Το πολιτικό και οικονομικό παρασκήνιο έχει πλέον μπει πλήρως στον ρυθμό της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το κυβερνητικό επιτελείο μετρά αντίστροφα για τα αποκαλυπτήρια της πρωθυπουργικής ατζέντας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ετοιμάζεται να παρουσιάσει τις προτεραιότητες της τελευταίας φάσης της θητείας του.Φέτος η ΔΕΘ δεν είναι μία ακόμα ετήσια συνήθεια. Σηματοδοτεί επίσημα την είσοδο της χώρας στην τελική ευθεία προς τις κάλπες. Όσα ειπωθούν στη Θεσσαλονίκη θα έχουν σαφή προεκλογικό χαρακτήρα και θα διαμορφώσουν το αφήγημα με το οποίο η κυβέρνηση θα ζητήσει νέα εντολή. Προς το παρόν, παραμένει άγνωστο το ακριβές πακέτο μέτρων που θα ανακοινωθεί για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ωστόσο, μία φήμη που έχει κυκλοφορήσει έντονα τον τελευταίο καιρό μπορεί να αποκλειστεί κατηγορηματικά: δεν πρόκειται να δοθεί 13ος μισθός στους δημοσίους υπαλλήλους. Η γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου και του ίδιου του πρωθυπουργού είναι σαφής και αδιαπραγμάτευτη: καμία κίνηση που μπορεί να οδηγήσει σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό ή να στείλει λάθος μήνυμα στις αγορές. Ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι κάποιοι θα στεναχωρηθούν ή θα απογοητευθούν, η προτεραιότητα παραμένει η δημοσιονομική πειθαρχία και η αξιοπιστία της χώρας διεθνώς. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούν ότι σε μία περίοδο που η «ζυγαριά» των εκλογών ταλαντεύεται μεταξύ φθινοπώρου ’26 και άνοιξης ’27, η οποιαδήποτε εντύπωση χαλάρωσης στα δημοσιονομικά θα μπορούσε να αποδειχθεί μπούμερανγκ. Γι’ αυτό και η προσέγγιση είναι πιο προσεκτική και πιο συντηρητική από ό,τι κάποιοι θα ήθελαν.Η ΔΕΘ φέτος δεν θα είναι μόνο η πλατφόρμα για παροχές και εξαγγελίες. Θα είναι ο καθρέφτης της στρατηγικής του Μητσοτάκη για την τελική ευθεία: σταθερότητα, αξιοπιστία και ελεγχόμενη – αλλά όχι ανεξέλεγκτη – στήριξη της κοινωνίας. Το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση είναι ξεκάθαρο: οι κάλπες πλησιάζουν, αλλά η δημοσιονομική σοβαρότητα δεν πρόκειται να θυσιαστεί στον βωμό της προεκλογικής περιόδου.

Διαπιστώνεται τις τελευταίες ημέρες μία σαφής τάση που επιβεβαιώνεται από πολλαπλά μηνύματα και πληροφορίες: στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που έχουν αποφασίσει να ακολουθήσουν τον Αλέξη Τσίπρα στην ΕΛΑΣ (Ενιαία Λαϊκή Αριστερά Συσπείρωση) αρχίζουν να απομακρύνονται από την Κουμουνδούρου και να στρέφονται προς την Αμαλίας. Η τάση αυτή ενισχύθηκε σημαντικά μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής και τις κινήσεις του Σωκράτη Φάμελλου. Πολλοί στελέχη αντιλήφθηκαν ότι η προσπάθεια χειραγώγησης και ποδηγέτησης του κόμματος από την πλευρά των «φευγάτων» έχει πάρει τοξικά χαρακτηριστικά και λειτουργεί καταστροφικά για το σύνολο του χώρου. Υπάρχει πλέον έντονη υποψία ότι εάν η κατάσταση συνεχιστεί με τον ίδιο τρόπο τότε θα απαξιωθούν και όσοι παραμένουν. Ήδη, όπως λένε με νόημα, το βιώνει ο ίδιος ο πρόεδρος Σωκράτης Φάμελλος, του οποίου η θέση και η επιρροή φαίνεται να συρρικνώνονται με γρήγορους ρυθμούς. Η μετακίνηση στελεχών δεν είναι πια αποσπασματική. Πρόκειται για μία σταδιακή αλλά σταθερή ροή προς την νέα πολιτική πρωτοβουλία του Τσίπρα. Στελέχη που μέχρι πρότινος κρατούσαν στάση αναμονής, φαίνεται να έχουν πάρει τις αποφάσεις τους μετά την τελευταία εσωκομματική παράσταση. Το μήνυμα που στέλνεται είναι σαφές: η Κουμουνδούρου χάνει γρήγορα στελέχη με πολιτικό βάρος, ενώ η Αμαλίας αποκτά ολοένα και περισσότερη βαρύτητα. Η αντίστροφη μέτρηση για την Κουμουνδούρου έχει ξεκινήσει.

