Το να σταματά κάποιος ξαφνικά στη μέση μιας πρότασης επειδή δεν μπορεί να θυμηθεί μια λέξη είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους.
Αν και τέτοιες στιγμές μπορεί να γίνονται συχνότερες με την ηλικία, δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη άνοιας ή κάποιας σοβαρής γνωστικής διαταραχής.
Νέα ερευνητικά δεδομένα, ωστόσο, δείχνουν ότι ένα διαφορετικό χαρακτηριστικό της ομιλίας ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη σημασία για την αξιολόγηση της γνωστικής λειτουργίας: η συνολική ταχύτητα με την οποία μιλά ένας άνθρωπος.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο και το Rotman Research Institute του Baycrest εξέτασαν 125 υγιείς ενήλικες, ηλικίας από 18 έως 85 ετών, προκειμένου να εντοπίσουν ποια χαρακτηριστικά της ομιλίας συνδέονται με τις αλλαγές που παρατηρούνται στη γνωστική λειτουργία καθώς μεγαλώνουμε.
Η ταχύτητα της ομιλίας και η ανάκληση λέξεων
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε δοκιμασία κατονομασίας εικόνων, κατά την οποία έπρεπε να αναγνωρίζουν και να λένε όσο το δυνατόν γρηγορότερα τις αντίστοιχες λέξεις.
Παράλληλα, οι επιστήμονες ανέλυσαν ηχογραφήσεις από περιγραφές σύνθετων εικόνων και σκηνών, ενώ αξιολόγησαν επιμέρους γνωστικές λειτουργίες, όπως η προσοχή και η ικανότητα περιορισμού των περισπασμών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ούτε ο αριθμός των παύσεων ούτε η διάρκειά τους εξηγούσαν από μόνα τους τις διαφορές στη γνωστική επίδοση. Αντίθετα, μεγαλύτερη συσχέτιση παρουσίαζε ο γενικότερος ρυθμός της ομιλίας.
Με άλλα λόγια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ταχύτητα με την οποία κάποιος ανακαλεί μια λέξη συνδέεται με το πόσο γρήγορα και ομαλά μιλά στην καθημερινή επικοινωνία.
Τι έδειξε η επιστημονική έρευνα
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging, Neuropsychology, and Cognition, υποδεικνύει ότι η ταχύτητα ανάκλησης λέξεων μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη γνωστική κατάσταση ενός ανθρώπου.
Ο Δρ. Jed Meltzer, ερευνητής στο Baycrest και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνει ότι ο ρυθμός ομιλίας θα μπορούσε να αξιοποιηθεί περισσότερο στο πλαίσιο των γνωστικών αξιολογήσεων.
Η προσέγγιση αυτή δεν σημαίνει ότι μπορεί να διαγνωστεί κάποια διαταραχή απλώς ακούγοντας έναν άνθρωπο να μιλά.
Θα μπορούσε, ωστόσο, να αποτελέσει ένα επιπλέον εργαλείο για τον εντοπισμό πιθανών αλλαγών, σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις.
Οι επιστήμονες εκτιμούν, επίσης, ότι η μέτρηση του χρόνου που χρειάζεται κάποιος για να ανακαλέσει μια λέξη ενδέχεται να αποκαλύπτει διαφορές που δεν καταγράφονται εύκολα με τις παραδοσιακές δοκιμασίες, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στο αν η απάντηση είναι σωστή ή λανθασμένη.
Πότε η δυσκολία στην ομιλία χρειάζεται έλεγχο
Το να ξεχνά κάποιος περιστασιακά ένα όνομα ή μια λέξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα με τη μνήμη του.
Η κούραση, το άγχος, η έλλειψη συγκέντρωσης και η αφηρημάδα μπορούν επίσης να προκαλέσουν τέτοιες στιγμές.
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται όταν οι δυσκολίες γίνονται συστηματικές, παρουσιάζουν σταδιακή επιδείνωση και επηρεάζουν την καθημερινή επικοινωνία.
Ενδείξεις που αξίζει να αξιολογηθούν είναι η δυσκολία στην παρακολούθηση μιας συζήτησης, η συχνή αδυναμία εύρεσης απλών λέξεων και οι αλλαγές στην ικανότητα έκφρασης.
Εάν τέτοιες αλλαγές επιμένουν ή γίνονται αντιληπτές και από το οικογενειακό περιβάλλον, είναι σημαντικό να ζητηθεί ιατρική συμβουλή.
Σε κάθε περίπτωση, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν πως η πιο αργή ομιλία αποτελεί πρόβλεψη μελλοντικής γνωστικής έκπτωσης.
Για να διαπιστωθεί εάν οι αλλαγές στον ρυθμό ομιλίας προηγούνται της εμφάνισης προβλημάτων, απαιτούνται μελέτες που θα παρακολουθούν τους ίδιους ανθρώπους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Επομένως, μια περιστασιακή παύση για να θυμηθούμε μια λέξη δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι εάν παρατηρείται μια σταθερή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε και επικοινωνούμε.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.