Προληπτικό check-up: Οι έξι εξετάσεις που είναι καλό να κάνετε μετά τις διακοπές

Οι διακοπές μπορεί να τελείωσαν, όμως οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες που τις συνοδεύουν κάνουν τον Σεπτέμβριο μια καλή ευκαιρία για έναν βασικό προληπτικό έλεγχο της υγείας.

Περισσότερα γεύματα εκτός σπιτιού, αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, λιγότερες ώρες ύπνου, διαφορετικό πρόγραμμα και μειωμένη άσκηση είναι συνηθισμένα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι διακοπές προκαλούν απαραίτητα κάποιο πρόβλημα υγείας, αλλά η επιστροφή στη ρουτίνα μπορεί να αποτελέσει την κατάλληλη στιγμή για ένα check-up.

Οι εξετάσεις που θα χρειαστεί κάθε άνθρωπος εξαρτώνται από την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, τα συμπτώματα και τους παράγοντες κινδύνου.

Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες βασικές εξετάσεις που συχνά περιλαμβάνονται στον προληπτικό έλεγχο.

1. Γενική αίματος

Η γενική αίματος αποτελεί μία από τις πιο συνηθισμένες εργαστηριακές εξετάσεις και μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για τη γενικότερη κατάσταση του οργανισμού.

Μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση ενδείξεων όπως η αναιμία ή άλλες μεταβολές που, ανάλογα με τα αποτελέσματα, μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση από γιατρό.

2. Σάκχαρο

Η μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα αποτελεί σημαντικό κομμάτι του προληπτικού ελέγχου, ιδιαίτερα για ανθρώπους που έχουν παράγοντες κινδύνου για διαταραχές του σακχάρου.

Το αυξημένο σωματικό βάρος, το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη και η καθιστική ζωή είναι μεταξύ των παραγόντων που μπορεί να οδηγήσουν τον γιατρό να συστήσει συχνότερο έλεγχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), η οποία παρέχει εικόνα για τα επίπεδα σακχάρου τους προηγούμενους μήνες.

3. Χοληστερόλη και τριγλυκερίδια

Το λιπιδαιμικό προφίλ περιλαμβάνει μετρήσεις όπως η ολική χοληστερόλη, η LDL, η HDL και τα τριγλυκερίδια.

Οι συγκεκριμένοι δείκτες βοηθούν στην αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου και ελέγχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ανάλογα με το ιστορικό κάθε ανθρώπου.

Το καλοκαίρι, με περισσότερα γεύματα εκτός σπιτιού και αλλαγές στη διατροφή, μπορεί να αποτελεί απλώς μια καλή αφορμή για να επανέλθει ο προληπτικός έλεγχος στο πρόγραμμα.

4. Έλεγχος νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας

Οι εξετάσεις που αξιολογούν τη λειτουργία των νεφρών και του ήπατος μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός γενικότερου εργαστηριακού ελέγχου, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Για παράδειγμα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει συγκεκριμένους δείκτες αίματος για να αξιολογήσει τη νεφρική λειτουργία, ενώ αντίστοιχες εξετάσεις μπορούν να δώσουν πληροφορίες για το ήπαρ.

Το ποιες ακριβώς εξετάσεις χρειάζονται εξαρτάται από το ιστορικό, την ηλικία, τυχόν φαρμακευτική αγωγή και τους παράγοντες κινδύνου.

5. Γενική ούρων

Πρόκειται για μια απλή εξέταση που μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για το ουροποιητικό σύστημα και να εντοπίσει ευρήματα που ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση συμπτωμάτων ή ως μέρος ενός προληπτικού ελέγχου.

6. Έλεγχος θυρεοειδούς

Ο έλεγχος της θυρεοειδικής λειτουργίας δεν είναι απαραίτητα αναγκαίος για όλους τους ανθρώπους σε κάθε check-up. Μπορεί όμως να συσταθεί όταν υπάρχουν συμπτώματα ή ιστορικό που το δικαιολογούν.

Επίμονη κόπωση, ανεξήγητες αλλαγές στο βάρος, διαταραχές στον ύπνο ή άλλα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν τον γιατρό στην απόφαση να ελέγξει τη λειτουργία του θυρεοειδούς, συνήθως με TSH και, εφόσον χρειάζεται, επιπλέον εξετάσεις.

Πότε χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή

Ένα προληπτικό check-up δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχουν συμπτώματα.

Επίμονος πυρετός, έντονη και ανεξήγητη κόπωση, δύσπνοια, πόνος στο στήθος, επίμονες γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή οποιοδήποτε σύμπτωμα που δεν υποχωρεί χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό και όχι απλώς έναν τυπικό εργαστηριακό έλεγχο.