Πέρασε σχετικά απαρατήρητο από τα μεγάλα μέσα, αλλά έχει ενδιαφέρον η προέλευση της πρόσκλησης που δέχθηκε ο Αντώνης Σαμαράς για να μιλήσει πρόσφατα στο Ηράκλειο της Κρήτης. Δεν ήταν η τοπική οργάνωση της ΝΔ ούτε κάποιο στενά «γαλάζιο» σχήμα που τον κάλεσε. Την πρόσκληση απηύθυνε το think tank «Το Νόημα – Κρήτη». Ένα σχήμα που συνθέτει πολιτικά πρόσωπα με διαφορετικές – και σε κάποιες περιπτώσεις αντίθετες – αφετηρίες. Στα μέλη του περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: Ο Γρηγόρης Πασπάτης, με σαφείς δεξιές επιρροές. Ο Φραγκίσκος Λαμπρινός, γιος του πρώην δημάρχου Ηρακλείου, με κεντροαριστερές καταβολές. Και ο Ηλίας Λυγερός – παλιός γνώριμος και, όπως λέγεται, περίπου φίλος του Αλέξη Τσίπρα. Η σύνθεση αυτή από μόνη της στέλνει ένα μήνυμα: Ο Αντώνης Σαμαράς διατηρεί σχέσεις που εκτείνονται πέρα από τα στενά όρια του «σκληρού» χώρου της Δεξιάς. Μπορεί να συνομιλεί με ανθρώπους διαφορετικών πολιτικών οικογενειών και να βρίσκει «γέφυρες» ακόμα και σε περιβάλλοντα που παραδοσιακά δεν θεωρούνται φιλικά προς αυτόν. Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος ο Σαμαράς ανέλαβε προσωπικά πρωτοβουλία και τηλεφώνησε σε πολλούς παράγοντες της Δεξιάς – πρώην βουλευτές, πολιτευτές και στελέχη – καλώντας τους στην εκδήλωση. Το κλίμα που συνάντησε ήταν ένθερμο. Ακόμα και όσοι για διάφορους λόγους δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν, εξέφρασαν θετική διάθεση. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι, παρά τις όποιες εντάσεις με το Μέγαρο Μαξίμου, ο πρώην πρωθυπουργός διατηρεί ζωντανές τις γραμμές επικοινωνίας του με τον παραδοσιακό δεξιό και κεντροδεξιό χώρο. Και το κάνει με τρόπο που δεν περιορίζεται στα στεγανά του κόμματος.Σε μια περίοδο που η «ζυγαριά» των εκλογών ταλαντεύεται και οι εσωτερικές ισορροπίες της ΝΔ δοκιμάζονται, κινήσεις όπως αυτή στο Ηράκλειο λειτουργούν ως υπενθύμιση: ο Αντώνης Σαμαράς παραμένει παίκτης με δικό του δίκτυο, δικές του σχέσεις και πολιτική αυτονομία. Και αυτό το δίκτυο δεν είναι μονοδιάστατο – αγκαλιάζει και «απρόσμενους» συνομιλητές.Το πολιτικό νόημα είναι σαφές: όποιος νομίζει ότι ο Σαμαράς περιορίζεται σε έναν στενό κύκλο, μάλλον υποτιμά την εμβέλεια των σχέσεών του.

