Το Ιράν έπληξε τη δημοφιλία του Ν.Τραμπ: Τα σενάρια της επόμενης μέρας

Οι Ρεπουμπλικανοί αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κίνδυνο να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, καθώς οι δημοσκοπήσεις και οι αγορές προβλέψεων καταγράφουν σημαντικό προβάδισμα των Δημοκρατικών.

Η χαμηλή δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ λόγω του πολέμου με το Ιράν, η δυσαρέσκεια για το κόστος διαβίωσης και η αυξημένη κινητοποίηση των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τον Λευκό Οίκο, με το ενδεχόμενο μιας εκλογικής ανατροπής να απειλεί να περιορίσει σημαντικά την πολιτική ισχύ του Αμερικανού προέδρου κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του.

Στην εκλογική αναμέτρηση διακυβεύονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, καθώς και τα αξιώματα 36 κυβερνητών.

Η ψηφοφορία έχει αποκτήσει χαρακτήρα άτυπου δημοψηφίσματος για την προεδρία Τραμπ, καθώς οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε θέση να διεκδικήσουν την πλειοψηφία και στα δύο νομοθετικά σώματα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συμμετοχή στις κάλπες.

Σύμφωνα με το NBC News, περίπου 54 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει αυτοπροσώπως ή μέσω επιστολικής ψήφου, αριθμός αυξημένος κατά επτά εκατομμύρια σε σύγκριση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022.

Στις πολιτείες όπου καταγράφεται η κομματική προτίμηση των ψηφοφόρων, οι Δημοκρατικοί προηγούνται με 10,7 εκατομμύρια συμμετοχές, έναντι 7,8 εκατομμυρίων των Ρεπουμπλικανών.

• Το προβάδισμα των Δημοκρατικών στη Βουλή και η αβεβαιότητα στη Γερουσία

Οι εκτιμήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων εμφανίζουν σαφές προβάδισμα των Δημοκρατικών.

Σύμφωνα με το VoteHub, οι πιθανότητες να ανακτήσουν τον έλεγχο του Σώματος φτάνουν το 88%, ενώ για τη Γερουσία περιορίζονται στο 63%.

Οι Ρεπουμπλικανοί καλούνται να υπερασπιστούν την πλειοψηφία τους στη Βουλή, την ώρα που οι Δημοκρατικοί χρειάζονται μόλις τρεις επιπλέον έδρες για να εξασφαλίσουν τον έλεγχο.

Το Cook Political Report εκτιμά ότι η αντιπολίτευση μπορεί να κερδίσει από εννέα έως 19 έδρες, αυξάνοντας τη δύναμή της στις 224 έως 234.

Η εικόνα επιδεινώθηκε για τους Ρεπουμπλικανούς μετά την απόφαση του οργανισμού, στις 16 Οκτωβρίου, να μετακινήσει έντεκα ακόμη εκλογικές αναμετρήσεις προς την πλευρά των Δημοκρατικών.

Ανάμεσα στις περιφέρειες που χαρακτηρίζονται πλέον ανταγωνιστικές βρίσκεται και η πρώτη εκλογική περιφέρεια της Μοντάνα, την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κερδίσει με διαφορά 12 ποσοστιαίων μονάδων το 2024.

Η μάχη για τη Γερουσία παραμένει πιο αμφίρροπη.

Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα 53 έδρες έναντι 47 των Δημοκρατικών, οι οποίοι χρειάζεται να κερδίσουν τέσσερις έδρες και να διατηρήσουν εκείνη που ελέγχουν στο Μίσιγκαν, ώστε να αποκτήσουν την πλειοψηφία.

Αμερικανοί αναλυτές χαρακτηρίζουν επτά αναμετρήσεις απολύτως αμφίρροπες. Οι πολιτείες αυτές είναι:

1. Αλάσκα,
2. Αϊόβα,
3. Κάνσας, 
4. Μέιν,
5. Μίσιγκαν,
6. Οχάιο και
7. το Τέξας.

Οι έξι από αυτές αφορούν έδρες που ελέγχονται σήμερα από τους Ρεπουμπλικανούς.

Μάλιστα, το κόμμα αναγκάζεται να διαθέσει σημαντικούς οικονομικούς πόρους ακόμη και σε παραδοσιακά προπύργιά του, όπως η Νότια Καρολίνα και το Μισισιπή.

•  Polymarket και Kalshi προβλέπουν αλλαγή συσχετισμών

Την επιδείνωση της θέσης των Ρεπουμπλικανών αποτυπώνουν και οι αγορές προβλέψεων, οι οποίες έχουν αποκτήσει αυξανόμενη παρουσία στην πολιτική ανάλυση των ΗΠΑ.

Στις 20 Οκτωβρίου, η Polymarket υπολόγιζε στο 64% τις πιθανότητες των Δημοκρατικών να κερδίσουν τον έλεγχο της Γερουσίας, ενώ η Kalshi τις τοποθετούσε στο 62%.

Οι συγκεκριμένες πλατφόρμες δεν βασίζονται αποκλειστικά στις δημοσκοπήσεις, αλλά ενσωματώνουν εκτιμήσεις για τους υποψηφίους, τη σύνθεση του εκλογικού σώματος και το ενδεχόμενο οι δημοσκοπικές προβλέψεις να αποδειχθούν λανθασμένες.

Παράλληλα, ο εθνικός μέσος όρος των δημοσκοπήσεων εμφανίζει τους Δημοκρατικούς να προηγούνται κατά περίπου οκτώ έως εννέα ποσοστιαίες μονάδες.

