Νέα επίθεση Χακάν Φιντάν σε Ισραήλ: «Είναι απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια»

Ο Χακάν Φιντάν εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Ισραήλ, προειδοποιώντας ότι έχει μετατραπεί σε «άμεση απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια» και ζητώντας μια συλλογική, διεθνή αντίδραση απέναντι στην αποσταθεροποιητική του δράση. Μιλώντας στην Οξφόρδη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, έχει καταφέρει «βαρύ πλήγμα» στην παγκόσμια ευημερία, ασφάλεια και σταθερότητα, ενώ υπογράμμισε ότι πλέον δεν μπορεί κανείς να αντιμετωπίζει τις κρίσεις στη Μέση Ανατολή ως αμιγώς «περιφερειακές».

Ο Φιντάν υποστήριξε ότι η διάκριση ανάμεσα σε περιφερειακές και παγκόσμιες κρίσεις «έχει στην πραγματικότητα εξαφανιστεί», καθώς οι συγκρούσεις και οι αναταράξεις σε μέρη όπως η Μέση Ανατολή έχουν πλέον άμεσες επιπτώσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η συμπεριφορά του Ισραήλ, την οποία περιέγραψε ως «συστηματική απειλή αποσταθεροποίησης της περιοχής», έχει ξεπεράσει τα σύνορα της Μέσης Ανατολής και συνιστά πλέον άμεσο κίνδυνο για την παγκόσμια ασφάλεια, άρα απαιτεί «συλλογική απάντηση από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας». Παράλληλα, τόνισε ότι τα κράτη δεν μπορούν πια να «αναθέτουν σε άλλους» την ασφάλεια και τη διπλωματία τους, αλλά πρέπει να αναπτύξουν τη δική τους στρατηγική φαντασία.

Φιντάν, Ισραήλ και ο ρόλος των «μεσαίων δυνάμεων»

Ο Φιντάν αξιοποίησε την ομιλία του για να αναδείξει την αυξανόμενη σημασία των λεγόμενων «μεσαίων δυνάμεων», δηλαδή κρατών που διαθέτουν στρατηγική γεωγραφία, διπλωματική εμβέλεια και πολιτική βούληση να παράγουν αποτελέσματα. Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε την Τουρκία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, αναφερόμενος στη γεωγραφική της θέση, στην ιδιότητά της ως μέλους του ΝΑΤΟ και υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ, αλλά και στις μεσολαβητικές της πρωτοβουλίες – από τη συμφωνία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας μέχρι τις διπλωματικές προσπάθειες στο Κέρας της Αφρικής.

Αναφερόμενος εμμέσως και στο Ισραήλ, ο Τούρκος ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις συχνά «παγιδεύονται» σε ανταγωνισμούς μηδενικού αθροίσματος, οι μεσαίες δυνάμεις μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για λύσεις, εφόσον κινηθούν με βάση την περιφερειακή συνεργασία και όχι τη λογική της επιβολής. Τόνισε ότι η παγκόσμια αβεβαιότητα έχει ενισχύσει τη στρατηγική βαρύτητα αυτών των χωρών, καθιστώντας τις απαραίτητους παίκτες σε κάθε σοβαρή συζήτηση για ασφάλεια και σταθερότητα, ειδικά σε περιοχές όπου το Ισραήλ και άλλοι περιφερειακοί παράγοντες λειτουργούν ως εστίες κρίσης.

Φιντάν, Ισραήλ και το όραμα για περιφερειακή τάξη

Κλιμακώνοντας την κριτική του, ο Φιντάν έκανε λόγο για ανάγκη ενός νέου περιφερειακού συστήματος στη Μέση Ανατολή που θα βασίζεται στη συνεργασία και όχι στη «κυριαρχία ή την υποταγή». Υποστήριξε ότι οι κρίσεις που σχετίζονται με το Ισραήλ, τον πόλεμο στο Ιράν και τις άλλες εστίες έντασης δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά αν δεν υπάρξει ένα πλαίσιο «περιφερειακών λύσεων σε περιφερειακά προβλήματα από τις ίδιες τις περιφερειακές χώρες».

Παράλληλα, κάλεσε σε βαθιές θεσμικές μεταρρυθμίσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι υφιστάμενοι διεθνείς οργανισμοί δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες μιας εποχής όπου οι απειλές είναι πολυεπίπεδες και διασυνδεδεμένες – από τις ενέργειες του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή μέχρι τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στην παγκόσμια οικονομία. Με αυτόν τον τρόπο, ο Τούρκος ΥΠΕΞ προσπάθησε να συνδέσει την κριτική του προς το Τελ Αβίβ με ένα ευρύτερο αφήγημα για την αναδιάταξη της παγκόσμιας τάξης και τον ρόλο που φιλοδοξεί να παίξει η Άγκυρα σε αυτήν.