Ρωσικά Shahed με κινεζικούς turbojet «σπάνε» τα 480 χλμ./ώρα – Νέα απειλή για την ουκρανική αεράμυνα

Η χρήση νέων, ταχύτερων εκδόσεων των ιρανικής σχεδίασης drones Shahed από τις ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία φέρνει στο προσκήνιο τον ρόλο της Κίνας στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα που στηρίζει την παραγωγή τους.

Στην επίθεση που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Ιουλίου εναντίον του Κιέβου χρησιμοποιήθηκαν, σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, drones μονής κατεύθυνσης εξοπλισμένα με κινητήρες turbojet.

Σε αντίθεση με τις παλαιότερες εκδόσεις, τα συγκεκριμένα UAV μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα που αγγίζει τα 480 χλμ./ώρα, καθιστώντας την αντιμετώπισή τους δυσκολότερη.

Η επίθεση είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περίπου 30 άνθρωποι, ενώ παράλληλα χρησιμοποιήθηκαν βαλλιστικοί και πύραυλοι cruise.

Η κινεζική παράμετρος

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, Ουκρανοί αξιωματούχοι που εξέτασαν τμήματα των συγκεκριμένων drones εντόπισαν κινητήρες οι οποίοι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, προέρχονται από κινεζική εταιρεία.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι η Κίνα αποτελεί σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα εφοδιασμού που επιτρέπει στο Ιράν και τη Ρωσία να κατασκευάζουν και να εξελίσσουν τα συγκεκριμένα συστήματα.

Εδώ και χρόνια, κινεζικές εταιρείες και μεσάζοντες έχουν συνδεθεί με την προμήθεια εξαρτημάτων που χρησιμοποιούνται στα Shahed, από εξαρτήματα κινητήρων μέχρι ηλεκτρονικά συστήματα και εξοπλισμό πλοήγησης.

Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι εφαρμόζει αυστηρούς ελέγχους στις εξαγωγές προϊόντων «διπλής χρήσης», τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε πολιτικές όσο και σε στρατιωτικές εφαρμογές. Παράλληλα, απορρίπτει τις μονομερείς κυρώσεις που επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε εταιρείες και συναλλαγές που συνδέονται με τέτοια προϊόντα.

Από το Ιράν στη Ρωσία

Τα Shahed αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που έχει επέλθει στον σύγχρονο πόλεμο. Πρόκειται για σχετικά χαμηλού κόστους drones, τα οποία μπορούν να παραχθούν σε μεγάλους αριθμούς και να χρησιμοποιηθούν για την εξάντληση των συστημάτων αεράμυνας του αντιπάλου.

Το κόστος τους είναι πολλαπλάσια μικρότερο από εκείνο πολλών πυραύλων αναχαίτισης που απαιτούνται για την κατάρριψή τους. Έτσι, η μαζική χρήση τους δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα κόστους και διαθεσιμότητας για την αντίπαλη πλευρά.

Το Ιράν ανέπτυξε την οικογένεια των Shahed μέσα από πολυετή προσπάθεια ενίσχυσης των μη επανδρωμένων δυνατοτήτων του, σε μια περίοδο κατά την οποία αντιμετώπιζε σοβαρούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε δυτική αεροπορική τεχνολογία και ανταλλακτικά.

Στη συνέχεια, η τεχνολογία αυτή πέρασε στη Ρωσία, η οποία χρησιμοποιεί πλέον δικές της εκδόσεις, γνωστές ως Geran.

Η διαδρομή των εξαρτημάτων

Η ανάπτυξη των Shahed βασίστηκε σε έναν συνδυασμό τεχνολογίας και εξαρτημάτων από διαφορετικές χώρες.

Αρχικά, αρκετά από τα εξαρτήματα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν δυτικής προέλευσης. Σύμφωνα με αμερικανικές και ουκρανικές έρευνες, αρκετά από αυτά έφταναν στο Ιράν μέσω σύνθετων εμπορικών δικτύων και εταιρειών που δραστηριοποιούνταν στην Κίνα και το Χονγκ Κονγκ.

