Νεάντερνταλ: Τι αποκαλύπτουν τα ξύλινα όπλα και εργαλεία που αποκαλύφθηκαν σε σπήλαιο της Καταλονίας

Τα ξύλινα όπλα και εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι Νεάντερνταλ αποκαλύπτουν οι αρχαιολόγοι μέσα από τα ευρήματα στο σπήλαιο Abric Romaní, στην Καταλονία της Ισπανίας, προσφέροντας νέα στοιχεία για την καθημερινότητα και τις τεχνολογικές τους γνώσεις.

Οι ερευνητές μελέτησαν συνολικά 597 ξύλινα κατάλοιπα και αποτυπώματα, ηλικίας περίπου 62.000 έως 40.000 ετών, τα οποία εντοπίστηκαν σε 16 διαφορετικά στρώματα του σπηλαίου.

Τα στρώματα αντιστοιχούν σε διαφορετικές περιόδους κατά τις οποίες οι Νεάντερνταλ χρησιμοποιούσαν τον συγκεκριμένο χώρο.

Ανάμεσα στα ευρήματα βρίσκονται αντικείμενα που είχαν κατασκευαστεί ή τροποποιηθεί από τους ίδιους, όπως εργαλεία, όπλα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης.

🪵Un universo #neandertal de piedra…y #madera

⛏️Un trabajo de @iphes con personal del @mncn_csic analiza casi 600 restos de madera en el yacimiento de Abric Romaní

🔎Revelan el papel de este material en la vida cotidiana hace 62.000-40.000 años

👉 https://t.co/BXytWdcBTB https://t.co/yDr2cZnyGI

— CSIC (@CSIC) October 7, 2026

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο ξύλινα δόρατα που βρέθηκαν σε ένα από τα στρώματα του σπηλαίου, το οποίο οι αρχαιολόγοι έχουν ονομάσει «Στρώμα R».

Το ένα είχε μήκος 2,45 μέτρα και εκτιμάται ότι πιθανότατα χρησιμοποιούνταν ως δόρυ σε μάχη από κοντινή απόσταση. Το δεύτερο διατηρείται σε μήκος 1,99 μέτρων και φέρει εμφανή σημάδια σκόπιμης επεξεργασίας.

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης ένα ιδιαίτερο ξύλινο αντικείμενο που μοιάζει με ρόπαλο ή σφυρί.

Αποτελείται από ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου, με λαβή και παχύ, μυτερό άκρο, όμως η ακριβής χρήση του δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Τα ευρήματα δεν περιορίζονται στα όπλα.

Η μελέτη δείχνει ότι οι Νεάντερνταλ αξιοποιούσαν το ξύλο με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, κατασκευάζοντας μεταξύ άλλων δοχεία, δίσκους και εργαλεία, ενώ φαίνεται πως το χρησιμοποιούσαν και για τη διαμόρφωση του χώρου όπου ζούσαν.

Σε ένα σημείο του σπηλαίου βρέθηκαν ξύλινα δοκάρια τοποθετημένα σταυρωτά, τα οποία ενδέχεται να αποτελούσαν τμήμα υπερυψωμένης πλατφόρμας. Μία πιθανή χρήση της θα μπορούσε να ήταν η προετοιμασία τροφής.

Ακόμη ένα εντυπωσιακό εύρημα είναι ένα ευθύ ξύλινο τμήμα μήκους 5,10 μέτρων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να αποτελούσε μέρος κάποιας κατασκευής ή να είχε χρησιμοποιηθεί για τη διαμόρφωση του χώρου διαβίωσης.

Πώς διατηρήθηκαν για χιλιάδες χρόνια

Η παρουσία τόσο πολλών ξύλινων ευρημάτων είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το ξύλο σπάνια διατηρείται για δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Στο Abric Romaní, οι ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούσαν στο σπήλαιο βοήθησαν στη διατήρησή τους. Το ανθρακικό ασβέστιο που υπήρχε στο νερό κάλυπτε σταδιακά τα ξύλινα αντικείμενα, δημιουργώντας ένα λεπτό περίβλημα γύρω τους.

Με την πάροδο του χρόνου το ίδιο το ξύλο αποσυντέθηκε, όμως το αποτύπωμά του παρέμεινε πάνω στον βράχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διατήρηση είναι τόσο λεπτομερής ώστε οι ερευνητές μπορούν να αναγνωρίσουν ακόμη και στοιχεία από την εσωτερική δομή του ξύλου.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη ανάλυση του ξύλου που έχει ανασκαφεί στο Abric Romaní εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.

Τα ευρήματα διευρύνουν σημαντικά την εικόνα που είχαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για την τεχνολογία των Νεάντερνταλ.

Η αρχαιολογική έρευνα βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στα πέτρινα εργαλεία τους, καθώς τα ξύλινα αντικείμενα συνήθως δεν επιβιώνουν στο πέρασμα του χρόνου.

Το σπήλαιο της Καταλονίας δείχνει ότι η τεχνολογία των Νεάντερνταλ ήταν πιο σύνθετη και ότι το ξύλο αποτελούσε σημαντικό υλικό για την κατασκευή όπλων, εργαλείων και αντικειμένων που χρησιμοποιούσαν στην καθημερινή τους ζωή.

Όπως επισημαίνει ο Josep Vallverdú, η τεχνολογία των Νεάντερνταλ «εκτεινόταν πολύ πέρα από την πέτρα».