Εντοπίστηκε μυστηριώδες ραδιοσήμα από σύστημα 238 έτη φωτός μακριά!

Ένα ασυνήθιστο ραδιοσήμα από το αστρικό σύστημα K2-155, το οποίο βρίσκεται περίπου 238 έτη φωτός μακριά από τη Γη, εντόπισαν επιστήμονες που αναζητούν ενδείξεις εξωγήινης νοημοσύνης.

Το σήμα, με την ονομασία NBS 260108, καταγράφηκε κατά την επεξεργασία παλαιότερων δεδομένων από το κινεζικό ραδιοτηλεσκόπιο FAST, το μεγαλύτερο μονοκάτοπτρο ραδιοτηλεσκόπιο στον κόσμο. Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής Κινέζους επιστήμονες, οι οποίοι δοκίμαζαν ένα νέο λογισμικό εντοπισμού πιθανών τεχνολογικών εκπομπών.

Το εύρημα παρουσιάζει ενδιαφέρον επειδή το σήμα εμφανίστηκε ως ένας στενός και σταθερός ραδιοφωνικός τόνος, συγκεντρωμένος γύρω από συγκεκριμένη συχνότητα. Τέτοιου είδους εκπομπές αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής στην αναζήτηση εξωγήινης τεχνολογίας, καθώς είναι χαρακτηριστικές των τεχνητών πομπών, αν και δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι υπάρχει κάποια προηγμένη μορφή ζωής πίσω από αυτές.

Γιατί ξεχώρισε το σήμα

Ένα από τα στοιχεία που οδήγησαν τους ερευνητές να εξετάσουν το NBS 260108 ήταν ότι καταγράφηκε μόνο σε μία από τις 19 δέσμες λήψης του FAST. Η συγκεκριμένη δέσμη ήταν στραμμένη προς το K2-155, ενώ στις υπόλοιπες 18, που παρακολουθούσαν γειτονικές περιοχές του ουρανού, δεν εμφανίστηκε αντίστοιχη ένδειξη.

Επιπλέον, η συχνότητα του σήματος παρουσίαζε σταδιακή μετατόπιση προς χαμηλότερες τιμές. Μια τέτοια μεταβολή μπορεί να συνδέεται με την κίνηση μιας πηγής εκπομπής σε σχέση με τη Γη και αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που εξετάζονται στην αναζήτηση πιθανών τεχνολογικών σημάτων από μακρινά αστρικά συστήματα.

Οι καταγραφές έδειξαν επίσης διαφορετική συμπεριφορά στα δύο κανάλια πόλωσης του τηλεσκοπίου. Το σήμα ήταν έντονο στο κανάλι YY, αλλά δεν εμφανίστηκε στο XX. Ο λόγος σήματος προς θόρυβο έφτασε περίπου στο 23 στο πρώτο κανάλι, ενώ μετά τον συνδυασμό των δύο διαμορφώθηκε περίπου στο 15.

Η παρατήρηση πραγματοποιήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2021. Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι ο εντοπισμός ενός ασυνήθιστου σήματος και η επιβεβαίωση της προέλευσής του είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες. Όπως σημειώνουν, η δημιουργία υποψήφιων σημάτων και η ερμηνεία τους πρέπει να παραμένουν διακριτές.

Το αστρικό σύστημα με τους τρεις πλανήτες

Το K2-155 φιλοξενεί τρεις πλανήτες τύπου «υπερ-Γης», δηλαδή πλανήτες μεγαλύτερους από τη Γη, αλλά μικρότερους από τους παγωμένους γίγαντες, όπως ο Ποσειδώνας και ο Ουρανός.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο εξωτερικός πλανήτης του συστήματος, K2-155d, ο οποίος βρίσκεται κοντά στην κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του. Πρόκειται για την περιοχή στην οποία οι συνθήκες θα μπορούσαν να επιτρέψουν την παρουσία υγρού νερού στην επιφάνεια ενός πλανήτη.

Ο K2-155d έχει ακτίνα περίπου 1,6 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης και χρειάζεται περίπου 40,7 ημέρες για να ολοκληρώσει μία περιφορά γύρω από το άστρο του. Η θέση του στην κατοικήσιμη ζώνη τον καθιστά ενδιαφέροντα στόχο για την αναζήτηση πιθανών ενδείξεων εξωγήινης νοημοσύνης.

Οι επιστήμονες δεν αναζητούν στη συγκεκριμένη έρευνα βιολογικά ίχνη, αλλά ραδιοεκπομπές που θα μπορούσαν να έχουν παραχθεί από τεχνολογίες ενός προηγμένου πολιτισμού.

Το FAST και τα επόμενα βήματα

Το κινεζικό τηλεσκόπιο FAST διαθέτει κάτοπτρο διαμέτρου περίπου 500 μέτρων, το οποίο βρίσκεται μέσα σε φυσική κοιλότητα στη νοτιοδυτική Κίνα. Η τεράστια επιφάνεια συλλογής του, αντίστοιχη με περίπου 30 γήπεδα ποδοσφαίρου, του επιτρέπει να εντοπίζει εξαιρετικά ασθενή ραδιοκύματα από το Διάστημα.

Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Astronomical Journal, αξιοποίησε παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου από 33 πλανητικά συστήματα, οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί το 2021.

Κατά την ίδια ερευνητική διαδικασία εξετάστηκαν και άλλα στενά ραδιοσήματα από τα συστήματα K2-18, GJ-9066 και Ross 128. Τα χαρακτηριστικά τους, ωστόσο, διέφεραν από εκείνα του σήματος που εντοπίστηκε στο K2-155.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι απαιτούνται πρόσθετες αναλύσεις των αρχικών δεδομένων και σύγκριση των καταγραφών και από τις 19 δέσμες του FAST, ώστε να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια η θέση και η κίνηση της πηγής.

Το βασικό ζητούμενο είναι να εξακριβωθεί αν πρόκειται για πραγματική εκπομπή που προέρχεται από το Διάστημα ή για παρεμβολή από ανθρώπινες τεχνολογίες ή τον ίδιο τον εξοπλισμό του τηλεσκοπίου.

Σε κάθε περίπτωση, το NBS 260108 παραμένει ένα υποψήφιο σήμα προς διερεύνηση και όχι απόδειξη ότι οι επιστήμονες εντόπισαν εξωγήινη ζωή.