Φοιτητική Λίστα-Σερβία: «Το Κόσοβο είναι δικό μας και η Ρωσία είναι φίλη μας»

Η ιστορική εκλογική νίκη της Φοιτητικής Λίστας στις βουλευτικές εκλογές της Σερβίας στις 25 Οκτωβρίου 2026 δεν συνοδεύεται, προς το παρόν, από στροφή στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Αντιθέτως, εκπρόσωποι του νικητήριου σχήματος επαναλαμβάνουν πάγιες σερβικές θέσεις για το Κόσοβο και τις σχέσεις με τη Ρωσία, ενώ εμφανίζονται δηλώσεις για περιορισμό των εξαγωγών όπλων που καταλήγουν σε εμπόλεμες ζώνες.

Η Φοιτητική Λίστα εξασφάλισε περίπου το 52-53% των ψήφων και απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο (περίπου 140 έδρες), τερματίζοντας την πολυετή κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Το βασικό της αίτημα ήταν η καταπολέμηση της διαφθοράς και η αποκατάσταση του κράτους δικαίου.

Ωστόσο, σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής οι θέσεις που έχουν διατυπωθεί παραμένουν κοντά σε εκείνες της προηγούμενης κυβέρνησης.

Κόσοβο και σχέσεις με τη Ρωσία

Σύμφωνα με το πρόγραμμα και τις δημόσιες τοποθετήσεις της Λίστας, το Κόσοβο θεωρείται αναπόσπαστο τμήμα της Σερβίας.

Η Λίστα έχει δηλώσει ότι θα αντιταχθεί στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας του και στην ένταξή του σε διεθνείς οργανισμούς, επιδιώκοντας προστασία των σερβικών θεσμών και της σερβικής κοινότητας στο βόρειο Κόσοβο.

Στις σχέσεις με τη Μόσχα, εκπρόσωποι της Λίστας έχουν τονίσει ότι δεν προτίθενται να επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία.

Σε δηλώσεις που μετέδωσε το RT Balkan, ο καθηγητής Jovo Bakić ανέφερε ότι η Σερβία «σέβεται τη Ρωσία τόσο ως μεγάλη δύναμη όσο και ως ιστορικά σημαντικό εταίρο και, σε πολλές περιπτώσεις, ως προστάτη της», προσθέτοντας ότι «δεν θα υπάρξουν αλλαγές σε αυτό το ζήτημα».

Αντίστοιχη θέση είχε διατυπωθεί και νωρίτερα στο πρόγραμμα της Λίστας, η οποία επικαλείται και την ιστορική εμπειρία της Σερβίας από τις κυρώσεις της δεκαετίας του 1990.

Εξαγωγές πυρομαχικών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές για τις εξαγωγές όπλων. Υποψήφιοι της Φοιτητικής Λίστας φέρονται να έχουν δηλώσει ότι η νέα κυβέρνηση προτίθεται να σταματήσει τις εξαγωγές σερβικών όπλων και πυρομαχικών προς εμπόλεμες ζώνες, συμπεριλαμβανομένων των πωλήσεων σε δυτικούς μεσάζοντες που στη συνέχεια τα μεταφέρουν στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από το 2022 και μετά σερβικά πυρομαχικά αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ έχουν φτάσει στην Ουκρανία μέσω τρίτων χωρών (όπως Πολωνία και Βουλγαρία), παρά το γεγονός ότι η Σερβία δεν επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία.  

Η κυβέρνηση Βούτσιτς είχε επιτρέψει αυτές τις εξαγωγές μέσω ενδιάμεσων, ενώ ταυτόχρονα διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Μόσχα.

Τυχόν διακοπή τους από τη νέα κυβέρνηση θα αποτελούσε αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη πρακτική, αν και το θέμα δεν φαίνεται να έχει ακόμα αποκρυσταλλωθεί σε επίσημη κυβερνητική πολιτική, καθώς ο σχηματισμός κυβέρνησης βρίσκεται σε εξέλιξη.