Η δυνατότητα να διατηρηθεί ένας ανθρώπινος εγκέφαλος μετά τον θάνατο και να επανέλθει κάποτε στη ζωή αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα επιστημονικά ερωτήματα.
Παρότι μέχρι σήμερα κάτι τέτοιο δεν έχει επιτευχθεί, νέα έρευνα καταγράφει τις απόψεις γιατρών στις ΗΠΑ σχετικά με τις τεχνικές που θα μπορούσαν ενδεχομένως να επιτρέψουν τη μελλοντική αποκατάσταση της εγκεφαλικής λειτουργίας.
Στη μελέτη συμμετείχαν 334 γιατροί, οι οποίοι κλήθηκαν να αξιολογήσουν κατά πόσο θα μπορούσαν να διατηρηθούν οι απαραίτητες πληροφορίες στον εγκέφαλο ενός ανθρώπου που έχει υποστεί καρδιακή ανακοπή, ώστε να καταστεί δυνατή μια μελλοντική προσπάθεια επαναφοράς του.
Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες εκτίμησαν στο 25,5% την πιθανότητα επιτυχίας υπό ιδανικές συνθήκες διατήρησης. Παράλληλα, το 27,9% χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αρκετά ή πολύ πιθανό.
Τι θα έκαναν οι γιατροί για να διατηρήσουν τον εγκέφαλο
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάστηκαν ήταν αν θα έπρεπε να εφαρμόζονται ιατρικές παρεμβάσεις με αποκλειστικό στόχο τη διατήρηση του εγκεφαλικού ιστού, ακόμη και όταν δεν υπάρχει προσδοκία άμεσης θεραπευτικής βελτίωσης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χορήγηση αντιπηκτικών φαρμάκων, ώστε να περιοριστεί ο σχηματισμός θρόμβων και να προστατευθούν οι ιστοί. Το 70,7% των γιατρών που συμμετείχαν στη μελέτη υποστήριξε τη συγκεκριμένη παρέμβαση στο πλαίσιο ενός σχεδίου διατήρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και οι απαντήσεις σχετικά με τον ιατρικά υποβοηθούμενο θάνατο. Το 44,3% των συμμετεχόντων τάχθηκε υπέρ της έναρξης των διαδικασιών διατήρησης αφού ο ασθενής χάσει τις αισθήσεις του, αλλά πριν σταματήσει η καρδιακή λειτουργία.
Η χρονική στιγμή θεωρείται κρίσιμη, καθώς η διακοπή της κυκλοφορίας του αίματος στερεί από τον εγκέφαλο το απαραίτητο οξυγόνο και μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες βλάβες. Πειράματα σε ζώα έχουν δώσει ορισμένες ενδείξεις ότι η έγκαιρη παρέμβαση ενδέχεται να συμβάλει στην καλύτερη διατήρηση των εγκεφαλικών δομών.
Γιατί οι επιστήμονες ενδιαφέρονται για το «connectome»
Η θεωρητική βάση της συγκεκριμένης προσέγγισης σχετίζεται με το λεγόμενο «connectome», δηλαδή τον συνολικό χάρτη των συνδέσεων ανάμεσα στους νευρώνες του εγκεφάλου.
Οι νευρωνικές συνδέσεις αποτελούν βασικό στοιχείο της λειτουργίας του εγκεφάλου και συνδέονται με την αποθήκευση αναμνήσεων, την επεξεργασία πληροφοριών και χαρακτηριστικά που διαμορφώνουν την προσωπικότητα κάθε ανθρώπου.
Η υπόθεση που εξετάζουν ορισμένοι ερευνητές είναι ότι, εάν μπορούσε να διατηρηθεί με επαρκή ακρίβεια αυτή η σύνθετη δομή, ίσως να ήταν δυνατό στο μέλλον να ανακτηθούν ορισμένες από τις πληροφορίες που περιέχει.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η διατήρηση των νευρωνικών συνδέσεων αρκεί από μόνη της για να επανέλθει ένας άνθρωπος στη ζωή. Η επιστήμη δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι μπορεί να αποκατασταθεί η λειτουργία ενός ανθρώπινου εγκεφάλου μετά τον θάνατο.
Η τεχνική που επιχειρεί να προστατεύσει τις εγκεφαλικές δομές
Μία από τις μεθόδους που βρίσκονται στο επίκεντρο της σχετικής έρευνας είναι η κρυοσυντήρηση με σταθεροποίηση μέσω αλδεϋδών.
Η συγκεκριμένη τεχνική συνδυάζει τη χρήση χημικών ουσιών, οι οποίες συμβάλλουν στη διατήρηση της δομής των ιστών, με τη διαδικασία της υαλοποίησης.
Σε αντίθεση με την απλή κατάψυξη, η υαλοποίηση αποσκοπεί στον περιορισμό του σχηματισμού παγοκρυστάλλων, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στα κύτταρα.
Στόχος είναι να διατηρηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες της εγκεφαλικής αρχιτεκτονικής, συμπεριλαμβανομένων των συνδέσεων μεταξύ των νευρώνων.
Προς το παρόν, όμως, η μέθοδος δεν έχει αποδείξει ότι μπορεί να επιτρέψει την επαναφορά ενός ανθρώπινου εγκεφάλου σε λειτουργική κατάσταση.
Οι γιατροί που γνωρίζουν τις τεχνικές εμφανίζονται πιο θετικοί
Ένα ακόμη εύρημα της έρευνας αφορά τη σχέση ανάμεσα στην εξοικείωση των γιατρών με τις συγκεκριμένες μεθόδους και τη στάση τους απέναντι στην πιθανότητα μελλοντικής εφαρμογής τους.
Όσοι γνώριζαν καλύτερα τις τεχνικές διατήρησης εμφανίζονταν συχνότερα πιο θετικοί απέναντι στο ενδεχόμενο. Ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Άριελ Ζελέζνικοου-Τζόνστον, εκτίμησε ότι μέρος της επιφυλακτικότητας μπορεί να συνδέεται με την περιορισμένη ενημέρωση γύρω από τις σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν, παράλληλα, την ανάγκη να συζητηθούν τα ηθικά, ιατρικά και νομικά ζητήματα που θα προέκυπταν εάν η διατήρηση του ανθρώπινου εγκεφάλου αποτελούσε στο μέλλον διαθέσιμη επιλογή.
Προς το παρόν, η επαναφορά ενός νεκρού ανθρώπινου εγκεφάλου παραμένει ένα θεωρητικό σενάριο. Οι επιστημονικές έρευνες εξετάζουν εάν είναι δυνατόν να διατηρηθούν οι δομές που συνδέονται με τη μνήμη και την ταυτότητα, χωρίς όμως να υπάρχει μέχρι σήμερα αποδεδειγμένος τρόπος να μετατραπεί αυτή η διατήρηση σε πραγματική επαναφορά στη ζωή.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.