Γιατί το σώμα μας «καίει» μετά από ένα πολύ πικάντικο φαγητό;

Αν έχετε φάει ποτέ ένα πολύ πικάντικο φαγητό, πιθανότατα έχετε νιώσει το στόμα, τον λαιμό, ακόμη και το στομάχι σας να «καίει».

Παρότι η θερμοκρασία του φαγητού μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογική, η αίσθηση είναι πραγματική και μπορεί να γίνει ιδιαίτερα έντονη.

Ο βασικός υπεύθυνος είναι η καψαϊκίνη, μια ουσία που βρίσκεται κυρίως στις καυτερές πιπεριές.

Η καψαϊκίνη «ξεγελά» τον εγκέφαλο

Η καψαϊκίνη δεν προκαλεί πραγματικό έγκαυμα στους ιστούς. Αντίθετα, ενεργοποιεί έναν υποδοχέα του νευρικού συστήματος, τον TRPV1, ο οποίος συνδέεται με την αντίληψη της θερμότητας και του πόνου.

Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος λαμβάνει ένα σήμα παρόμοιο με αυτό που θα έστελνε το σώμα όταν έρχεται σε επαφή με κάτι πολύ ζεστό.

Έτσι, μετά από μια μπουκιά πολύ καυτερού φαγητού μπορεί να εμφανιστούν:

• έντονη αίσθηση καύσου στο στόμα,
• κοκκίνισμα και εφίδρωση,
• δάκρυα ή καταρροή,
• αίσθημα ζέστης σε ολόκληρο το σώμα,
• κάψιμο στον λαιμό ή στο στομάχι.

Γιατί ιδρώνουμε;

Η αντίδραση του οργανισμού δεν σταματά στο στόμα. Όταν ενεργοποιούνται οι υποδοχείς που αντιλαμβάνονται τη θερμότητα, το σώμα μπορεί να αντιδράσει σαν να προσπαθεί να αντιμετωπίσει πραγματική υπερθέρμανση.

Γι’ αυτό μπορεί να αρχίσουμε να ιδρώνουμε, να κοκκινίζουμε και να αισθανόμαστε ότι ανεβαίνει η θερμοκρασία μας.

Στην πραγματικότητα, όμως, η καψαϊκίνη δεν ανεβάζει απαραίτητα τη θερμοκρασία του σώματος. Δημιουργεί κυρίως μια πολύ έντονη αίσθηση θερμότητας.

Γιατί το νερό δεν βοηθά ιδιαίτερα;

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να προσπαθούμε να «σβήσουμε» την κάψα πίνοντας πολύ νερό.

Η καψαϊκίνη είναι λιποδιαλυτή, επομένως το νερό δεν την απομακρύνει αποτελεσματικά από το στόμα. Μάλιστα, μπορεί προσωρινά να τη διασκορπίσει σε μεγαλύτερη επιφάνεια.

Αντίθετα, προϊόντα που περιέχουν λίπος ή πρωτεΐνες, όπως το γάλα, μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο στην απομάκρυνσή της από τους υποδοχείς του στόματος.

Γιατί μερικές φορές «καίει» και αργότερα;

Η καψαϊκίνη μπορεί να παραμείνει για κάποιο χρονικό διάστημα στους ιστούς και να συνεχίσει να ενεργοποιεί τους υποδοχείς του πόνου και της θερμότητας.

Αυτός είναι και ο λόγος που η αίσθηση μπορεί να συνεχιστεί αρκετή ώρα μετά το γεύμα, ενώ σε ορισμένους ανθρώπους η ενόχληση γίνεται αισθητή και στο πεπτικό σύστημα.

Η ένταση της αντίδρασης εξαρτάται από την ποσότητα της καψαϊκίνης, το είδος της πιπεριάς αλλά και από το πόσο συνηθισμένος είναι κάποιος στις πικάντικες τροφές.

Με λίγα λόγια, δεν καίγεται πραγματικά το σώμα μας όταν τρώμε καυτερά. Η καψαϊκίνη ενεργοποιεί τους ίδιους νευρικούς μηχανισμούς που αντιλαμβάνονται τη θερμότητα και τον πόνο, με αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να «μεταφράζει» την παρουσία της ως έντονο κάψιμο.