Το χωριό-φάντασμα που ερήμωσε μετά τους σεισμούς του 1979 (βίντεο)

«Ήταν 7:30 το πρωί και άκουσα ένα βουητό. Είδα το σπίτι να ανοίγει στα δύο». Έτσι περιγράφει πρώην κάτοικος της Πέστανης τη στιγμή που ο σεισμός χτύπησε το χωριό τον Νοέμβριο του 1979.

Δύο σεισμικές δονήσεις, μεγέθους άνω των 5 Ρίχτερ και με διαφορά πέντε ημερών, προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στην περιοχή της Θεσπρωτίας. Οι εφημερίδες της εποχής έκαναν λόγο για ένα βουνό που «σχίστηκε» και σπίτια που «ράγισαν».

Στην Ηγουμενίτσα, από τα περίπου 1.600 σπίτια, τα 700 υπέστησαν ζημιές και εμφάνισαν ρωγμές. Στην Πέστανη, που σήμερα είναι γνωστή ως Κρυόβρυση, από τα 70 σπίτια του χωριού τα 10 κατεδαφίστηκαν ολοκληρωτικά μετά τον πρώτο σεισμό.

Πέντε ημέρες αργότερα, ο δεύτερος σεισμός επιδείνωσε την κατάσταση. Το σύνολο των κατοίκων της Πέστανης έμεινε χωρίς στέγη, με τις οικογένειες να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους.

Οι πρώην κάτοικοι θυμούνται τις δύσκολες συνθήκες που ακολούθησαν. Ορισμένοι έμειναν για περίπου έξι μήνες σε αντίσκηνα, ενώ οικογένειες και συγγενείς διασκορπίστηκαν σε διαφορετικές περιοχές αναζητώντας νέο τόπο εγκατάστασης.

Σήμερα, τα εγκαταλειμμένα σπίτια και τα σοκάκια της Πέστανης εξακολουθούν να μαρτυρούν την καταστροφή. Παρά την ερήμωση, οι πρώην κάτοικοι διατηρούν δεσμούς με το χωριό και οργανώνουν εκδηλώσεις με στόχο να παραμείνει ζωντανή η μνήμη του.

Παράλληλα, έχουν εκφράσει την επιθυμία να χαρακτηριστεί η περιοχή παραδοσιακός οικισμός, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αποκατάσταση και ανοικοδόμηση κατοικιών με τη συνδρομή της Πολιτείας.

Στόχος τους είναι να επιστρέψουν σταδιακά άνθρωποι στον τόπο και να δημιουργηθεί ξανά ζωή στο χωριό, ακόμη και αν αυτό δεν μπορεί να αποκτήσει την εικόνα που είχε πριν από τους σεισμούς.