Τι συμβαίνει όταν χρησιμοποιείς στοματικό διάλυμα μετά τη γυμναστική: Νέα έρευνα προβληματίζει

Μπορεί να θεωρείται βασικό κομμάτι της καθημερινής στοματικής υγιεινής, ωστόσο η χρήση αντιβακτηριδιακού στοματικού διαλύματος ενδέχεται να έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ την υγεία των δοντιών και των ούλων.

Επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η εξόντωση των βακτηρίων που βρίσκονται στο στόμα μπορεί να επηρεάσει μια σημαντική φυσιολογική διαδικασία, η οποία συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης μετά τη σωματική άσκηση.

Συγκεκριμένα, ορισμένοι μικροοργανισμοί που ζουν φυσιολογικά στη στοματική κοιλότητα δεν είναι επιβλαβείς, αλλά συμμετέχουν σε μηχανισμούς απαραίτητους για την καλή λειτουργία του οργανισμού. Ένας από αυτούς αφορά την παραγωγή οξειδίου του αζώτου, μιας ουσίας που βοηθά στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων και διευκολύνει την κυκλοφορία του αίματος.

Πώς συνδέονται τα βακτήρια του στόματος με την αρτηριακή πίεση

Κατά τη διάρκεια της άσκησης, ο οργανισμός παράγει οξείδιο του αζώτου, το οποίο προκαλεί αγγειοδιαστολή, δηλαδή διεύρυνση των αιμοφόρων αγγείων. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η παροχή αίματος στους μυς που εργάζονται.

Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν σταματά απαραίτητα με το τέλος της προπόνησης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, σημαντικό ρόλο στη διατήρησή της παίζουν τα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας, τα οποία μετατρέπουν τα νιτρικά άλατα σε νιτρώδεις ενώσεις.

Όπως εξηγεί ο καθηγητής Φυσιολογίας του Πανεπιστημίου του Πλίμουθ, Raul Bescos, τα νιτρικά άλατα μπορούν να απορροφηθούν από τους σιελογόνους αδένες και στη συνέχεια να επιστρέψουν στο στόμα μέσω του σάλιου. Εκεί, συγκεκριμένα βακτήρια τα μετατρέπουν σε νιτρώδεις ενώσεις, οι οποίες συμβάλλουν στην εκ νέου παραγωγή οξειδίου του αζώτου.

Όταν οι ουσίες αυτές καταπίνονται μαζί με το σάλιο, περνούν στην κυκλοφορία του αίματος και συμβάλλουν στη διατήρηση της αγγειοδιαστολής, βοηθώντας παράλληλα στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Τι έδειξε το πείραμα με τους 23 εθελοντές

Για να εξετάσουν την επίδραση των αντιβακτηριδιακών στοματικών διαλυμάτων, επιστήμονες από τη Βρετανία και την Ισπανία πραγματοποίησαν μελέτη στην οποία συμμετείχαν 23 ενήλικες.

Οι εθελοντές έτρεξαν για 30 λεπτά σε διάδρομο γυμναστικής και στη συνέχεια χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η πρώτη χρησιμοποίησε αντιβακτηριδιακό στοματικό διάλυμα, ενώ η δεύτερη ένα εικονικό διάλυμα με γεύση μέντας, χωρίς την ίδια αντιβακτηριδιακή δράση.

Οι συμμετέχοντες επανέλαβαν τη διαδικασία ξεπλύματος αμέσως μετά την άσκηση, καθώς και 30, 60 και 90 λεπτά αργότερα. Οι επιστήμονες παρακολουθούσαν παράλληλα τις μεταβολές της αρτηριακής τους πίεσης.

Τα αποτελέσματα ήταν αξιοσημείωτα. Μία ώρα μετά την άσκηση, η συστολική αρτηριακή πίεση στην ομάδα που χρησιμοποίησε το εικονικό διάλυμα είχε μειωθεί κατά μέσο όρο 5,2 mmHg. Αντίθετα, στην ομάδα που χρησιμοποίησε το αντιβακτηριδιακό στοματικό διάλυμα, η μείωση περιορίστηκε στα 2 mmHg.

Με άλλα λόγια, η χρήση του αντιβακτηριδιακού προϊόντος περιόρισε κατά περίπου 60% τη μείωση της συστολικής πίεσης που παρατηρήθηκε μετά την άσκηση. Δύο ώρες αργότερα, οι εθελοντές της πρώτης ομάδας δεν εμφάνιζαν πλέον αντίστοιχη μείωση, σε αντίθεση με όσους είχαν χρησιμοποιήσει το εικονικό διάλυμα.

Γιατί δεν είναι όλα τα βακτήρια επιβλαβή

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τον σημαντικό ρόλο του στοματικού μικροβιώματος στην καρδιαγγειακή λειτουργία. Η αδιάκριτη εξόντωση των βακτηρίων του στόματος ενδέχεται να διαταράξει φυσιολογικές διεργασίες που συμβάλλουν στη ρύθμιση της πίεσης και στην οξυγόνωση των μυών.

Ο διατροφολόγος και μέλος της ερευνητικής ομάδας, Craig Cutler, εξηγεί ότι τα στοματικά βακτήρια συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή νιτρωδών ενώσεων, οι οποίες βοηθούν τα αιμοφόρα αγγεία να παραμένουν διασταλμένα. Όταν οι συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί περιορίζονται από την αντιβακτηριδιακή δράση, η διαδικασία αυτή μπορεί να επηρεαστεί.

Βέβαια, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι πρόκειται για μια μικρής κλίμακας μελέτη και τα αποτελέσματά της δεν σημαίνουν ότι πρέπει να διακοπεί η χρήση στοματικών διαλυμάτων. Αναδεικνύουν, ωστόσο, ότι το μικροβίωμα του στόματος έχει πολύ πιο σύνθετο ρόλο από αυτόν που συνήθως του αποδίδουμε και ότι η υγεία δεν εξαρτάται απαραίτητα από την εξάλειψη όλων των μικροοργανισμών.