Κίνα: Ανακαλύφθηκε αμφίβιο που ζούσε αποκλειστικά στη θάλασσα πριν από 237 εκατ. χρόνια (φώτο)

Ένα αμφίβιο που ενδέχεται να περνούσε ολόκληρη τη ζωή του στη θάλασσα, πριν από περίπου 237 εκατομμύρια χρόνια, έφεραν στο φως δύο εξαιρετικά διατηρημένα απολιθώματα που εντοπίστηκαν στην Κίνα.

Το προϊστορικό ζώο, με την επιστημονική ονομασία Gerrothorax maritimus, διέθετε ένα ασυνήθιστο χαρακτηριστικό για την εξελικτική του ομάδα: το σώμα του ήταν καλυμμένο με σκληρές οστέινες πλάκες, ενώ η ανατομία του φαίνεται πως του επέτρεπε να επιβιώνει σε περιβάλλον με θαλασσινό νερό.

Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Ecology & Evolution και προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς κανένα από τα σημερινά αμφίβια δεν ζει αποκλειστικά στον ωκεανό.

Το διαπερατό δέρμα των σύγχρονων ειδών τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα στην υψηλή αλατότητα, γεγονός που περιορίζει την παρουσία τους κυρίως σε γλυκά νερά και χερσαία περιβάλλοντα.

Τα απολιθώματα βρέθηκαν μακριά από την ξηρά

Τα δύο απολιθώματα ανακαλύφθηκαν από αγρότες στην κομητεία Γκουανλίνγκ της Κίνας, σε πετρώματα ηλικίας περίπου 237 εκατομμυρίων ετών. Η περιοχή ανήκει στις σημαντικές απολιθωματοφόρες θέσεις της επαρχίας Γκουιτζόου, όπου έχουν εντοπιστεί πολυάριθμα ευρήματα αρχαίας θαλάσσιας ζωής.

Την εποχή εκείνη, κατά την Τριαδική περίοδο, η συγκεκριμένη περιοχή βρισκόταν κάτω από τη θάλασσα. Στα ίδια νερά ζούσαν ιχθυόσαυροι, θαλάσσιες χελώνες και κρινοειδή, ενώ πλέον οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο οικοσύστημα υπήρχε και το συγκεκριμένο αμφίβιο.

Ένα από τα στοιχεία που ενίσχυσαν αυτή την εκτίμηση είναι ότι τα απολιθώματα εντοπίστηκαν σε απόσταση μεγαλύτερη των 30 χιλιομέτρων από οποιαδήποτε πιθανή κοντινή νησιωτική περιοχή.

Ο παλαιοντολόγος Ριοσούκε Μοτάνι από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα, επισήμανε ότι η ανακάλυψη προσθέτει ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο αμφίβιο στα μέχρι σήμερα γνωστά ζώα που κατοικούσαν στις αρχαίες θάλασσες της περιοχής.

Η θωράκιση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του

Το Gerrothorax maritimus διέφερε σημαντικά από τα σημερινά αμφίβια. Είχε πλατύ και πεπλατυσμένο σώμα, το οποίο προστατευόταν από οστέινες πλάκες, ενώ τα άκρα του ήταν σχετικά αδύναμα.

Το μεγαλύτερο από τα απολιθώματα έχει μήκος τουλάχιστον 73,7 εκατοστά, αν και δεν έχει διατηρηθεί ολόκληρη η ουρά του. Η σωματική του διάπλαση ήταν περισσότερο ογκώδης και συμπαγής σε σχέση με εκείνη των σύγχρονων σαλαμάνδρων.

Οι ερευνητές εξέτασαν αρχικά το ενδεχόμενο τα ζώα να είχαν πεθάνει κοντά στην ακτή και τα σώματά τους να παρασύρθηκαν στη συνέχεια προς βαθύτερα νερά. Ωστόσο, η σχεδόν πλήρης διατήρηση των σκελετών, ακόμη και στα ευαίσθητα οστά των δαχτύλων, ενίσχυσε την εκτίμηση ότι τα ζώα πέθαναν κοντά στο περιβάλλον όπου ζούσαν.

Όπως εξήγησε ο Μοτάνι, η διατήρηση τόσο λεπτών οστών υποδηλώνει ότι τα σώματα δεν παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα να επιπλέουν και να αποσυντίθενται πριν καταλήξουν στον πυθμένα.

Η χημική ανάλυση που αποκάλυψε το περιβάλλον ζωής του

Το πιο σημαντικό στοιχείο προέκυψε από τη χημική εξέταση των απολιθωμένων οστών.

Οι επιστήμονες μελέτησαν την αναλογία δύο ισοτόπων του στροντίου, του 87Sr και του 86Sr. Το συγκεκριμένο χημικό στοιχείο ενσωματώνεται στα οστά των ζώων και η ισοτοπική του αναλογία μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για το περιβάλλον στο οποίο αναπτύχθηκαν.

Η σύσταση του στροντίου στα χερσαία περιβάλλοντα επηρεάζεται από τα πετρώματα της κάθε περιοχής, ενώ το θαλασσινό νερό διαθέτει μια σχετικά ομοιόμορφη ισοτοπική υπογραφή.

Ο Λιπίν Ντιάο και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι τα δύο απολιθώματα εμφάνιζαν χαρακτηριστικά που αντιστοιχούσαν στη χημική σύσταση του θαλασσινού νερού της Τριαδικής περιόδου και όχι στα πετρώματα της περιοχής.

Το εύρημα υποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα ζώα μεγάλωναν σε θαλάσσιο περιβάλλον και πιθανότατα έπιναν αλμυρό νερό.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εκτεταμένη οστέινη θωράκιση ενδέχεται να περιόριζε την απορρόφηση νερού από το δέρμα τους, όπως συμβαίνει στα σύγχρονα αμφίβια. Με αυτόν τον τρόπο ίσως είχαν αναπτύξει έναν διαφορετικό μηχανισμό διαχείρισης του νερού, αν και το πώς αντιμετώπιζαν την υψηλή αλατότητα παραμένει άγνωστο.

Η ανακάλυψη προσφέρει νέα δεδομένα για την εξέλιξη των αμφιβίων και δείχνει ότι ορισμένα προϊστορικά είδη ενδέχεται να είχαν προσαρμοστεί σε θαλάσσια οικοσυστήματα, τα οποία θεωρούνται σήμερα ακατάλληλα για την επιβίωση των συγγενών τους.