Αυτό ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτομάτως επικράτηση στη Γερουσία, καθώς οι εκλογικές αναμετρήσεις κρίνονται ξεχωριστά σε κάθε πολιτεία.

• Ακρίβεια και χαμηλή δημοτικότητα πιέζουν τον Τραμπ

Τρεις παράγοντες διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό το αρνητικό κλίμα για τον Αμερικανό πρόεδρο: η υποχώρηση της δημοτικότητάς του, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και η αντιπαράθεση γύρω από το δίλημμα συνέχισης του πολέμου με το Ιράν, όπου έχει κοστίσει πολλά στην Ουάσινγκτον.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, η αποδοχή του Τραμπ έχει περιοριστεί στο 31%, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγράψει κατά τις δύο προεδρικές του θητείες.

Την ίδια στιγμή, οι μισοί εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι δηλώνουν ότι το κόστος διαβίωσης αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την επιλογή τους στην κάλπη.

Τα στοιχεία του KFF δείχνουν, επίσης, μεγαλύτερη διάθεση συμμετοχής μεταξύ των Δημοκρατικών.

Τον Σεπτέμβριο, το 63% των ψηφοφόρων που πρόσκεινται στο κόμμα δήλωνε ότι είχε ισχυρότερο κίνητρο από το συνηθισμένο να ψηφίσει, έναντι μόλις 38% των Ρεπουμπλικανών.

Η δυσαρέσκεια για την οικονομία ενδέχεται, επομένως, να μετατραπεί σε αυξημένη συμμετοχή των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης, ενισχύοντας τις πιθανότητες εκλογικής επικράτησής της.

•  Ο έλεγχος του Κογκρέσου και οι συνέπειες για τον Λευκό Οίκο

Μια νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή θα έδινε στο κόμμα τη δυνατότητα να εντείνει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.

Στο επίκεντρο θα μπορούσαν να βρεθούν έρευνες για τον Τραμπ και υπουργούς του, μεταξύ άλλων σχετικά με τον πλουτισμό τους κατά τη διάρκεια της θητείας, την αναδιοργάνωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τη μεταχείριση πολιτικών και δικαστικών αντιπάλων του προέδρου.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να κινήσουν διαδικασία καθαίρεσης (impeachment) του Ντόναλντ Τραμπ, εφόσον εξασφαλίσουν τον έλεγχο της Γερουσίας.

Ωστόσο, για την καταδίκη και την απομάκρυνσή του απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων στο Σώμα, ένα ενδεχόμενο που δεν θεωρείται πιθανό.

Ακόμη και χωρίς μια τέτοια εξέλιξη, η απώλεια της Γερουσίας θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα του προέδρου να εξασφαλίζει την έγκριση των επιλογών του για κορυφαίες κυβερνητικές και θεσμικές θέσεις, ακόμη και σε περίπτωση κενής θέσης στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Ο Τραμπ έχει επιλέξει σε μεγάλο βαθμό να κυβερνά μέσω προεδρικών διαταγμάτων, παρακάμπτοντας συχνά τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Η απώλεια του Κογκρέσου θα δυσχέραινε την προώθηση της πολιτικής του ατζέντας, ενώ θα μπορούσε να προκαλέσει και εσωκομματικές αναταράξεις.

• Το προσωπικό στοίχημα του Τραμπ και το ενδεχόμενο αμφισβήτησης

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εμπλακεί ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία, καλώντας τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να βρισκόταν και το δικό του όνομα στο ψηφοδέλτιο.

Μόνο τις τελευταίες 30 ημέρες πραγματοποίησε 27 προεκλογικές εμφανίσεις σε 19 πολιτείες, περισσότερες από όσες έχει πραγματοποιήσει οποιοσδήποτε άλλος πρόεδρος ενόψει ενδιάμεσων εκλογών.

Παράλληλα, στηρίζει υποψηφίους όπως ο Κεν Πάξτον στο Τέξας, ο οποίος αντιμετωπίζει πλέον τον κίνδυνο ήττας.

Εάν οι Ρεπουμπλικανοί ξεπεράσουν τις προσδοκίες, ο Τραμπ θα μπορεί να υποστηρίξει ότι η προσωπική του παρέμβαση συσπείρωσε τη συντηρητική βάση και ενίσχυσε τη θέση του ενόψει των προκριματικών εκλογών του 2028.

Αντίθετα, μια βαριά ήττα ενδέχεται να ενθαρρύνει στελέχη του κόμματος να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρο και να αναζητήσουν διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.

Ένα ακόμα ερώτημα αφορά τη στάση του σε περίπτωση εκλογικής ήττας.

Οι Δημοκρατικοί έχουν εκφράσει εδώ και μήνες ανησυχίες ότι ο Τραμπ μπορεί να αμφισβητήσει τη νομιμότητα των αποτελεσμάτων.

Στην Αλάσκα, μάλιστα, είχε ζητήσει εκ των προτέρων από το υπουργείο Δικαιοσύνης να εμποδίσει την επικύρωση των αποτελεσμάτων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, εάν ηττηθεί ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής. Δικαστής απέρριψε την υπόθεση, ενώ ο ίδιος ο γερουσιαστής δήλωσε ότι θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα ακόμη και σε περίπτωση ήττας.

Εν ολίγοις, η αναμέτρηση δεν αφορά μόνο τον έλεγχο του Κογκρέσου, αλλά και την πολιτική κυριαρχία του Τραμπ, τη συνοχή των Ρεπουμπλικανών και τις προοπτικές τους ενόψει του 2028.

Μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να μετατρέψει τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του σε περίοδο έντονης κοινοβουλευτικής και πολιτικής πίεσης.