Έχετε αναρωτηθεί; – Αυτός είναι ο λόγος που δεν υπάρχουν μπλε και πράσινα θηλαστικά

Στον κόσμο των ζώων, το μπλε και το πράσινο συναντώνται συχνά σε πουλιά, ψάρια και έντομα, όμως στα θηλαστικά αυτά τα χρώματα είναι σχεδόν ανύπαρκτα.

Παρά τα ονόματα όπως «μπλε φάλαινα» ή «μπλε πίθηκος», η πραγματικότητα είναι πως κανένα θηλαστικό δεν διαθέτει πραγματικά μπλε τρίχωμα ή φυσική μπλε χρωστική ουσία.

Ο βασικός λόγος βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται τα χρώματα στη φύση. Στα θηλαστικά, το χρώμα της γούνας προέρχεται κυρίως από τις μελανίνες — τις ίδιες χρωστικές που καθορίζουν και το χρώμα του ανθρώπινου δέρματος και μαλλιών. Η ευμελανίνη παράγει αποχρώσεις του μαύρου και του καφέ, ενώ η φαιομελανίνη δημιουργεί πιο κόκκινες ή κιτρινωπές αποχρώσεις. Ο συνδυασμός τους καλύπτει σχεδόν όλη τη χρωματική παλέτα των θηλαστικών, αλλά όχι το μπλε ή το πράσινο.

Αντίθετα, στα πουλιά και σε πολλά έντομα το μπλε δεν προέρχεται από χρωστικές, αλλά από το λεγόμενο «δομικό χρώμα». Εκεί, μικροσκοπικές δομές πάνω στα φτερά ή στα λέπια αντανακλούν και διασκορπίζουν το φως με συγκεκριμένο τρόπο, δημιουργώντας έντονες μπλε ή πράσινες αποχρώσεις. Έτσι αποκτούν το χαρακτηριστικό τους χρώμα η Morpho butterfly ή ο Common kingfisher.

Στα θηλαστικά, κάτι τέτοιο εμφανίζεται μόνο σε πολύ περιορισμένο βαθμό. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Mandrill, του οποίου το πρόσωπο και τα οπίσθια φαίνονται έντονα μπλε. Ακόμα κι εκεί όμως, δεν υπάρχει πραγματική μπλε χρωστική. Το χρώμα δημιουργείται μέσω του φαινομένου Tyndall, δηλαδή της διάχυσης του φωτός από ειδικά οργανωμένες ίνες κολλαγόνου κάτω από το δέρμα. Πρόκειται για το ίδιο φυσικό φαινόμενο που κάνει τον ουρανό να φαίνεται μπλε ή δίνει σε ορισμένους ανθρώπους μπλε μάτια.

Παρόμοια είναι και η περίπτωση του πράσινου. Δεν υπάρχουν πραγματικά πράσινα θηλαστικά. Οι Sloth που συχνά φαίνονται πρασινωποί αποκτούν αυτή την απόχρωση από φύκια που αναπτύσσονται πάνω στη γούνα τους εξαιτίας της υγρασίας και της αργής κίνησής τους, όχι από το ίδιο τους το σώμα.

Οι επιστήμονες εκτιμούν πως η απουσία μπλε και πράσινων αποχρώσεων στα θηλαστικά συνδέεται με την εξελικτική τους πορεία. Οι χρωστικές που ανέπτυξαν μέσα στα εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης εξυπηρετούσαν κυρίως την παραλλαγή, τη θερμορύθμιση και την προστασία, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερο εξελικτικό πλεονέκτημα για έντονα μπλε ή πράσινα χρώματα στη γούνα τους.