Κάτω από δρόμους που σήμερα διασχίζουν καθημερινά χιλιάδες αυτοκίνητα, εξακολουθεί να υπάρχει ένα κομμάτι της παλιάς Αθήνας. Ο Ιλισός, ένα από τα ιστορικά ποτάμια της πόλης, δεν εξαφανίστηκε πραγματικά. Μεγάλο μέρος της κοίτης του καλύφθηκε τον 20ό αιώνα, μετατρέποντας ένα φυσικό στοιχείο της Αθήνας σε υπόγεια διαδρομή κάτω από την άσφαλτο.
Στην αρχαιότητα ο Ιλισός ήταν στενά συνδεδεμένος με τη ζωή της πόλης. Οι όχθες του φιλοξενούσαν ιερά, χώρους περιπάτου και σημεία όπου οι Αθηναίοι συγκεντρώνονταν μακριά από το πυκνό κέντρο. Ο Πλάτων αναφέρει τον Ιλισό στον «Φαίδρο», περιγράφοντας ένα τοπίο με νερό, δέντρα και σκιά, εντελώς διαφορετικό από τη σημερινή εικόνα των μεγάλων λεωφόρων.
Με την ανάπτυξη της σύγχρονης Αθήνας, όμως, το ποτάμι άρχισε να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα. Η πόλη επεκτεινόταν με μεγάλη ταχύτητα, τα λύματα κατέληγαν σε πολλά σημεία της κοίτης και οι πλημμύρες δημιουργούσαν σοβαρές δυσκολίες. Αντί να προστατευτεί και να ενταχθεί στον αστικό σχεδιασμό, μεγάλο μέρος του καλύφθηκε.
Σημαντικές εργασίες κάλυψης έγιναν κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1930 και του 1950. Η κοίτη μετατράπηκε σταδιακά σε δρόμο και πάνω από το ποτάμι δημιουργήθηκαν τμήματα της σημερινής Καλλιρρόης και άλλων κεντρικών αρτηριών. Έτσι, ο Ιλισός εξαφανίστηκε από το οπτικό πεδίο των Αθηναίων, αλλά όχι από τη γεωγραφία της πόλης.
Ακόμη και σήμερα, νερό εξακολουθεί να κινείται σε υπόγεια τμήματα της παλιάς κοίτης. Σε ορισμένα σημεία η διαδρομή του μπορεί να εντοπιστεί εύκολα αν γνωρίζει κανείς την παλιά τοπογραφία, ενώ κοντά στο Καλλιμάρμαρο και προς την περιοχή του Φιξ διασώζονται ενδείξεις της παρουσίας του.
Η ιστορία του Ιλισού είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο αναπτύχθηκε η Αθήνα τον 20ό αιώνα. Τότε η πρόοδος ταυτιζόταν συχνά με το τσιμέντο, τους δρόμους και την κάλυψη των φυσικών ρευμάτων. Σήμερα, όμως, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις ακολουθούν την αντίθετη πορεία, αποκαλύπτοντας ξανά παλιά ποτάμια και μετατρέποντάς τα σε χώρους πρασίνου.
Γι’ αυτό και κατά καιρούς επανέρχεται η συζήτηση για το αν τμήματα του Ιλισού θα μπορούσαν να αποκαλυφθούν ξανά. Η ιδέα παραμένει σύνθετη και δύσκολη, όμως έχει ιδιαίτερη συμβολική δύναμη.
Γιατί ο Ιλισός δεν είναι ένα ποτάμι που χάθηκε. Είναι ένα ποτάμι που η Αθήνα αποφάσισε να κρύψει.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.