Η Αφρική «σπάει» στα δύο ταχύτερα από ότι πίστευαν οι επιστήμονες: Δημιουργείται ένας νέος ωκεανός

Η αφρικανική ήπειρος βρίσκεται σε μια αργή αλλά κοσμογονική διαδικασία αλλαγής, καθώς οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι το «σπάσιμό» της εξελίσσεται ταχύτερα από ότι υπολόγιζαν μέχρι σήμερα.

Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications αποκαλύπτει ότι ο φλοιός στην περιοχή του Ρήγματος Τουρκάνα, ενός τμήματος μήκους περίπου 500 χιλιομέτρων στο τεράστιο σύστημα ρηγμάτων της Ανατολικής Αφρικής, έχει λεπτύνει σημαντικά και μάλιστα με μεγαλύτερο ρυθμό από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Η περιοχή αυτή αποτελεί το σημείο όπου η Αφρικανική Πλάκα και η Σομαλική Πλάκα απομακρύνονται σταδιακά η μία από την άλλη, μια διαδικασία που έχει ξεκινήσει εδώ και δεκάδες εκατομμύρια χρόνια και αναμένεται, σε βάθος γεωλογικού χρόνου, να οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου ωκεανού.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι δύο τεκτονικές πλάκες απομακρύνονται σήμερα με ρυθμό περίπου 4,7 χιλιοστών τον χρόνο. Καθώς ο φλοιός τεντώνεται και λεπταίνει, δημιουργούνται ρωγμές και διαδρομές που επιτρέπουν στο μάγμα από τα βαθύτερα στρώματα της Γης να ανεβαίνει προς την επιφάνεια, ενισχύοντας την ηφαιστειακή δραστηριότητα στην περιοχή.

Οι επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν μια από τις πιο λεπτομερείς εικόνες που έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα για το εσωτερικό του φλοιού κάτω από το ρήγμα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι σε ορισμένα σημεία η κρούστα έχει μειωθεί σε πάχος μόλις στα 13 χιλιόμετρα, ενώ έξω από τη ζώνη του ρήγματος ξεπερνά τα 35 χιλιόμετρα.

«Διαπιστώσαμε ότι η ρήξη σε αυτή τη ζώνη είναι πιο προχωρημένη και η κρούστα είναι λεπτότερη από ό,τι είχε αναγνωριστεί μέχρι τώρα», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Κρίστιαν Ρόουαν, διδακτορικός φοιτητής στο Lamont-Doherty Earth Observatory.

Όπως ανέφερε, «η Ανατολική Αφρική έχει προχωρήσει περισσότερο στη διαδικασία του ρήγματος από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως».

Η ομάδα των ερευνητών αποδίδει τη δραματική λέπτυνση του φλοιού σε μια διαδικασία που ονομάζεται «necking», κατά την οποία ο φλοιός τεντώνεται και στενεύει, όπως ένα κομμάτι καραμέλας όταν τραβιέται.

Όσο περισσότερο λεπταίνει, τόσο πιο ευάλωτος γίνεται σε περαιτέρω διάσπαση.

«Έχουμε φτάσει σε αυτό το κρίσιμο όριο διάσπασης του φλοιού», δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης, Άν Μπεσέλ, γεωφυσικός στο Lamont-Doherty. «Πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι πιο επιρρεπής στο να διαχωριστεί».

Παρά τη σημαντική αυτή ανακάλυψη, οι αλλαγές δεν πρόκειται να είναι ορατές σε ανθρώπινη κλίμακα χρόνου.

Το Ρήγμα Τουρκάνα άρχισε να σχηματίζεται πριν από περίπου 45 εκατομμύρια χρόνια και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα χρειαστούν ακόμη εκατομμύρια χρόνια μέχρι η περιοχή να περάσει στο επόμενο στάδιο, όταν θα αρχίσει να δημιουργείται νέος ωκεάνιος φλοιός.

Τότε, σε ένα μακρινό γεωλογικό μέλλον, τα νερά των ωκεανών ενδέχεται να εισχωρήσουν στο ρήγμα, δημιουργώντας έναν νέο ωκεανό και αλλάζοντας για πάντα τον χάρτη της Αφρικής.