Τομ Μπάρακ: Γιατί η Αίγυπτος μένει εκτός της αμυντικής συμμαχίας της Μέκκας

Τις υφιστάμενες συμφωνίες της Αιγύπτου με το Ισραήλ και την Ελλάδα παρουσίασε ως βασικό λόγο για τη μη συμμετοχή της στη νέα αμυντική συμμαχία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπάρακ.

Μιλώντας την Πέμπτη στο πρώτο συνέδριο Global Perspectives του CNN για τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, που πραγματοποιήθηκε στην Ντόχα, ο Αμερικανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι το Κάιρο δεν εντάχθηκε στη συμφωνία της Μέκκας επειδή έχει ήδη αναπτύξει συγκεκριμένες δεσμεύσεις στον τομέα της ασφάλειας.

«Η Αίγυπτος βρίσκεται εκτός της συμφωνίας της Μέκκας. Γιατί; Επειδή έχει ήδη συνθήκη με το Ισραήλ και έχει ήδη συμφωνία ασφαλείας με την Ελλάδα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Μπάρακ συνέκρινε, παράλληλα, τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τέτοιου είδους αμυντικές συμφωνίες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Όπως εξήγησε, όταν προκύπτει μια παραβίαση, απαιτείται χρόνος προκειμένου να καθοριστούν η αποστολή και ο τρόπος αντίδρασης.

Μέχρι στιγμής, το Κάιρο δεν έχει δώσει δημόσια εξήγηση για την επιλογή του να παραμείνει εκτός της συμφωνίας. Οι δηλώσεις του Αμερικανού αξιωματούχου αποτελούν μία από τις πιο ξεκάθαρες τοποθετήσεις της Ουάσιγκτον για το συγκεκριμένο αμυντικό σύμφωνο, στο οποίο οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν.

Η συμφωνία της Μέκκας και το ενδεχόμενο ένταξης της Αιγύπτου

Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου 2026, στη Μέκκα, την Κοινή Συμφωνία Άμυνας. Βασικός όρος της είναι ότι ένοπλη επίθεση εναντίον μίας από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, με πρόβλεψη συλλογικής άμυνας αντίστοιχη με εκείνη του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, έχει διευκρινίσει ότι τα τρία κράτη θα προχωρούν σε διαβουλεύσεις, ώστε να αποφασίζουν από κοινού τον τρόπο αντίδρασης σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός μέλους. Παράλληλα, οι υπογράφουσες χώρες έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και άλλων κρατών.

Στα μέσα Αυγούστου, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε χαρακτηρίσει πιθανή την ένταξη της Αιγύπτου, ενώ ανάλογη θέση είχε διατυπώσει και ο Φιντάν, τονίζοντας ότι η πόρτα παραμένει ανοιχτή. Ωστόσο, μέχρι σήμερα το Κάιρο δεν έχει ενταχθεί στο σύμφωνο.

Την ίδια στιγμή, η Αίγυπτος έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία, ακολουθώντας όμως τη δική της στρατηγική. Τη Δευτέρα, η αιγυπτιακή Βουλή ενέκρινε την εξουσιοδότηση προς τον πρόεδρο Άμπντελ Φατάχ αλ Σίσι να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την υποστήριξη του Ριάντ.

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος έχει ξεκαθαρίσει ότι η όποια συνδρομή της χώρας του θα αφορά αποκλειστικά την υπεράσπιση της σαουδαραβικής επικράτειας, αποκλείοντας το ενδεχόμενο επίθεσης εναντίον της Υεμένης.

Ο Τομ Μπάρακ εμφανίστηκε θετικός απέναντι στη δημιουργία νέων περιφερειακών συμμαχιών, υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι σε θέση να επιλύσουν από μόνες τους όλα τα προβλήματα της περιοχής.

Όπως δήλωσε, η ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης για την ασφάλεια από τα ίδια τα κράτη της Μέσης Ανατολής, μέσα από νέες συνεργασίες, αποτελεί «απολύτως τη λύση». Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η διαδικασία αυτή «απαιτεί χρόνο», «απαιτεί υπομονή» και «απαιτεί ανάληψη ευθύνης».

Παρά τις δυσκολίες της περιόδου, ο Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η νέα προσέγγιση δεν θα οδηγήσει σε περισσότερους πολέμους. «Όλοι περνούν δύσκολες στιγμές», σημείωσε, περιγράφοντας τη συγκεκριμένη στρατηγική ως μέρος του προγράμματος του Ντόναλντ Τραμπ και εκφράζοντας την πεποίθηση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «θα πετύχει τον στόχο του».

Αναφερόμενος στο Ιράν, ο Μπάρακ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει άμεση πυρηνική απειλή, ενώ εκτίμησε ότι οι χώρες της περιοχής θα βρουν τρόπο να διαχειριστούν την κατάσταση στα Στενά. Διευκρίνισε, επίσης, ότι αντίπαλος δεν είναι ο ιρανικός λαός, αλλά το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.

Ο Αμερικανός διπλωμάτης τοποθετήθηκε και για τις αναφορές περί σχεδίων του Ισραήλ για τη δημιουργία ενός «Μεγάλου Ισραήλ», απορρίπτοντας κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Χαρακτήρισε την άποψη αυτή ψευδαίσθηση που, όπως υποστήριξε, προωθούν οι πολιτικοί αντίπαλοι του Ισραήλ. «Ο δρόμος δεν οδηγεί σε ένα Μεγάλο Ισραήλ», δήλωσε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ είχε δικαίωμα να αναπροσαρμόσει τις συνθήκες ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων του μετά τις επιθέσεις της Χαμάς και άλλων ένοπλων οργανώσεων στις 7 Οκτωβρίου 2023, επισημαίνοντας ωστόσο ότι και αυτή η διαδικασία «απαιτεί χρόνο».