Στις 15 Νοεμβρίου 1988, η Σοβιετική Ένωση πραγματοποίησε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του διαστημικού της προγράμματος. Από το κοσμοδρόμιο Μπαϊκονούρ εκτοξεύθηκε το Buran, ένα διαστημικό λεωφορείο που έμοιαζε εντυπωσιακά με τα αντίστοιχα αμερικανικά, αλλά διέθετε μια σημαντική διαφορά: μπορούσε να ολοκληρώσει ολόκληρη την αποστολή του χωρίς την παρουσία πληρώματος.
Το Buran πραγματοποίησε δύο περιφορές γύρω από τη Γη και προσγειώθηκε με απόλυτα αυτοματοποιημένο σύστημα, χωρίς να βρίσκεται ούτε ένας κοσμοναύτης στο εσωτερικό του. Παρά την επιτυχία, δεν πέταξε ποτέ ξανά, ενώ η τελική του κατάληξη αποδείχθηκε εξίσου εντυπωσιακή με την πρώτη του πτήση.
Η απάντηση της Μόσχας στους Αμερικανούς
Η ιστορία του Buran ξεκίνησε στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυσσαν το πρόγραμμα Space Shuttle.
Οι Σοβιετικοί ανησυχούσαν ότι τα αμερικανικά επαναχρησιμοποιούμενα διαστημόπλοια θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς. Το 1976 εγκρίθηκε η ανάπτυξη ενός αντίστοιχου συστήματος, το οποίο θα επέτρεπε στη Μόσχα να διατηρήσει την παρουσία της στον διαστημικό ανταγωνισμό.
Το πρόγραμμα πήρε το όνομα Buran, που στα ρωσικά σημαίνει «χιονοθύελλα». Για την κατασκευή του κινητοποιήθηκαν εκατοντάδες επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα, ενώ αναπτύχθηκε ο πανίσχυρος πύραυλος Energia, ο οποίος θα το μετέφερε σε τροχιά.
Σε αντίθεση με τα αμερικανικά διαστημικά λεωφορεία, το Buran δεν διέθετε μεγάλους κύριους κινητήρες για την εκτόξευσή του. Την απαιτούμενη ώθηση παρείχε ο Energia, ένας ανεξάρτητος πύραυλος βαρέων φορτίων.
Η ιστορική εκτόξευση του 1988
Το πρωί της 15ης Νοεμβρίου 1988, το σύστημα Energia-Buran απογειώθηκε από το Μπαϊκονούρ, στο σημερινό Καζακστάν.
Το διαστημόπλοιο είχε μήκος περίπου 36 μέτρα και άνοιγμα πτερύγων σχεδόν 24 μέτρα. Είχε σχεδιαστεί για να μεταφέρει ανθρώπους και φορτία, όμως η πρώτη αποστολή ήταν αποκλειστικά δοκιμαστική.
Χωρίς πλήρωμα, το Buran τέθηκε σε τροχιά και πραγματοποίησε δύο περιφορές γύρω από τη Γη, σε ύψος περίπου 250 χιλιομέτρων.
Έπειτα από περίπου τρεις ώρες και 25 λεπτά, ξεκίνησε τη διαδικασία επιστροφής.
Η προσγείωση που εντυπωσίασε τους μηχανικούς
Το δυσκολότερο μέρος της αποστολής ήταν η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα και η προσγείωση. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές έπρεπε να καθοδηγήσουν το διαστημόπλοιο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Παρά τους ισχυρούς πλευρικούς ανέμους, το Buran προσαρμόστηκε στις συνθήκες και προσγειώθηκε με επιτυχία στον διάδρομο του Μπαϊκονούρ.
Το γεγονός θεωρήθηκε σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα. Οι Αμερικανοί είχαν ήδη πραγματοποιήσει επανειλημμένες διαστημικές αποστολές με λεωφορεία, όμως κανένα από εκείνα δεν είχε εκτελέσει πλήρως αυτόνομη τροχιακή πτήση και προσγείωση χωρίς πλήρωμα.
Γιατί δεν πέταξε ποτέ ξανά
Η επιτυχία του Buran συνέπεσε με την οικονομική και πολιτική κρίση που αντιμετώπιζε η Σοβιετική Ένωση.
Η κατασκευή και η συντήρηση του συστήματος απαιτούσαν τεράστια χρηματοδότηση. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991, η συνέχιση του προγράμματος έγινε πρακτικά αδύνατη.
Το 1993 αποφασίστηκε η οριστική ακύρωσή του, αφήνοντας ημιτελή και άλλα διαστημόπλοια που προορίζονταν για μελλοντικές αποστολές.
Η τελευταία πράξη γράφτηκε στις 12 Μαΐου 2002, όταν κατέρρευσε η οροφή του υπόστεγου στο Μπαϊκονούρ όπου φυλασσόταν το Buran. Το διαστημόπλοιο καταστράφηκε ολοσχερώς, ενώ οκτώ εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους.
Έτσι ολοκληρώθηκε η ιστορία ενός προγράμματος που απέδειξε τις τεχνολογικές δυνατότητες της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά δεν πρόλαβε να εξελιχθεί σε πραγματικό αντίπαλο των αμερικανικών διαστημικών λεωφορείων.


Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.