Οι 5 κατηγορίες συνταξιούχων που διεκδικούν αυξήσεις: Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση στον ΕΦΚΑ

Πέντε κατηγορίες συνταξιούχων, που υπολογίζονται σε περίπου 150.000 άτομα, ενδέχεται να δικαιούνται πρόσθετες αυξήσεις στις συντάξεις τους, λόγω των εισφορών που κατέβαλλαν σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.

Το ζήτημα αφορά κυρίως όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου, έχοντας καταβάλει για χρόνια διπλές ασφαλιστικές εισφορές εξαιτίας της παράλληλης ασφάλισής τους.

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι δεν κατάφεραν σε όλες τις περιπτώσεις να θεμελιώσουν δικαίωμα δεύτερης σύνταξης, παρά το γεγονός ότι είχαν πληρώσει εισφορές σε διαφορετικά ταμεία.

Το ενδεχόμενο αξιοποίησης αυτών των εισφορών βρίσκεται στο επίκεντρο των διεκδικήσεών τους, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναπροσαρμογή των συνταξιοδοτικών αποδοχών τους.

Ποιους αφορά η διεκδίκηση

Οι πέντε βασικές κατηγορίες είναι:

• Γιατροί, που είχαν ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν φορείς.
• Μηχανικοί, με παράλληλη ασφάλιση, μεταξύ άλλων, στο ΤΣΜΕΔΕ και στον ΟΑΕΕ.
• Δικηγόροι, οι οποίοι κατέβαλλαν εισφορές σε διαφορετικά ασφαλιστικά ταμεία.
• Έμποροι, που είχαν ασφαλιστεί σε φορείς όπως το πρώην ΤΑΕ και ο ΟΑΕΕ.
• Ελεύθεροι επαγγελματίες με παράλληλη μισθωτή εργασία, οι οποίοι μπορεί να είχαν ασφάλιση τόσο στο πρώην ΙΚΑ όσο και στον ΟΑΕΕ.

Στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται ασφαλισμένοι που είχαν υπαχθεί σε παλαιότερα ταμεία αυτοαπασχολουμένων, όπως το ΤΕΒΕ, το Ταμείο Ασφαλίσεως Εμπόρων (ΤΑΕ) και το Ταμείο Συντάξεως Αυτοκινητιστών (ΤΣΑ). Το τελευταίο αφορούσε, μεταξύ άλλων, ιδιοκτήτες και οδηγούς οχημάτων δημόσιας χρήσης, όπως ταξί, φορτηγά και λεωφορεία.

Το εάν προκύπτει δικαίωμα πρόσθετης παροχής εξαρτάται από το ασφαλιστικό ιστορικό κάθε συνταξιούχου, τα χρονικά διαστήματα για τα οποία καταβλήθηκαν εισφορές και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Τι πρέπει να κάνουν οι ενδιαφερόμενοι

Οι συνταξιούχοι που θεωρούν ότι δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως οι εισφορές τους μπορούν να απευθυνθούν στον e-ΕΦΚΑ, υποβάλλοντας αίτημα για έλεγχο του ασφαλιστικού τους ιστορικού και εξέταση της δυνατότητας αναπροσαρμογής της σύνταξής τους.

Στην αίτηση είναι σημαντικό να αναφέρονται οι πρώην ασφαλιστικοί φορείς στους οποίους υπάγονταν, οι περίοδοι παράλληλης ασφάλισης και το αίτημα επανεξέτασης των εισφορών που έχουν καταβληθεί.

Ωστόσο, η υποβολή αίτησης δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι θα χορηγηθεί αύξηση. Το ζήτημα της συνολικής αντιμετώπισης των συγκεκριμένων περιπτώσεων συνδέεται και με τις αποφάσεις του υπουργείου Εργασίας, το οποίο θα πρέπει να αποσαφηνίσει εάν μπορεί να δοθεί ενιαία λύση, ενδεχομένως μέσω σχετικής εγκυκλίου.

Εφόσον προκύψει δικαίωμα αναπροσαρμογής, το ποσό δεν αναμένεται να είναι ίδιο για όλους, καθώς θα εξαρτάται από τα επιμέρους ασφαλιστικά δεδομένα.

Αύξηση 2,8% στις κύριες συντάξεις από το 2027

Ξεχωριστά από το ζήτημα της παράλληλης ασφάλισης, από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται αύξηση 2,8% στις κύριες συντάξεις, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για τις επικείμενες μεταβολές.

Για τους παλαιούς συνταξιούχους, η αύξηση υπολογίζεται επί της επανυπολογισθείσας σύνταξης και όχι κατ’ ανάγκη στο σύνολο του ποσού που λαμβάνουν σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό όφελος μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την προσωπική διαφορά και τα χαρακτηριστικά της σύνταξης.

Με βάση τα ίδια στοιχεία, η εθνική σύνταξη αναμένεται να αυξηθεί από τα 446 στα 458 ευρώ, ενώ το ανώτατο όριο κύριας σύνταξης διαμορφώνεται στα 5.512 ευρώ. Η αύξηση κατά 2,8% επηρεάζει επίσης τις κλίμακες της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), σύμφωνα με το σχετικό πλαίσιο.

Οι πιέσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα

Την ίδια στιγμή, η βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων αποτελεί διεθνή πρόκληση. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η μείωση των γεννήσεων μεταβάλλουν την αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους, δημιουργώντας πιέσεις στη χρηματοδότηση των παροχών.

Στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης βρίσκονται δύο βασικά μοντέλα: τα συστήματα καθορισμένων παροχών, στα οποία προβλέπεται συγκεκριμένο επίπεδο συνταξιοδοτικού εισοδήματος, και τα συστήματα καθορισμένων εισφορών, όπου το τελικό ποσό εξαρτάται από τις εισφορές που έχουν συγκεντρωθεί και τις αποδόσεις των επενδύσεων.

Οι δημογραφικές εξελίξεις εντείνουν τις ανησυχίες για την επάρκεια των μελλοντικών συντάξεων, καθιστώντας κρίσιμη τόσο τη χρηματοδότηση των συστημάτων όσο και την ορθή αξιοποίηση των ασφαλιστικών εισφορών των σημερινών συνταξιούχων.