Γιατί «παίζει» ξαφνικά το βλέφαρο χωρίς να το κουνάμε εμείς;

Είσαι μπροστά στον υπολογιστή και ξαφνικά αισθάνεσαι το βλέφαρό σου να «παίζει». Σταματά για λίγο, επιστρέφει μερικά λεπτά αργότερα και μπορεί να συνεχίσει κατά διαστήματα για ώρες ή ακόμη και ημέρες. Το ίδιο παράξενο αίσθημα μπορεί να εμφανιστεί σε έναν μυ του χεριού, του ποδιού ή σε άλλο σημείο του σώματος, χωρίς να έχουμε προσπαθήσει να τον κινήσουμε.

Στην περίπτωση του βλεφάρου, το συνηθέστερο φαινόμενο ονομάζεται μυοκυμία βλεφάρου. Πρόκειται για μικρές, ακούσιες συσπάσεις των μυϊκών ινών, οι οποίες τις περισσότερες φορές είναι παροδικές και καλοήθεις. Μάλιστα, συχνά το «τρέμουλο» γίνεται πολύ περισσότερο αντιληπτό από τον ίδιο τον άνθρωπο παρά από όσους τον κοιτάζουν.

Γιατί συμβαίνει τόσο συχνά στο βλέφαρο;

Τα βλέφαρα πραγματοποιούν χιλιάδες κινήσεις μέσα στην ημέρα και οι μύες τους είναι μικροί και ιδιαίτερα δραστήριοι. Όπως συμβαίνει με όλους τους μυς, η λειτουργία τους ελέγχεται μέσω ηλεκτρικών σημάτων που μεταδίδονται από τα νεύρα. Μερικές φορές ορισμένες μυϊκές ίνες ενεργοποιούνται ακούσια, δημιουργώντας αυτό το χαρακτηριστικό «πετάρισμα» που μπορεί να διαρκεί από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι αρκετά λεπτά κάθε φορά.

Στους συνηθισμένους παράγοντες που έχουν συνδεθεί με τη μυοκυμία περιλαμβάνονται η κούραση, η έλλειψη ύπνου, το στρες και η αυξημένη κατανάλωση καφεΐνης. Η πολύωρη εργασία μπροστά σε οθόνες και η καταπόνηση των ματιών μπορούν επίσης να συμβάλουν, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους η ξηροφθαλμία ή ο ερεθισμός του ματιού φαίνεται να κάνουν το φαινόμενο συχνότερο.

Και γιατί «πετάγονται» μερικές φορές άλλοι μύες;

Παρόμοιες μικρές ακούσιες συσπάσεις μπορούν να εμφανιστούν σε πολλά σημεία του σώματος. Όταν βλέπουμε ή αισθανόμαστε μικρά τμήματα ενός μυ να συσπώνται κάτω από το δέρμα, μπορεί να πρόκειται για δεσμιδώσεις. Εμφανίζονται συχνά στις γάμπες, στους μηρούς, στα χέρια και στα πέλματα και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.

Έντονη σωματική άσκηση, κόπωση, στρες, διεγερτικές ουσίες και άλλοι καθημερινοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισής τους. Για παράδειγμα, μετά από έντονη προπόνηση δεν είναι ασυνήθιστο κάποιος να παρατηρήσει μικρές συσπάσεις στους μυς που χρησιμοποίησε περισσότερο.

Φταίει πάντα το μαγνήσιο;

Όχι. Είναι ίσως η πιο διαδεδομένη εξήγηση κάθε φορά που «παίζει» ένας μυς, όμως ένα τρέμουλο στο βλέφαρο δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη έλλειψης μαγνησίου. Διαταραχές ηλεκτρολυτών μπορούν πράγματι να επηρεάσουν τη λειτουργία των μυών και των νεύρων, αλλά δεν είναι σωστό να αποδίδεται αυτόματα κάθε ακούσια σύσπαση σε συγκεκριμένη διατροφική έλλειψη.

Για τον ίδιο λόγο, η λήψη συμπληρωμάτων χωρίς να υπάρχει γνωστή ανεπάρκεια δεν αποτελεί απαραίτητα λύση. Σε ένα συνηθισμένο επεισόδιο μυοκυμίας του βλεφάρου, περισσότερος ύπνος, λιγότερο στρες, περιορισμός της υπερβολικής καφεΐνης και ξεκούραση των ματιών μπορεί να είναι αρκετά ώστε το φαινόμενο να υποχωρήσει μόνο του.

Πότε δεν πρέπει να το αγνοήσουμε;

Ένα βλέφαρο που «παίζει» περιστασιακά είναι συνήθως αθώο. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν οι συσπάσεις επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν το μάτι κλείνει εντελώς με κάθε σπασμό, όταν επηρεάζονται και άλλοι μύες του προσώπου ή όταν υπάρχει ερυθρότητα, πρήξιμο ή έκκριση από το μάτι.

Αντίστοιχα, οι μυϊκές συσπάσεις σε άλλα σημεία του σώματος χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή όταν συνοδεύονται από μυϊκή αδυναμία, απώλεια μυϊκής μάζας, έντονο μούδιασμα ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το σημαντικό δεν είναι τόσο η ίδια η σύσπαση όσο τα συμπτώματα που εμφανίζονται μαζί της.

Τις περισσότερες φορές, πάντως, εκείνο το ενοχλητικό «τικ» στο βλέφαρο είναι απλώς ένας μικρός και προσωρινός μυϊκός σπασμός. Και μπορεί να είναι ένας αρκετά καλός λόγος να αναρωτηθούμε κάτι πολύ πιο απλό: μήπως το σώμα μας ζητά λίγη περισσότερη ξεκούραση;