτρο που τέθηκε σε ισχύ μετά τον θάνατο του φοιτητή Ότο Γουόρμπερ.

Κούβα: Παρότι δεν απαγορεύεται το διαβατήριο, απαγορεύονται ρητά βάσει της νομοθεσίας του υπουργείου Οικονομικών (OFAC) τα ταξίδια αμιγώς τουριστικού χαρακτήρα. Οι επισκέψεις επιτρέπονται αποκλειστικά υπό 12 πολύ συγκεκριμένες επαγγελματικές ή ανθρωπιστικές κατηγορίες αδειοδότησης.

2. Η «κόκκινη λίστα» του Επιπέδου 4 («Do Not Travel»)

Στη βαθμίδα αυτή το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί τους Αμερικανούς να μην μεταβούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ενώ σε όσους ήδη βρίσκονται εκεί συστήνεται να εγκαταλείψουν αμέσως τη χώρα:

Εμπόλεμες ζώνες & κίνδυνος ομηρίας / συλλήψεων

Ρωσία: Επίπεδο 4 λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, αλλά κυρίως λόγω του κινδύνου αυθαίρετης σύλληψης, παρενόχλησης και κράτησης Αμερικανών πολιτών από τις ρωσικές αρχές για χρήση τους ως «διπλωματικά πιόνια» ανταλλαγής κρατουμένων.

Ουκρανία: Λόγω των ενεργών πολεμικών συγκρούσεων πλήρους κλίμακας και των πυραυλικών πληγμάτων σε όλη την επικράτεια.

Λευκορωσία: Λόγω της ενεργής υποστήριξης της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας, της επιβολής αυταρχικών νόμων και του κινδύνου κράτησης.

Ιράν: Εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος απαγωγής, σύλληψης και καταδίκης Αμερικανών με κατασκευασμένες κατηγορίες περί κατασκοπείας.

Συρία: Ενεργές στρατιωτικές συγκρούσεις, τρομοκρατικές ομάδες και υψηλός κίνδυνος απαγωγής ή φυσικής εξόντωσης.

Υεμένη: Στρατιωτικές επιχειρήσεις, επιθέσεις των Χούθι, νάρκες και τρομοκρατική δράση.

Ιράκ: Τρομοκρατία, επιθέσεις πολιτοφυλακών και κίνδυνος απαγωγών.

Λίβανος: Λόγω των συνεχιζόμενων πυραυλικών πληγμάτων και των στρατιωτικών συγκρούσεων στα σύνορα με το Ισραήλ.

Αφγανιστάν: Απόλυτη κυριαρχία των Ταλιμπάν, δράση του ISIS-K και συλλήψεις Αμερικανών υπηκόων χωρίς νομική εκπροσώπηση.

Κατάρρευση κρατικών δομών, εμφύλιοι & συμμορίες

Αϊτή: Πλήρης έλεγχος μεγάλων τμημάτων της πρωτεύουσας από βαριά οπλισμένες εγκληματικές συμμορίες, μαζικές απαγωγές ξένων υπηκόων και ανυπαρξία αστυνομικής προστασίας.

Βενεζουέλα: Έλλειψη διπλωματικών σχέσεων, κίνδυνος παράνομης κράτησης Αμερικανών από τις δυνάμεις ασφαλείας του καθεστώτος και εκτεταμένη εγκληματικότητα.

Σουδάν & Νότιο Σουδάν: Γενικευμένος εμφύλιος πόλεμος, κατάρρευση υποδομών και ένοπλες συγκρούσεις.

Σομαλία: Δράση της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Σαμπάαμπ και πειρατεία.

Ζώνη του Σαχέλ (Μάλι, Μπουρκίνα Φάσο, Νίγηρας, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία): Στρατιωτικά πραξικοπήματα, δράση τζιχαντιστικών οργανώσεων και παρουσία μισθοφορικών οργανώσεων.

Μιανμάρ (Βιρμανία): Ένοπλος εμφύλιος μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα και εκτεταμένες συγκρούσεις.

Τι σημαίνει πρακτικά το «Level 4» για έναν ταξιδιώτη

Μηδενική προξενική βοήθεια: Στις περισσότερες από αυτές τις χώρες οι αμερικανικές πρεσβείες έχουν εκκενωθεί ή λειτουργούν με ελάχιστο προσωπικό έκτακτης ανάγκης.

Ακύρωση ταξιδιωτικής ασφάλισης: Σχεδόν όλες οι διεθνείς ασφαλιστικές εταιρείες ακυρώνουν αυτόματα την κάλυψη ζωής, υγείας και επαναπατρισμού εάν ο ταξιδιώτης εισέλθει σε χώρα Επιπέδου 4.

Οδηγίες κατάρτισης διαθήκης: Στα επίσημα ενημερωτικά δελτία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τις χώρες αυτές, περιλαμβάνεται η ωμή σύσταση προς τους ταξιδιώτες: «Συντάξτε διαθήκη, ορίστε κηδεμόνες για τα παιδιά σας και αφήστε δείγματα DNA στις οικογένειές σας πριν αναχωρήσετε».