Χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες αντιμέτωποι με χαμηλές συντάξεις: Τα ποσά ανά ασφαλιστική κατηγορία

Οι οικονομικές δυσκολίες οδηγούν την πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών στην επιλογή των χαμηλότερων ασφαλιστικών κατηγοριών του e-ΕΦΚΑ, προκειμένου να μειώσουν το μηνιαίο κόστος των υποχρεώσεών τους.

Ωστόσο, η επιλογή αυτή μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες στο μέλλον, καθώς το ύψος των εισφορών επηρεάζει άμεσα το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης.

Σήμερα περίπου 650.000 ελεύθεροι επαγγελματίες έχουν επιλέξει τις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες, ενώ μόνο ένα μικρότερο ποσοστό καταβάλλει υψηλότερες εισφορές.

Τα ποσά των εισφορών για το 2026

Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι μηνιαίες εισφορές για ελεύθερους επαγγελματίες διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:

• 1η ασφαλιστική κατηγορία: 250,77 ευρώ τον μήνα συνολικά για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη. Από το ποσό αυτό, 185,09 ευρώ αφορούν τον κλάδο κύριας σύνταξης.
• 2η ασφαλιστική κατηγορία: 300,93 ευρώ τον μήνα συνολικά. Από αυτά, 222,12 ευρώ κατευθύνονται στον κλάδο κύριας σύνταξης.

Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι επιλέγουν τις δύο πρώτες κατηγορίες, καθώς η διαφορά στο μηνιαίο κόστος είναι σημαντική, ιδιαίτερα για όσους έχουν περιορισμένα εισοδήματα ή αυξημένα λειτουργικά έξοδα.

Τι σύνταξη μπορεί να δώσει κάθε κατηγορία

Οι διαφορές φαίνονται όταν υπολογίζεται η μελλοντική σύνταξη.

Με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς για 40 χρόνια ασφάλισης, τα ποσά διαμορφώνονται περίπου ως εξής:

• 1η ασφαλιστική κατηγορία: σύνταξη περίπου 1.000 ευρώ μεικτά.
• 2η ασφαλιστική κατηγορία: σύνταξη λίγο υψηλότερη, περίπου 1.100 ευρώ μεικτά.
• 6η ασφαλιστική κατηγορία: σύνταξη που μπορεί να φτάσει περίπου τα 2.000 ευρώ μεικτά.

Η απόσταση μεταξύ των χαμηλότερων και υψηλότερων κατηγοριών γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν ο ασφαλισμένος δεν έχει συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης.

Τι συμβαίνει με λιγότερα χρόνια ασφάλισης

Για όσους αποχωρούν με μικρότερο ασφαλιστικό χρόνο, οι διαφορές είναι πιο έντονες.

Με 38 χρόνια ασφάλισης, οι εκτιμήσεις δείχνουν:

• 1η κατηγορία: περίπου 862 ευρώ μεικτά σύνταξη.
• 2η κατηγορία: περίπου 946 ευρώ μεικτά σύνταξη.
• 6η κατηγορία: περίπου 1.788 ευρώ μεικτά σύνταξη.

Με 36 χρόνια ασφάλισης:

• 1η κατηγορία: περίπου 815 ευρώ μεικτά.
• 2η κατηγορία: περίπου 889 ευρώ μεικτά.
• 6η κατηγορία: περίπου 1.635 ευρώ μεικτά.

Οι αριθμοί δείχνουν ότι η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές διαφορές στο τελικό ποσό.

Μπορεί κάποιος να αυξήσει τη σύνταξή του στα τελευταία χρόνια;

Αρκετοί ελεύθεροι επαγγελματίες επιλέγουν να ανέβουν ασφαλιστική κατηγορία προς το τέλος του εργασιακού τους βίου, με στόχο μια καλύτερη σύνταξη.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο υπολογισμός δεν βασίζεται μόνο στα τελευταία χρόνια. Λαμβάνονται υπόψη:

• το σύνολο των ετών ασφάλισης,
• οι εισφορές που έχουν καταβληθεί από το 2002 και μετά,
• οι ασφαλιστέες αποδοχές,
• τυχόν οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ,
• τα πλασματικά έτη που μπορεί να αναγνωριστούν.

Για αυτό πριν από οποιαδήποτε αλλαγή κατηγορίας χρειάζεται προσεκτικός υπολογισμός, καθώς η αύξηση των εισφορών δεν σημαίνει πάντα ανάλογη αύξηση της τελικής σύνταξης.

Το δίλημμα για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες παραμένει: χαμηλότερη επιβάρυνση σήμερα ή μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια μετά τη συνταξιοδότηση;