
Το μέλι που αποκτά κόκκους, ασπρίζει ή σκληραίνει μέσα στο βάζο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει χαλάσει.
Αντίθετα, η αλλαγή αυτή οφείλεται συνήθως σε μια φυσική διαδικασία που ονομάζεται κρυστάλλωση και σχετίζεται με τα σάκχαρα που περιέχει.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο που μπορεί να παρατηρηθεί σε πολλά διαφορετικά είδη μελιού, χωρίς να αποτελεί από μόνο του ένδειξη αλλοίωσης.
Η υφή του μπορεί να μεταβληθεί από ρευστή σε παχύρρευστη ή σχεδόν στερεή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις σχηματίζονται μικροί λευκοί κρύσταλλοι που γίνονται ορατοί στην επιφάνειά του ή στα τοιχώματα του δοχείου.
Η φυσική διαδικασία πίσω από τους κρυστάλλους
Το μέλι αποτελείται κυρίως από φυσικά σάκχαρα, με κυριότερα τη γλυκόζη και τη φρουκτόζη, καθώς και από μικρή ποσότητα νερού.
Όταν η γλυκόζη διαχωρίζεται από το διάλυμα και σχηματίζει κρυστάλλους, η σύσταση και η υφή του μελιού αλλάζουν.
Η διαδικασία δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό σε όλα τα είδη.
Τα μέλια με μεγαλύτερη αναλογία γλυκόζης τείνουν να κρυσταλλώνουν πιο γρήγορα, ενώ εκείνα που περιέχουν αναλογικά περισσότερη φρουκτόζη συνήθως παραμένουν ρευστά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η θερμοκρασία αποθήκευσης και η παρουσία μικροσκοπικών σωματιδίων, γύρης ή άλλων φυσικών συστατικών που μπορούν να διευκολύνουν τον σχηματισμό κρυστάλλων.
Γι’ αυτόν τον λόγο, δύο διαφορετικά βάζα μελιού μπορεί να παρουσιάσουν εντελώς διαφορετική εικόνα, ακόμη και αν αγοράστηκαν την ίδια περίοδο και φυλάσσονται στον ίδιο χώρο.
Πώς μπορείτε να κάνετε το μέλι ξανά ρευστό
Εάν προτιμάτε το μέλι σε υγρή μορφή, μπορείτε να διαλύσετε τους κρυστάλλους με ήπια θέρμανση. Δεν χρειάζεται να το βράσετε ούτε να χρησιμοποιήσετε υψηλές θερμοκρασίες.
Η πιο απλή μέθοδος είναι το υδατόλουτρο.
Τοποθετήστε το βάζο, εφόσον είναι κατάλληλο για θέρμανση, μέσα σε ένα δοχείο με ζεστό νερό και αφήστε το μέλι να ζεσταθεί σταδιακά. Εάν το νερό κρυώσει πριν διαλυθούν οι κρύσταλλοι, μπορείτε να το ανανεώσετε.
Παράλληλα, μπορείτε να ανακατεύετε απαλά το μέλι με ένα καθαρό και στεγνό κουτάλι. Είναι σημαντικό να μην εισχωρήσει νερό στο βάζο, καθώς η πρόσθετη υγρασία μπορεί να ευνοήσει τη ζύμωση.
Η έντονη ή παρατεταμένη θέρμανση καλό είναι να αποφεύγεται, επειδή μπορεί να επηρεάσει το άρωμα, τη γεύση και το χρώμα του προϊόντος.
Ακόμη και μετά την επαναφορά του σε υγρή μορφή, το μέλι μπορεί να κρυσταλλώσει ξανά, καθώς η θέρμανση δεν εξαλείφει οριστικά τη φυσική τάση του να σχηματίζει κρυστάλλους.
Πότε η αλλαγή στην όψη μπορεί να αποτελεί πρόβλημα
Η κρυστάλλωση δεν πρέπει να συγχέεται με την αλλοίωση. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που χρειάζονται προσοχή.
Μια ασυνήθιστα ξινή ή αλκοολική οσμή, ο επίμονος αφρός και η συνεχής δημιουργία φυσαλίδων μπορεί να υποδηλώνουν ζύμωση. Εάν το μέλι παρουσιάζει τέτοια χαρακτηριστικά, δεν πρέπει να επιχειρείται η αποκατάστασή του με θέρμανση.
Για τη σωστή συντήρησή του, είναι προτιμότερο να φυλάσσεται σε καλά κλεισμένο δοχείο, σε δροσερό και ξηρό σημείο, μακριά από το άμεσο ηλιακό φως και τις πηγές θερμότητας.
Η χρήση καθαρού και στεγνού κουταλιού βοηθά επίσης να περιοριστεί η εισαγωγή υγρασίας στο βάζο.
Γιατί το μέλι απαγορεύεται σε βρέφη κάτω του ενός έτους
Ένα σημαντικό στοιχείο που αφορά την κατανάλωση μελιού είναι ότι δεν πρέπει να χορηγείται σε βρέφη ηλικίας κάτω των 12 μηνών, ανεξάρτητα από το αν είναι ρευστό ή κρυσταλλωμένο.
Το μέλι μπορεί να περιέχει σπόρια του βακτηρίου Clostridium botulinum, τα οποία είναι δυνατόν να προκαλέσουν βρεφική αλλαντίαση, μια σοβαρή ασθένεια. Ο κίνδυνος δεν εξαλείφεται με τη συνηθισμένη θέρμανση ή παστερίωση.
Επομένως, το μέλι που ζαχαρώνει δεν είναι απαραίτητα χαλασμένο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αλλαγή οφείλεται στην κρυστάλλωση των φυσικών σακχάρων του και, εφόσον δεν υπάρχουν ενδείξεις αλλοίωσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί κανονικά ή να επανέλθει σε πιο ρευστή μορφή με ήπια θέρμανση.