Η συζήτηση για τον χρόνο των επόμενων εκλογών δεν έχει σταματήσει ούτε στιγμή. Η «ζυγαριά» κινείται διαρκώς: Αλλοτε γέρνει προς το φθινόπωρο του 2026 και άλλοτε προς την άνοιξη του 2027. Κανείς δεν μπορεί να πει με απόλυτη βεβαιότητα ποια θα είναι η τελική απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη, γιατί ο ίδιος φαίνεται να ζυγίζει συνεχώς διαφορετικά σενάρια και να αναπροσαρμόζει το μίγμα των κριτηρίων του ανάλογα με τις εξελίξεις. Υπάρχουν όμως δύο καθαρά πολιτικά κριτήρια που φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο: 1. Ανάσχεση Τσίπρα Εάν ο πρωθυπουργός θεωρεί προτεραιότητα να περιορίσει την επανεμφάνιση και την δυναμική του Αλέξη Τσίπρα, τότε το φθινόπωρο του 2026 αναδεικνύεται ως ο ιδανικότερος χρόνος. Σε αυτό το σενάριο, ο Τσίπρας δεν θα έχει προλάβει να εδραιωθεί πλήρως ως η νέα ηγετική φυσιογνωμία της αντιπολίτευσης, ενώ η κυβέρνηση θα μπορεί ακόμα να εκμεταλλευτεί την όποια θετική συγκυρία στην οικονομία ή την εξωτερική πολιτική. 2. Αποδυνάμωση Σαμαρά Αντίθετα, εάν ο Μητσοτάκης θέλει να περιορίσει την επιρροή του Αντώνη Σαμαρά και των εσωκομματικών ή εξωκομματικών φωνών που κινούνται στον χώρο της ΝΔ, τότε ο Μάρτιος του 2027 φαντάζει πιο συμφέρων. Μέχρι τότε, οι όποιες εντάσεις και διαφωνίες θα έχουν ωριμάσει, οι συσχετισμοί θα έχουν ξεκαθαρίσει περισσότερο και μια εκλογική αναμέτρηση θα λειτουργούσε ως μηχανισμός «απορρόφησης» ή οριστικής περιθωριοποίησης αυτών των τάσεων. Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι: σε ποιον τελικά αδιαφορεί περισσότερο να «πάει λίγο παραπάνω» και ποιον θέλει οπωσδήποτε να περιορίσει; Η απάντηση, είναι μάλλον προφανής για όποιον παρακολουθεί προσεκτικά την εσωτερική ισορροπία της ΝΔ και το πολιτικό σκηνικό.  

Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων αύριο Τετάρτη 10 Ιουνίου, όπου θα συζητηθεί και θα τεθεί προς ψήφιση η σύναψη δανειακής σύμβασης με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Το δάνειο αφορά συνολικό ποσό 75 εκατομμυρίων ευρώ και προορίζεται κυρίως για την υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής, με έμφαση στις σχολικές εγκαταστάσεις του Δήμου Αθηναίων. Σύμφωνα με την εισήγηση, ο Δήμαρχος Αθηναίων θα εξουσιοδοτηθεί να προχωρήσει στην αίτηση και την πρώτη εκταμίευση του ποσού των 22,5 εκατομμυρίων ευρώ.Το θέμα αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση και αντιδράσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο, καθώς η ανάληψη νέου δανεισμού από τον Δήμο Αθηναίων πάντα προσελκύει το ενδιαφέρον τόσο των παρατάξεων της αντιπολίτευσης όσο και των πολιτών, ιδίως σε μια περίοδο που τα δημοτικά οικονομικά βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση. Η δημοτική αρχή παρουσιάζει το δάνειο ως αναγκαίο εργαλείο για την επιτάχυνση έργων που αφορούν την εκπαίδευση και την αναβάθμιση των σχολικών κτιρίων της πρωτεύουσας, ενώ από την πλευρά της αντιπολίτευσης είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν ερωτήματα για τους όρους του δανείου, το επιτόκιο, τον χρόνο αποπληρωμής και την προτεραιότητα των έργων που θα χρηματοδοτηθούν. Η αυριανή συνεδρίαση θεωρείται κρίσιμη, καθώς η έγκριση της δανειακής σύμβασης θα ανοίξει τον δρόμο για την υλοποίηση μιας σειράς παρεμβάσεων σε σχολεία της Αθήνας, αλλά και για τη συνολική δημοσιονομική στρατηγική του Δήμου τα επόμενα χρόνια.

Όποιος πίστεψε ότι με την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου έκλεισε οριστικά το θέμα του τρόπου υπολογισμού των τόκων στα «κόκκινα» δάνεια, προφανώς βιάστηκε. Στην πραγματικότητα, η απόφαση φαίνεται ότι ανοίγει νέο κύκλο αμφισβητήσεων και δικαστικών διενέξεων, αντί να τις κλείσει. Ακόμα και μεταξύ νομικών, τραπεζιτών και εκπροσώπων των δανειοληπτών υπάρχει έντονη διχογνωμία για το τι ακριβώς λέει και τι δεν λέει η ετυμηγορία. Ορισμένοι τη χαρακτηρίζουν «απολύτως σαφή» ως προς τον τρόπο υπολογισμού του μηνιαίου τόκου, ενώ άλλοι επιμένουν ότι το ζήτημα παραμένει ασαφές και θα χρειαστούν νέες δικαστικές αποφάσεις για να αποκρυσταλλωθεί πλήρως το νόημά της. Αυτή ακριβώς η αμφισημία ανοίγει την πόρτα στο «δεύτερο επεισόδιο». Εάν τελικά επικρατήσει η άποψη ότι υπάρχουν περιθώρια διεκδικήσεων, αναμένεται να ξεσπάσει νέο κύμα αγωγών από δανειολήπτες που θα ζητούν αναδρομικές επιστροφές τόκων ή αποζημιώσεις. Το πρόβλημα μετακινείται έτσι από τις τράπεζες στις δικαστικές αίθουσες, με απρόβλεπτες συνέπειες για όλες τις πλευρές. Οι μόνοι που μπορούν ήδη να χαμογελούν είναι οι δικηγόροι. Προμηνύεται ένας ακόμα μακρύς και επικερδής κύκλος προσφυγών, αιτήσεων και εφέσεων. Για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά όμως η κατάσταση είναι πολύ πιο σκληρή. Για να διεκδικήσουν ό,τι θεωρούν ότι τους ανήκει, θα πρέπει να βάλουν ξανά το χέρι στην τσέπη – να πληρώσουν δικηγόρους, παράβολα, δικαστικά έξοδα – σε μια στιγμή που η οικονομική τους αντοχή έχει προ πολλού εξαντληθεί. Πολλοί θα αναγκαστούν να επιλέξουν αν θα συνεχίσουν να πληρώνουν τις δόσεις τους ή αν θα ρισκάρουν νέα έξοδα για μια υπόθεση που μπορεί να κρατήσει χρόνια. Η απόφαση του Αρείου Πάγου δεν έφερε, λοιπόν, την πολυπόθητη λύση. Αντίθετα, άνοιξε έναν νέο γύρο αβεβαιότητας, ο οποίος ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμα πιο επίπονος και δαπανηρός για τους δανειολήπτες που ήδη παλεύουν να επιβιώσουν.