Ψηφιακά δελτία αποστολής: Τι αλλάζει για αγρότες, εμπόρους και συνεταιρισμούς

Η ΑΑΔΕ επιχειρεί να διευκολύνει τη μετάβαση των αγροτών στο νέο σύστημα των ψηφιακών δελτίων αποστολής, ξεκαθαρίζοντας ότι οι υποχρεώσεις δεν είναι ίδιες για όλους.

Με τη νέα εγκύκλιο Ε.2038/2026 καθορίζεται ποιοι παραγωγοί υποχρεούνται να εκδίδουν ψηφιακά παραστατικά, ποιοι εξαιρούνται και σε ποιες περιπτώσεις η ευθύνη μπορεί να μεταφερθεί στον έμπορο, τον συνεταιρισμό ή το ελαιοτριβείο.

Για τους αγρότες που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ, η διαδικασία γίνεται απλούστερη, καθώς δεν απαιτείται να εκδίδουν οι ίδιοι ψηφιακό δελτίο αποστολής. Το παραστατικό εκδίδεται από τον παραλήπτη των προϊόντων, όπως ο έμπορος, ο συνεταιρισμός ή το ελαιοτριβείο, μέσω δελτίου ποσοτικής παραλαβής. Αντίθετα, οι αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ και όσοι ασκούν παράλληλα αγροτική δραστηριότητα εξακολουθούν να έχουν σχετική υποχρέωση, με δυνατότητα όμως, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να αναλαμβάνει την έκδοση ο αντισυμβαλλόμενος, χρησιμοποιώντας την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».

Παράλληλα, η εγκύκλιος προβλέπει σημαντικές εξαιρέσεις για τις καθημερινές μεταφορές. Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο όταν τα προϊόντα μεταφέρονται μεταξύ χωραφιού και αποθήκης του ίδιου παραγωγού, εφόσον η απόσταση δεν υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα. Ωστόσο παραμένουν ερωτήματα για περιπτώσεις όπου απαιτείται μεταφορά σε κοντινό σημείο ζύγισης πριν από την παράδοση, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως πώς θα αντιμετωπίζονται τέτοιες μετακινήσεις σε ενδεχόμενο έλεγχο.

Ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις ισχύουν και για τις λαϊκές αγορές. Μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2026 επιτρέπεται η χειρόγραφη έκδοση του συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής, ενώ από τις 12 Οκτωβρίου το ψηφιακό παραστατικό θα είναι υποχρεωτικό για όλους τους επαγγελματίες αγρότες. Τα προϊόντα που δεν θα διατεθούν στην αγορά θα επιστρέφουν με το ίδιο δελτίο και κατά την επιστροφή στην έδρα θα εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής, χωρίς να απαιτείται νέα διαδικασία για κάθε αδιάθετη ποσότητα.

Η ΑΑΔΕ προβλέπει ακόμα λύσεις για περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων. Εάν υπάρξει διακοπή ρεύματος ή σύνδεσης στο διαδίκτυο, οι συναλλαγές μπορούν να πραγματοποιηθούν με χειρόγραφο παραστατικό ή με ειδική ένδειξη, ενώ η ηλεκτρονική διαβίβαση θα γίνεται μόλις αποκατασταθεί η λειτουργία του συστήματος.

Με τις νέες διευκρινίσεις, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να περιορίσει την αβεβαιότητα κατά τη μεταβατική περίοδο των επόμενων δύο μηνών. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή του μέτρου από τις 12 Οκτωβρίου 2026 θα αποτελέσει την πραγματική δοκιμασία, καθώς τότε θα φανεί κατά πόσο παραγωγοί, έμποροι και συνεταιρισμοί θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας ψηφιακής διαδικασίας.