Με την πάροδο των ετών, όμως, η κατάσταση άλλαξε. Όλο και περισσότερα εξαρτήματα κινεζικής παραγωγής άρχισαν να αντικαθιστούν δυτικά προϊόντα, περιορίζοντας την εξάρτηση από προμηθευτές που βρίσκονται υπό αυστηρότερους ελέγχους εξαγωγών.

Μεταξύ των εξαρτημάτων που έχουν εντοπιστεί σε drones περιλαμβάνονται μικροτσίπ, μικροελεγκτές, ηλεκτρονικά συστήματα και εξαρτήματα για την πλοήγηση και επικοινωνία τους.

Τα νέα μοντέλα δυσκολεύουν την αεράμυνα

Η σημαντικότερη εξέλιξη αφορά πλέον την ταχύτητα.

Τα παλαιότερα Shahed ήταν σχετικά αργά και μπορούσαν να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν ευκολότερα από τα συστήματα αεράμυνας. Οι νέες εκδόσεις με κινητήρες turbojet αλλάζουν τα δεδομένα, καθώς μπορούν να κινηθούν πολύ ταχύτερα.

Ουκρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η ταχύτητα των συγκεκριμένων drones μπορεί να φτάσει περίπου τα 480 χλμ./ώρα. Αυτό σημαίνει ότι τα διαθέσιμα drones αναχαίτισης δεν είναι πάντα σε θέση να τα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά, αυξάνοντας την ανάγκη χρήσης μαχητικών αεροσκαφών ή ακριβών αντιαεροπορικών πυραύλων.

Παράλληλα, η Ρωσία έχει εντάξει τα Shahed σε επιθέσεις κορεσμού, εκτοξεύοντάς τα μαζί με βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ. Στόχος είναι να επιβαρυνθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η ουκρανική αεράμυνα.

Η Telefly στο επίκεντρο

Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, οι κινητήρες turbojet που εντοπίστηκαν στα νέα ρωσικά drones συνδέονται με την κινεζική εταιρεία Telefly Telecommunications Equipment, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα του τηλεπικοινωνιακού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Η εταιρεία, με έδρα τη Σεντζέν, διαθέτει μεταξύ άλλων μικρούς turbojet κινητήρες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Μετά τις αναφορές για τον εντοπισμό κινητήρων της σε ρωσικά drones, πληροφορίες ανέφεραν ότι σχετικές αναφορές στους turbojet κινητήρες αφαιρέθηκαν από την αγγλόφωνη έκδοση της ιστοσελίδας της εταιρείας, ενώ τα προϊόντα εξακολουθούσαν να εμφανίζονται σε κινεζικές και άλλες εκδόσεις.

Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει νέο γύρο συζητήσεων στην Ουάσινγκτον και στο Κίεβο για το κατά πόσο οι υφιστάμενοι έλεγχοι στις εξαγωγές τεχνολογίας μπορούν να εμποδίσουν την πρόσβαση της Ρωσίας και του Ιράν σε κρίσιμα εξαρτήματα.

Τα Shahed εξαπλώνονται

Η σημασία των συγκεκριμένων drones δεν περιορίζεται πλέον στο ουκρανικό μέτωπο.

Η τεχνολογία των Shahed έχει αρχίσει να εμφανίζεται σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, ενώ χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία έχουν αναπτύξει δικά τους συστήματα που βασίζονται σε αντίστοιχες αρχές.

Παράλληλα, το Ιράν έχει διαθέσει τεχνογνωσία και συστήματα σε συμμάχους και εταίρους του, ενώ η Ρωσία έχει ενσωματώσει την τεχνολογία στην εγχώρια παραγωγή της.

Το αποτέλεσμα είναι ένα νέο μοντέλο πολέμου, στο οποίο ένα σχετικά φθηνό μη επανδρωμένο αεροσκάφος μπορεί να υποχρεώσει τον αντίπαλο να χρησιμοποιήσει πολύ ακριβότερα μέσα για την αναχαίτισή του.

Η εξέλιξη των Shahed δείχνει έτσι πως η σύγχρονη πολεμική τεχνολογία δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τα μεγάλα κρατικά εξοπλιστικά προγράμματα. Μια σχετικά απλή σχεδίαση, σε συνδυασμό με εξαρτήματα που διακινούνται μέσα από την παγκόσμια αγορά, μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον μαζικά όπλα του σύγχρονου πολέμου.