ΑΑΔΕ: Οι 6 κατηγορίες συναλλαγών που μπαίνουν στο «μικροσκόπιο» για τον εντοπισμό φοροδιαφυγής

Έξι βασικές κατηγορίες οικονομικών συναλλαγών βρίσκονται στο επίκεντρο των ψηφιακών ελέγχων της ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό περιπτώσεων φοροδιαφυγής, με τις φορολογικές αρχές να αξιοποιούν πλέον συνδυαστικά στοιχεία από POS, τραπεζικούς λογαριασμούς, ηλεκτρονικά βιβλία και αγοραπωλησίες ακινήτων.

Η δυνατότητα διασταύρωσης δεδομένων από διαφορετικές πηγές επιτρέπει στους ελεγκτές να εντοπίζουν περιπτώσεις όπου τα δηλωμένα οικονομικά στοιχεία δεν συμφωνούν με την πραγματική δραστηριότητα μιας επιχείρησης ή ενός φορολογουμένου.

Για παράδειγμα, μια επιχείρηση μπορεί να υποβάλλει μηδενική δήλωση ΦΠΑ, την ώρα που στο myDATA εμφανίζονται συναλλαγές. Αντίστοιχα, τα έσοδα που δηλώνει ένας επαγγελματίας μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τις εισπράξεις που καταγράφονται μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών.

Στην ίδια κατηγορία ελέγχων εντάσσονται ιδιοκτήτες ακινήτων που ενδέχεται να μην εμφανίζουν το σύνολο των εισπράξεών τους από βραχυχρόνιες μισθώσεις, αλλά και περιπτώσεις αγοραπωλησιών που δεν συμβαδίζουν με τα οικονομικά στοιχεία των εμπλεκομένων.

Οι έξι κατηγορίες συναλλαγών που ελέγχει η ΑΑΔΕ

Οι ελεγκτικές υπηρεσίες αξιοποιούν πληροφορίες από διαφορετικές ψηφιακές πλατφόρμες και βάσεις δεδομένων, προκειμένου να εντοπίζουν ασυνήθιστες κινήσεις και αποκλίσεις.

Συγκεκριμένα, στο επίκεντρο βρίσκονται:

1. Πληρωμές μέσω POS και ταμειακές μηχανές

Οι ηλεκτρονικές πληρωμές αποτελούν βασικό εργαλείο για τη διασταύρωση των πραγματικών εισπράξεων με τις αποδείξεις που εκδίδουν οι επιχειρήσεις. Η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές επιτρέπει την παρακολούθηση της διαδρομής μιας συναλλαγής και τον εντοπισμό πιθανών διαφορών ανάμεσα στα ποσά που εισπράχθηκαν και σε εκείνα που δηλώθηκαν.

2. Ηλεκτρονικά βιβλία και δηλώσεις ΦΠΑ

Μέσω της πλατφόρμας myDATA συγκεντρώνονται πληροφορίες για τα έσοδα και τα έξοδα των επιχειρήσεων. Οι ελεγκτές μπορούν να συγκρίνουν τα δεδομένα αυτά με τις δηλώσεις ΦΠΑ, αναζητώντας περιπτώσεις παραλείψεων ή ασυμφωνιών. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε επιχειρήσεις που εμφανίζουν μηδενική φορολογική δραστηριότητα, ενώ υπάρχουν ηλεκτρονικά στοιχεία που υποδεικνύουν συναλλαγές.

3. Τραπεζικές κινήσεις και περιουσιακά στοιχεία

Οι τραπεζικές πιστώσεις και οι υπόλοιπες οικονομικές κινήσεις μπορούν να συγκριθούν με τα εισοδήματα που έχουν δηλωθεί στην εφορία, στο πλαίσιο των νόμιμων ελεγκτικών διαδικασιών. Μεγάλες καταθέσεις ή επαναλαμβανόμενες εισροές χρημάτων που δεν δικαιολογούνται από τα διαθέσιμα στοιχεία ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω διερεύνηση.

4. Έσοδα από βραχυχρόνιες μισθώσεις

Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι ιδιοκτήτες ακινήτων που διαθέτουν τα καταλύματά τους μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών. Οι πληροφορίες για τις μισθώσεις μπορούν να διασταυρωθούν με τα ποσά που δηλώνονται στις φορολογικές δηλώσεις, ώστε να εντοπίζονται εισοδήματα που ενδεχομένως δεν έχουν καταγραφεί.

5. Αγοραπωλησίες ακινήτων

Οι συναλλαγές στην αγορά ακινήτων αποτελούν ακόμη ένα πεδίο ελέγχου. Η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να εντοπίζει περιπτώσεις αδήλωτων συναλλαγών, αξιοποιώντας πληροφορίες για την ιδιοκτησία, τις μεταβιβάσεις και τα οικονομικά δεδομένα των φορολογουμένων.

6. Συναλλαγές με το εξωτερικό

Οι διασυνοριακές οικονομικές δραστηριότητες ελέγχονται μέσω στοιχείων για ενδοκοινοτικές συναλλαγές, αλλά και πληροφοριών που ανταλλάσσονται μεταξύ των φορολογικών αρχών διαφορετικών χωρών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπιστούν αποκλίσεις που δεν θα ήταν εύκολο να αποκαλυφθούν από την εξέταση αποκλειστικά των εγχώριων δεδομένων.

Πώς αξιοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στους φορολογικούς ελέγχους

Σημαντικό ρόλο στον νέο τρόπο ελέγχου διαδραματίζουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων.

Η ΑΑΔΕ αναπτύσσει εργαλεία που μπορούν να επεξεργάζονται μεγάλο αριθμό οικονομικών πληροφοριών, να αναγνωρίζουν επαναλαμβανόμενες αποκλίσεις και να εντοπίζουν μοτίβα που ενδέχεται να υποδεικνύουν φορολογικές παραβάσεις.

Με τη χρήση μοντέλων μηχανικής μάθησης, οι ελεγκτικές υπηρεσίες μπορούν να αξιολογούν τον φορολογικό κίνδυνο και να εντοπίζουν επιχειρήσεις ή δραστηριότητες που χρειάζονται πιο προσεκτικό έλεγχο.

Στόχος είναι οι έλεγχοι να γίνονται περισσότερο στοχευμένοι, με βάση τις ενδείξεις που προκύπτουν από τη συνδυαστική επεξεργασία των στοιχείων.

Μια ασυμφωνία στα ψηφιακά δεδομένα δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη φοροδιαφυγής. Μπορεί, ωστόσο, να αποτελέσει την αφετηρία για έναν αναλυτικότερο έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες.