Διάστημα
Μια σημαντική ανακάλυψη πραγματοποίησαν αστρονόμοι με τη βοήθεια του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, καταφέρνοντας να υπολογίσουν τη μάζα μίας γιγάντιας μαύρης τρύπας που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 10 δισ. ετών φωτός από τη Γη.
Η μαύρη τρύπα εντοπίστηκε στο κέντρο του γαλαξία MRG-M0138 και εκτιμάται ότι διαθέτει μάζα περίπου έξι δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου. Πρόκειται για μία από τις πιο μακρινές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που έχουν μετρηθεί με τόσο μεγάλη ακρίβεια, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για την εξέλιξη των γαλαξιών στα πρώτα στάδια της κοσμικής ιστορίας.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της αστρικής δυναμικής, αναλύοντας την κίνηση των άστρων γύρω από το κέντρο του γαλαξία. Μελετώντας τις ταχύτητες και τις τροχιές τους, κατάφεραν να υπολογίσουν τη μάζα του αόρατου αντικειμένου που ασκεί ισχυρή βαρυτική επίδραση στην περιοχή.
Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της παρατήρησης έπαιξε το φαινόμενο του βαρυτικού φακού, το οποίο είχε προβλέψει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν. Ένας ενδιάμεσος γαλαξίας λειτούργησε σαν φυσικός μεγεθυντικός φακός, ενισχύοντας τη φωτεινότητα και το μέγεθος του μακρινού γαλαξία περίπου 30 φορές, επιτρέποντας στο James Webb να συλλέξει κρίσιμα δεδομένα.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι ο γαλαξίας δεν παράγει πλέον νέα άστρα, γεγονός που ενισχύει την υπόθεση ότι στο παρελθόν η μαύρη τρύπα βρισκόταν σε φάση έντονης δραστηριότητας ως κβάζαρ. Η τεράστια ενέργεια που απελευθερώθηκε ενδέχεται να απομάκρυνε τα αέρια και τη σκόνη που ήταν απαραίτητα για τη δημιουργία νέων άστρων.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ανοίγει νέους δρόμους στη μελέτη των υπερμεγεθών μαύρων τρυπών και του ρόλου τους στη διαμόρφωση των γαλαξιών και της εξέλιξης του Σύμπαντος.
