Βίντεο-ντοκουμέντο: T-72 δέχεται αντιαρματικό πύραυλο και συνεχίζει ακάθεκτο!

Ένα εξαιρετικά σπάνιο οπτικό ντοκουμέντο από τις μάχες στην Ουκρανία φέρνει στο φως τη σκληρή πραγματικότητα του σύγχρονου πολέμου αρμάτων, καταρρίπτοντας ταυτόχρονα έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους της στρατιωτικής βιβλιογραφίας.

Στο βίντεο διακρίνεται ένα άρμα μάχης T-72 να δέχεται άμεσο μετωπικό πλήγμα από κατευθυνόμενο αντιαρματικό πύραυλο (ATGM). Η έκρηξη σημειώνεται ακριβώς στο εμπρόσθιο άνω μέρος του σκάφους, λίγο πάνω από τη θέση οδήγησης.

Ενώ υπό άλλες συνθήκες ένα τέτοιο χτύπημα θα προκαλούσε καταστροφική ανάφλεξη, το T-72 συνεχίζει να κινείται κανονικά, χωρίς το πλήρωμα να σταματήσει ούτε για ένα δευτερόλεπτο.

Τι είναι το μυθικό «εφέ της καμπάνας» (Bell Effect) και γιατί διαψεύδεται

Στους κύκλους των φίλων της στρατιωτικής ιστορίας κυκλοφορούσε επί δεκαετίες η άποψη ότι ακόμα κι αν ένα βλήμα ή πύραυλος αποτύχει να διατρήσει τη θωράκιση ενός άρματος, η κινητική ενέργεια και το ωστικό κύμα θα λειτουργήσουν σαν «χτύπημα σε καμπάνα» στο εσωτερικό του άρματος.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, οι κραδασμοί και τα ακουστικά κύματα μέσα στο κλειστό μεταλλικό σκάφος θα προκαλούσαν ακαριαία απώλεια αισθήσεων, ρήξη τυμπάνων ή βαριά διάσειση στο πλήρωμα.

Η πραγματικότητα του πεδίου, ωστόσο, είναι τελείως διαφορετική:

Κοίλη γόμωση (Shaped Charge): Τα σύγχρονα αντιαρματικά συστήματα δεν λειτουργούν με τη λογική της «βαριοπούλας». Βασίζονται σε κοίλη γόμωση (HEAT), η οποία κατά την πρόσκρουση εστιάζει όλη την ενέργεια σε έναν υπερηχητικό πίδακα λιωμένου μετάλλου (πλάσμα) με στόχο αποκλειστικά τη διάτρηση και όχι την παραγωγή κραδασμών.

Μηδενικό σοκ αν δεν υπάρξει διάτρηση: Εφόσον η συνδυασμένη θωράκιση (composite armor) ή η ενεργητική θωράκιση (ERA) απορροφήσει και εξουδετερώσει τον μεταλλικό πίδακα, ελάχιστη ενέργεια μεταφέρεται στο εσωτερικό του πήγματος. Το πλήρωμα ακούει μεν τον κρότο, αλλά δεν υφίσταται το υποτιθέμενο «ωστικό σοκ» που θα το αχρήστευε.

Η μόνη εξαίρεση (πυρομαχικά HESH/HEP): Το μόνο είδος πυρομαχικών που σχεδιάστηκε ποτέ για να παράγει εσωτερικούς κραδασμούς ήταν τα πλαστικά εκρηκτικά HESH (High Explosive Squash Head). Αυτά κολλούσαν στο εξωτερικό μέταλλο και εκρήγνυνταν για να προκαλέσουν αποκόλληση μεταλλικών θραυσμάτων στο εσωτερικό (spalling).

Ωστόσο, τα HESH θεωρούνται πλέον παρωχημένα απέναντι σε σύγχρονες πολυστρωματικές θωρακίσεις, ενώ απαιτούν πολλαπλάσια ποσότητα εκρηκτικής ύλης σε σύγκριση με μια απλή κοίλη γόμωση.

Ποιος πύραυλος χτύπησε το άρμα;

Η γωνία προσβολής και το αποτέλεσμα του χτυπήματος δίνουν σαφή στοιχεία στους αναλυτές:

Αποκλείονται τα Javelin / NLAW: Τα συγκεκριμένα συστήματα εκτελούν κατακόρυφη προσβολή από ψηλά (top-attack) στη λεπτή οροφή του πύργου, επιφέροντας συνήθως άμεση έκρηξη των πυρομαχικών (catastrophic kill).

Ευθύβολο ATGM: Το χτύπημα ήταν απολύτως οριζόντιο και μετωπικό, χαρακτηριστικό πυραύλων κατεύθυνσης λέιζερ ή καλωδίου, όπως το ουκρανικό Stugna-P ή τα σοβιετικής εποχής Fagot / Konkurs (ή Kornet σε περίπτωση εμπλοκής άλλου τομέα). Η ισχυρή μετωπική θωράκιση του T-72 αποδείχθηκε αρκετή για να αντέξει το πλήγμα.

Το σοβαρό λάθος τακτικής του οδηγού

Παρά την επιβίωση του άρματος χάρη στη θωράκισή του, ειδικοί στα τεθωρακισμένα εντόπισαν δύο κρίσιμα σφάλματα στην αντίδραση του πληρώματος:

Έκθεση των πλευρών: Αντί ο οδηγός να βάλει όπισθεν και να υποχωρήσει κρατώντας τη βαριά μετωπική θωράκιση στραμμένη προς τον εχθρό, έστριψε το άρμα για να διαφύγει. Με τον τρόπο αυτό εξέθεσε την πλευρά του άρματος, όπου η θωράκιση είναι εξαιρετικά λεπτή και ευάλωτη σε δεύτερο χτύπημα.

Μη χρήση καπνογόνων: Το πλήρωμα παρέλειψε να πυροδοτήσει τους εκτοξευτές καπνογόνων (smoke dischargers) του πύργου, οι οποίοι θα δημιουργούσαν προπέτασμα καπνού για να «τυφλώσουν» το θερμικό ή οπτικό σκοπευτικό του χειριστή του πυραύλου.