«Ο ΟΗΕ κινδυνεύει με άμεση οικονομική κατάρρευση» λέει ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες

Τα Ηνωμένα Έθνη κινδυνεύουν να ξεμείνουν από μετρητά, καθώς οι απλήρωτες οφειλές και οι ελλείψεις χρηματοδότησης από τα κράτη μέλη απειλούν να διαταράξουν βασικές λειτουργίες, προειδοποίησε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες.

Ο Γκουτέρες εξέδωσε την προειδοποίηση σε επιστολή προς όλα τα 193 κράτη μέλη αυτή την εβδομάδα, όπως επικαλέστηκαν πολλά μέσα ενημέρωσης.

Προέτρεψε είτε να τηρηθούν οι υποχρεωτικές πληρωμές είτε να αναθεωρηθούν οι οικονομικοί κανόνες του οργανισμού για να αποφευχθεί μια «επικείμενη οικονομική κατάρρευση».

Ο Γενικός Γραμματέας δήλωσε ότι ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει μια οικονομική κρίση που «βαθαίνει, απειλεί την υλοποίηση του προγράμματος», με τα μετρητά να ενδέχεται να εξαντληθούν μέχρι τον Ιούλιο.

Η επιστολή περιέγραφε ένα «διπλό πλήγμα» που δημιουργήθηκε από έναν κανόνα που αναγκάζει τον ΟΗΕ να επιστρέφει στα κράτη μέλη αδαπάνητα κεφάλαια για συγκεκριμένα προγράμματα, ακόμη και όταν οι συνεισφορές δεν έχουν καταβληθεί ποτέ, παγιδεύοντας τον οργανισμό σε αυτό που ο Γκουτέρες αποκάλεσε «καφκικό κύκλο».

Οι εκκρεμείς οφειλές έφτασαν στο ρεκόρ του 1,568 δισεκατομμυρίου δολαρίων στο τέλος του 2025, με τις εισπράξεις να καλύπτουν μόνο το 76,7% των αξιολογημένων εισφορών, αφήνοντας τον οργανισμό επικίνδυνα εκτεθειμένο.

Εκτός εάν οι εισπράξεις «βελτιωθούν δραστικά», ο ΟΗΕ δεν θα είναι σε θέση να εφαρμόσει πλήρως τον προϋπολογισμό του 2026, δήλωσε ο Γκουτέρες.

Οι προειδοποιήσεις έρχονται καθώς οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος συνεισφέρων του παγκόσμιου οργανισμού, μείωσαν την εθελοντική χρηματοδότηση σε πολλά προγράμματα του ΟΗΕ και τις δαπάνες για βοήθεια το 2025.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η κίνηση αυτή είχε ως στόχο να «τερματίσει τη χρηματοδότηση από τους Αμερικανούς φορολογούμενους και τη συμμετοχή σε οντότητες που προωθούν τις παγκοσμιοποιητικές ατζέντες έναντι των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ».

Την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ αποχώρησαν επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας του ΟΗΕ.

Στα τέλη Δεκεμβρίου, οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 2 δισεκατομμύρια δολάρια για ανθρωπιστικά προγράμματα του ΟΗΕ, προειδοποιώντας ότι ο διεθνής οργανισμός πρέπει να «προσαρμοστεί ή να πεθάνει».

Τα στατιστικά στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν ότι οι συνολικές ανθρωπιστικές συνεισφορές των ΗΠΑ μειώθηκαν στα 3,38 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, περίπου στο 14,8% του παγκόσμιου ποσού, απότομα μειωμένες από τα 14,1 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και την κορύφωση των 17,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022.

Άλλοι κορυφαίοι δυτικοί δωρητές, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, μείωσαν επίσης τη βοήθεια καθώς μετέφεραν πόρους σε στρατιωτικές δαπάνες, δημιουργώντας μια σοβαρή χρηματοδοτική κρίση.

Ο Τραμπ έχει επίσης κατηγορηθεί ότι επιδιώκει να αντικαταστήσει ορισμένες λειτουργίες του ΟΗΕ με το δικό του Συμβούλιο Ειρήνης για την επίβλεψη της ανοικοδόμησης της Γάζας.