Το σέλινο έχει αποκτήσει τη φήμη ενός από τα λεγόμενα τρόφιμα «αρνητικών θερμίδων», καθώς κυκλοφορεί ευρέως η άποψη ότι ο οργανισμός καταναλώνει περισσότερη ενέργεια για να το μασήσει και να το χωνέψει από αυτήν που λαμβάνει καταναλώνοντάς το.
Η συγκεκριμένη θεωρία έχει ιδιαίτερη απήχηση σε όσους προσπαθούν να χάσουν βάρος, καθώς παρουσιάζει ένα λαχανικό ως σύμμαχο που μπορεί ουσιαστικά να συμβάλει στην καύση θερμίδων χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν ότι υπάρχουν τρόφιμα που προκαλούν πραγματικά αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο.
Το σέλινο είναι πράγματι χαμηλό σε θερμίδες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωσή του οδηγεί σε περισσότερες καύσεις από όσες θερμίδες προσφέρει.
Πόσες θερμίδες έχει το σέλινο;
Τα 100 γραμμάρια ωμού σέλινου περιέχουν περίπου 14-16 θερμίδες, γεγονός που το κατατάσσει στα τρόφιμα με πολύ χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα.
Αυτό οφείλεται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητά του σε νερό, ενώ παράλληλα προσφέρει μικρές ποσότητες φυτικών ινών, καλίου και βιταμίνης Κ.
Επομένως, μπορεί κάποιος να καταναλώσει μια αρκετά μεγάλη ποσότητα σέλινου χωρίς να προσλάβει πολλές θερμίδες.
Το χαρακτηριστικό αυτό το καθιστά χρήσιμη επιλογή για όσους θέλουν να ελέγχουν την ενεργειακή πρόσληψη της διατροφής τους.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι το σώμα καίει περισσότερη ενέργεια από αυτήν που λαμβάνει.
Τι συμβαίνει κατά την πέψη του;
Κάθε φορά που τρώμε, ο οργανισμός χρειάζεται ενέργεια για να διασπάσει την τροφή, να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά και να τα αξιοποιήσει. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται θερμική επίδραση της τροφής.
Ωστόσο, η ενέργεια που καταναλώνεται κατά την πέψη δεν ξεπερνά συνήθως την ενέργεια που προσλαμβάνεται από το γεύμα.
Μάλιστα, σε μικρή ερευνητική δοκιμή με τη συμμετοχή 15 γυναικών εξετάστηκε εάν η κατανάλωση 100 γραμμαρίων σέλινου, που αντιστοιχούν σε περίπου 16 θερμίδες, μπορούσε να προκαλέσει αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο.
Οι υπολογισμοί έδειξαν ότι η ενέργεια που δαπανήθηκε για την πέψη του έφτασε περίπου τις 13,8 θερμίδες.
Συνεπώς, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, το σώμα δεν κατανάλωσε περισσότερη ενέργεια από όση έλαβε.
Η συγκεκριμένη έρευνα παρουσιάστηκε σε επιστημονικό συνέδριο και είχε περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων, επομένως τα αποτελέσματά της χρειάζονται προσεκτική αξιολόγηση.
Επιπλέον, σε μελέτη του 2020 που πραγματοποιήθηκε σε γενειοφόρους δράκους, ένα είδος σαύρας, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ζώα διατηρούσαν ενέργεια μετά την κατανάλωση σέλινου, ακόμη και αφού υπολογίστηκε η ενέργεια που απαιτήθηκε για την πέψη και την αποβολή των υπολειμμάτων.
Παρότι τα αποτελέσματα από τα ζώα δεν μπορούν να μεταφερθούν απευθείας στον ανθρώπινο οργανισμό, αμφισβητούν περαιτέρω τη θεωρία των αρνητικών θερμίδων.
Πώς μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους;
Παρά την κατάρριψη του συγκεκριμένου διατροφικού μύθου, το σέλινο μπορεί να έχει θέση σε ένα πρόγραμμα διατροφής για τη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Η μεγάλη περιεκτικότητά του σε νερό και η τραγανή υφή του επιτρέπουν να χρησιμοποιείται σε σαλάτες, σούπες και διάφορα σνακ, προσθέτοντας όγκο στο γεύμα χωρίς σημαντική αύξηση των θερμίδων.
Επιπλέον, μπορεί να αντικαταστήσει επιλογές με μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα. Για παράδειγμα, τα μπαστουνάκια σέλινου μπορούν να αποτελέσουν συνοδευτικό για χούμους ή ένα ελαφρύ ενδιάμεσο γεύμα.
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή στα συνοδευτικά, καθώς σάλτσες, ντιπ και έλαια μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη συνολική θερμιδική αξία.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι κανένα τρόφιμο δεν μπορεί από μόνο του να εξουδετερώνει τις θερμίδες που προσλαμβάνει ο οργανισμός.
Η απώλεια βάρους εξαρτάται από τη συνολική διατροφική συμπεριφορά και το ενεργειακό ισοζύγιο σε βάθος χρόνου.
Το σέλινο μπορεί να αποτελέσει μια καλή επιλογή σε μια ισορροπημένη διατροφή, αλλά δεν αποτελεί κάποιο φυσικό «λιποδιαλύτη» ούτε μπορεί να αντικαταστήσει την ποικιλία τροφίμων που χρειάζεται ο οργανισμός.
