Ένα ιδιαίτερο μοτίβο στις συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου μπορεί να αποκαλύψει ποιοι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν νόσο Αλτσχάιμερ, ακόμη και όταν δεν παρουσιάζουν προβλήματα μνήμης.
Αυτό προκύπτει από νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, σύμφωνα με την οποία μια διαφορετική ανάλυση της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας θα μπορούσε να εντοπίζει πρώιμες ενδείξεις γνωστικής έκπτωσης, πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Η μέθοδος δεν εξετάζει μόνο τη δομή του εγκεφάλου, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν μεταξύ τους οι διαφορετικές περιοχές του.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας σε κατάσταση ηρεμίας και ανέλυσαν τις συνδέσεις 100 διαφορετικών εγκεφαλικών περιοχών.
Η σύγκριση που αποκάλυψε τις διαφορές
Αρχικά, οι ερευνητές συνέκριναν τις εγκεφαλικές απεικονίσεις 290 ανθρώπων. Από αυτούς, οι 180 ήταν SuperAgers, δηλαδή άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω που διατηρούν εξαιρετικά καλή μνήμη, ενώ οι υπόλοιποι 110 είχαν διαγνωστεί με νόσο Αλτσχάιμερ.
Με τη βοήθεια ενός υπολογιστικού μοντέλου εντόπισαν συγκεκριμένες διαφορές στις συνδέσεις του εγκεφάλου των δύο ομάδων.
Το μοντέλο κατάφερε να τις διαχωρίσει με ακρίβεια περίπου 80% στην αρχική ομάδα και 71% σε μια ανεξάρτητη ομάδα 143 ατόμων.
Παράλληλα, οι εγκέφαλοι των ασθενών με Αλτσχάιμερ εμφάνιζαν χαρακτηριστικά μεγαλύτερης «εγκεφαλικής ηλικίας» σε σύγκριση με εκείνους των SuperAgers.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση βασίζεται στα χαρακτηριστικά των εγκεφαλικών συνδέσεων και όχι απλώς στη βιολογική ηλικία του ατόμου.
Ποιοι είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο παρά τη φυσιολογική μνήμη
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες εξέτασαν εάν το ίδιο μοτίβο μπορούσε να εντοπιστεί και σε ανθρώπους που δεν είχαν εμφανίσει ακόμη προβλήματα μνήμης.
Για τον σκοπό αυτό ανέλυσαν τις απεικονίσεις 818 γνωστικά υγιών ενηλίκων, ενώ χρησιμοποίησαν και μια ανεξάρτητη ομάδα 497 ατόμων για την αξιολόγηση των ευρημάτων.
Περίπου ένας στους τέσσερις εμφάνιζε εγκεφαλικές συνδέσεις που έμοιαζαν περισσότερο με εκείνες των ασθενών με Αλτσχάιμερ.
Το αξιοσημείωτο ήταν ότι οι συγκεκριμένοι συμμετέχοντες είχαν αρχικά εξίσου καλές επιδόσεις στα τεστ μνήμης με τους υπόλοιπους. Ωστόσο, η μετέπειτα γνωστική τους πορεία παρουσίασε σημαντικές διαφορές.
Όσοι είχαν το συγκεκριμένο εγκεφαλικό μοτίβο εμφάνισαν ταχύτερη γνωστική έκπτωση, ιδιαίτερα σε δοκιμασίες που αφορούσαν τον σχεδιασμό και την επίλυση προβλημάτων. Επιπλέον, παρουσίασαν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν ήπια γνωστική διαταραχή ή νόσο Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές εντόπισαν ακόμη ταχύτερη συσσώρευση β-αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης που συνδέεται με τη νόσο, χωρίς όμως να διαπιστώσουν σημαντικές διαφορές στην πρωτεΐνη ταυ (tau).
Η προσθήκη του συγκεκριμένου εγκεφαλικού μοτίβου βελτίωσε επίσης την πρόβλεψη της γνωστικής επιδείνωσης, πέρα από τους ήδη γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως οι απεικονιστικοί βιοδείκτες και το γονίδιο APOE.
Δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστική εξέταση
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η νέα μέθοδος δεν μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό εργαλείο ούτε να προβλέψει με βεβαιότητα εάν ένας συγκεκριμένος άνθρωπος θα εμφανίσει Αλτσχάιμερ.
Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, με μακροχρόνια παρακολούθηση και συμμετοχή ανθρώπων από διαφορετικούς πληθυσμούς, ώστε να επιβεβαιωθεί η αξιοπιστία της προσέγγισης.
Επιπλέον, οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι συμμετέχοντες με το μοτίβο αυξημένου κινδύνου ήταν κατά μέσο όρο μεγαλύτερης ηλικίας, αν και η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν συνυπολογίστηκε ο συγκεκριμένος παράγοντας.
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, η ανάλυση των εγκεφαλικών συνδέσεων θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επιπλέον μέσο έγκαιρου εντοπισμού ανθρώπων που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση, πριν εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια της νόσου.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.