Τρισεκατομμύρια μικρόβια ζουν πάνω μας: Πόσο από το σώμα σου είναι πραγματικά «δικό σου»;

Το ανθρώπινο σώμα δεν αποτελείται μόνο από τα δικά του κύτταρα, αλλά φιλοξενεί και τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς, όπως βακτήρια, μύκητες και ιούς.

Πολλοί από αυτούς ζουν στο δέρμα, στο στόμα και στο έντερο, σχηματίζοντας το λεγόμενο ανθρώπινο μικροβίωμα.

Οι μικροοργανισμοί αυτοί δεν είναι απλώς «επισκέπτες».

Αρκετοί επιτελούν σημαντικές λειτουργίες, καθώς συμβάλλουν στην πέψη, συμμετέχουν στην παραγωγή ορισμένων βιταμινών και βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει πιθανούς παθογόνους παράγοντες.

Η μεγαλύτερη κοινότητα μικροβίων εντοπίζεται στο έντερο, όπου διαφορετικά είδη μικροοργανισμών συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον ανθρώπινο οργανισμό.

Η σύνθεση του μικροβιώματος διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και επηρεάζεται από παράγοντες όπως η διατροφή, η ηλικία, το περιβάλλον, η λήψη αντιβιοτικών και ο τρόπος ζωής.

Πόσο από το σώμα μας είναι πραγματικά δικό μας;

Η παρουσία τόσων μικροοργανισμών έχει οδηγήσει στο ερώτημα κατά πόσο μπορούμε να θεωρούμε το σώμα μας αποκλειστικά ανθρώπινο.

Ωστόσο, η ιδέα ότι τα ανθρώπινα κύτταρα αποτελούν μόλις το 10% του σώματος, ενώ τα υπόλοιπα είναι μικρόβια, θεωρείται πλέον παρωχημένη.

Οι εκτιμήσεις που βασίζονται σε σύγχρονους υπολογισμούς δείχνουν ότι ο αριθμός των βακτηριακών κυττάρων και των ανθρώπινων κυττάρων βρίσκεται στην ίδια περίπου τάξη μεγέθους, με την αναλογία να εξαρτάται από τον οργανισμό και τις παραδοχές κάθε υπολογισμού.

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι τα μικρόβια αποτελούν αντίστοιχο ποσοστό του σωματικού μας βάρους.

Το ανθρώπινο σώμα και το μικροβίωμά του λειτουργούν ως ένα σύνθετο οικοσύστημα.

Οι μικροοργανισμοί που φιλοξενούμε μπορούν να επηρεάσουν τον μεταβολισμό, την άμυνα του οργανισμού και την ισορροπία του εντέρου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι είναι απαραίτητοι ή ωφέλιμοι σε κάθε περίσταση.

Γιατί έχει σημασία το μικροβίωμα;

Η ισορροπία του μικροβιώματος συνδέεται με την ομαλή λειτουργία του οργανισμού.

Αντίθετα, σημαντικές αλλαγές στη σύνθεσή του έχουν συσχετιστεί με διάφορες παθήσεις, αν και σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως αν αποτελούν αιτία ή συνέπεια της ασθένειας.

Η ποικιλία των μικροοργανισμών μπορεί να υποστηριχθεί μέσα από μια ισορροπημένη διατροφή με φυτικές ίνες, φρούτα, λαχανικά και όσπρια, καθώς και με την αποφυγή άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τόσο τα επιβλαβή όσο και τα ωφέλιμα βακτήρια.

Έτσι, το σώμα μας δεν είναι απλώς ένας οργανισμός που περιβάλλεται από μικρόβια. Είναι ένα πολύπλοκο βιολογικό σύστημα στο οποίο τα ανθρώπινα κύτταρα και οι μικροοργανισμοί συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν καθημερινά.