ΕΕ: Αναζητούν τρόπους για να περιορίσουν την Κάγια Κάλας – Εξετάζεται η μείωση της αυτονομίας της Ύπατης Εκπροσώπου

Στο τραπέζι των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει τεθεί το ζήτημα βαθιάς αναδιάρθρωσης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), με τις συζητήσεις να αφορούν ακόμη και τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, και την ανακατανομή κρίσιμων ευθυνών σε άλλα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Γαλλία και η Γερμανία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που στηρίζουν τις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις, με φόντο τις έντονες ανησυχίες για την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας απέναντι στις αυξανόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις.

Ευρωπαίος αξιωματούχος που μίλησε στην εφημερίδα χαρακτήρισε την EEAS «δυσλειτουργική», υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται δομικές αλλαγές για να ανταποκριθεί στις σημερινές συνθήκες.

Οι διεργασίες αυτές λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ευρωπαίοι επιχειρούν να διαμορφώσουν αυτόνομες πρωτοβουλίες εξωτερικής πολιτικής, την ώρα που οι σχέσεις με τις ΗΠΑ εμφανίζουν αυξανόμενες αποκλίσεις και οι διεθνείς κρίσεις εντείνονται, με την ΕΕ να εμφανίζεται – σύμφωνα με αναλυτές – συχνά απουσα από τις κρίσιμες διπλωματικές εξελίξεις.

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, κράτη-μέλη θεωρούν ότι υπάρχει υπερβολική αλληλοεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ της EEAS, των εθνικών υπουργείων Εξωτερικών και άλλων ευρωπαϊκών υπηρεσιών, γεγονός που δημιουργεί προβλήματα συντονισμού και καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων.

Η ευρωπαϊκή διπλωματία έχει δεχθεί επανειλημμένα κριτική για έλλειψη ενιαίας στρατηγικής και περιορισμένη ικανότητα άμεσης αντίδρασης, λόγω του πολυκερματισμένου θεσμικού πλαισίου και των διαφορετικών εθνικών συμφερόντων των κρατών-μελών.

Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται περιλαμβάνεται η μείωση της αυτονομίας της Ύπατης Εκπροσώπου και ο περιορισμός του ελέγχου της επί του εκτεταμένου δικτύου των άνω των 140 αντιπροσωπειών της ΕΕ παγκοσμίως.

Παρότι η αναδιάρθρωση θα μπορούσε να προχωρήσει χωρίς αλλαγή των ευρωπαϊκών συνθηκών, θα απαιτούσε την ομόφωνη έγκριση των 27 κρατών-μελών.

Από την πλευρά της, εκπρόσωπος της Κάγια Κάλας ανέφερε στους Financial Times ότι η ίδια παραμένει προσηλωμένη στην ενίσχυση τόσο της EEAS όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημειώνοντας πως «η εξωτερική πολιτική της ΕΕ είναι ισχυρή όταν τα κράτη-μέλη είναι ενωμένα».

Την ίδια ώρα, πρώην ανώτεροι αξιωματούχοι της ΕΕ επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη θεσμικών προσαρμογών απέναντι στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες.