Apollo 12: Ο πύραυλος που χτυπήθηκε δύο φορές από κεραυνό

Στις 14 Νοεμβρίου 1969, μόλις τέσσερις μήνες μετά την ιστορική πρώτη προσελήνωση του ανθρώπου, η NASA ετοιμαζόταν να στείλει ακόμη τρεις αστροναύτες στη Σελήνη.

Κανείς, όμως, δεν περίμενε ότι η αποστολή Apollo 12 θα βρισκόταν ένα βήμα πριν από την αποτυχία, προτού καν εγκαταλείψει τη γήινη ατμόσφαιρα.

Μέσα στο πρώτο λεπτό της εκτόξευσης, ο τεράστιος πύραυλος Saturn V χτυπήθηκε δύο φορές από κεραυνό, προκαλώντας σοβαρές ηλεκτρικές δυσλειτουργίες στο διαστημόπλοιο. Χάρη στην αντίδραση ενός νεαρού μηχανικού στο κέντρο ελέγχου, η αποστολή κατάφερε τελικά να συνεχιστεί και να πραγματοποιήσει τη δεύτερη επιτυχημένη προσελήνωση στην ιστορία.

Η εκτόξευση μέσα στην καταιγίδα

Το Apollo 12 εκτοξεύθηκε στις 11:22 το πρωί, τοπική ώρα, από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της Φλόριντα.

Στο διαστημόπλοιο επέβαιναν ο κυβερνήτης Τσαρλς «Πιτ» Κόνραντ, ο Ρίτσαρντ Γκόρντον και ο Άλαν Μπιν.

Ο καιρός ήταν ιδιαίτερα άσχημος, με βροχή και πυκνά σύννεφα πάνω από την εξέδρα εκτόξευσης. Παρά τις δυσμενείς συνθήκες, δόθηκε η άδεια για την πραγματοποίηση της αποστολής.

Τα πρώτα δευτερόλεπτα εξελίχθηκαν ομαλά. Ο Saturn V, ύψους περίπου 111 μέτρων, άρχισε να ανεβαίνει προς τον ουρανό, αναπτύσσοντας τεράστια ταχύτητα.

Δύο κεραυνοί μέσα σε 16 δευτερόλεπτα

Μόλις 36,5 δευτερόλεπτα μετά την απογείωση, ένας κεραυνός χτύπησε τον πύραυλο, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στα ηλεκτρικά συστήματα.

Οι αστροναύτες είδαν προειδοποιητικές λυχνίες να ανάβουν στον πίνακα ελέγχου, ενώ οι τρεις κυψέλες καυσίμου αποσυνδέθηκαν προσωρινά από το ηλεκτρικό κύκλωμα.

Πριν προλάβουν να καταλάβουν τι είχε συμβεί, ακολούθησε δεύτερο χτύπημα, μόλις 52 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση.

Αυτή τη φορά επηρεάστηκε και το σύστημα αδρανειακής πλοήγησης. Στο κέντρο ελέγχου του Χιούστον, οι ενδείξεις των οργάνων παρουσίαζαν αλλοπρόσαλλες τιμές, καθιστώντας δύσκολη την εκτίμηση της κατάστασης.

Ο μηχανικός που έσωσε την αποστολή

Τη λύση έδωσε ο 24χρονος μηχανικός Τζον Άαρον, ο οποίος παρακολουθούσε τα ηλεκτρικά συστήματα του διαστημοπλοίου.

Ο Άαρον θυμήθηκε ότι είχε συναντήσει παρόμοιες ενδείξεις κατά τη διάρκεια μιας δοκιμής περίπου έναν χρόνο νωρίτερα.

Αμέσως πρότεινε να μετακινηθεί ένας διακόπτης του συστήματος επεξεργασίας σημάτων από την κανονική στην εφεδρική λειτουργία.

Η εντολή ήταν απλή: «SCE to AUX».

Οι περισσότεροι στο κέντρο ελέγχου δεν γνώριζαν τι ακριβώς εννοούσε. Ωστόσο, ο αστροναύτης Άλαν Μπιν αναγνώρισε τον διακόπτη και πραγματοποίησε την αλλαγή.

Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, τα δεδομένα άρχισαν να επανέρχονται και οι ελεγκτές απέκτησαν ξανά αξιόπιστη εικόνα των συστημάτων.

Η αποστολή φτάνει τελικά στη Σελήνη

Παρά το σοβαρό περιστατικό, ο πύραυλος συνέχισε κανονικά την πορεία του. Αφού τέθηκε σε γήινη τροχιά, πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένοι έλεγχοι για να διαπιστωθεί εάν είχαν προκληθεί μόνιμες βλάβες.

Στις 19 Νοεμβρίου 1969, πέντε ημέρες μετά την εκτόξευση, οι Κόνραντ και Μπιν προσεδαφίστηκαν με τη σεληνάκατο Intrepid στον Ωκεανό των Καταιγίδων.

Ο Γκόρντον παρέμεινε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, ενώ οι δύο συνάδελφοί του πραγματοποίησαν επιστημονικές εργασίες στην επιφάνειά της.

Κατάφεραν επίσης να φτάσουν κοντά στο μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Surveyor 3, που είχε προσεδαφιστεί εκεί το 1967, και να συλλέξουν εξαρτήματά του για εξέταση στη Γη.

Η αποστολή ολοκληρώθηκε στις 24 Νοεμβρίου, με την ασφαλή επιστροφή και των τριών αστροναυτών.

Το περιστατικό οδήγησε τη NASA στην αυστηροποίηση των κανόνων εκτόξευσης υπό επικίνδυνες μετεωρολογικές συνθήκες. Το Apollo 12 έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για τη δεύτερη προσελήνωση, αλλά και ως η αποστολή που επέζησε από δύο κεραυνούς χάρη σε μια φαινομενικά ασήμαντη αλλαγή ενός διακόπτη.