Ντενίσοβαν: Έτσι έμοιαζαν οι μυστηριώδεις συγγενείς του ανθρώπου που έζησαν στην Ασία

Νέα στοιχεία για την εμφάνιση των Ντενίσοβαν, μιας αρχαίας ανθρώπινης ομάδας που έζησε στην Ασία πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια, έφερε στο φως επιστημονική έρευνα, αξιοποιώντας σπάνια απολιθώματα και ανάλυση αρχαίων πρωτεϊνών.

Οι Ντενίσοβαν αποτελούν μία από τις λιγότερο γνωστές ομάδες του ανθρώπινου εξελικτικού δέντρου, καθώς τα απολιθώματα που έχουν συνδεθεί με αυτούς είναι περιορισμένα. Τα νέα ευρήματα επιτρέπουν στους ερευνητές να σχηματίσουν σαφέστερη εικόνα για τη μορφολογία τους, αλλά και για τη γεωγραφική εξάπλωσή τους στην Ασία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, τα χαρακτηριστικά του κρανίου και της γνάθου τους παρουσίαζαν ομοιότητες με εκείνα των Νεάντερταλ, αλλά και διαφορές που τους ξεχώριζαν από άλλους αρχαίους συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου.

Πώς ήταν το πρόσωπο των Ντενίσοβαν

Η ανακατασκευή των απολιθωμάτων δείχνει ότι οι Ντενίσοβαν είχαν σχετικά πλατύ κρανίο, έντονα υπερόφρυα τόξα και πλατιά ζυγωματικά. Οι πλευρές του κρανίου τους εκτείνονταν προς τα πίσω με σχετικά ευθεία γραμμή, ενώ η γνάθος τους προεξείχε ελαφρώς.

Ο συνδυασμός αυτών των χαρακτηριστικών υποδηλώνει ότι η εμφάνισή τους δεν ταυτιζόταν πλήρως ούτε με εκείνη των Νεάντερταλ ούτε με του σημερινού ανθρώπου.

Η ανασύνθεση βασίστηκε σε τρισδιάστατα ψηφιακά μοντέλα, τα οποία οι επιστήμονες συνέκριναν με οστά άλλων αρχαίων ανθρώπινων ομάδων και σύγχρονων ανθρώπων.

Η έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature αξιοποίησε, μεταξύ άλλων, απολιθώματα από τον αρχαιολογικό χώρο Xujiayao στη βόρεια Κίνα, τα οποία είχαν ανακαλυφθεί μεταξύ 1976 και 1979.

Η πρωτεΐνη που αποκάλυψε την ταυτότητά τους

Η ταυτοποίηση των απολιθωμάτων αποτέλεσε σημαντικό μέρος της έρευνας. Επειδή το γενετικό υλικό δεν διατηρείται πάντοτε σε αρχαία οστά, οι επιστήμονες εξέτασαν πρωτεΐνες που είχαν παραμείνει στο εσωτερικό τους.

Από την ανάλυση εντοπίστηκαν 18 αρχαίες πρωτεΐνες, οι οποίες συγκρίθηκαν με αντίστοιχα δεδομένα από άλλες ανθρώπινες ομάδες. Ιδιαίτερη σημασία είχε μια παραλλαγή της πρωτεΐνης κολλαγόνου, γνωστή ως COL1A2-996K.

Η συγκεκριμένη παραλλαγή έχει εντοπιστεί σε απολιθώματα που αποδίδονται στους Ντενίσοβαν, χωρίς να έχει καταγραφεί στα εξεταζόμενα δείγματα Νεάντερταλ ή σύγχρονων ανθρώπων. Το εύρημα ενίσχυσε σημαντικά την εκτίμηση ότι τα οστά ανήκουν στη συγκεκριμένη εξελικτική γραμμή.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ταυτοποίηση των Ντενίσοβαν βασίστηκε αρχικά σε εξαιρετικά περιορισμένα ευρήματα, μεταξύ των οποίων μικρά οστά δαχτύλων και δόντια που ανακαλύφθηκαν το 2008 στο Σπήλαιο Ντενίσοβα, στα Όρη Αλτάι της Σιβηρίας.

Στη συνέχεια, νέα ευρήματα από διαφορετικές περιοχές της Ασίας διεύρυναν τις γνώσεις των επιστημόνων για την παρουσία τους.

Οι Ντενίσοβαν μπορεί να έφταναν σε ύψος τα 1,90 μέτρα

Ενδείξεις για τη σωματική διάπλαση των Ντενίσοβαν προέρχονται και από οστά που ανασύρθηκαν από τον βυθό του Στενού Πενγκού, ανάμεσα στην Ταϊβάν και την Κίνα.

Οι εκτιμήσεις των ερευνητών για δύο διαφορετικά άτομα δείχνουν ότι το ένα μπορεί να είχε ύψος περίπου 1,80 μέτρα και βάρος 83 κιλά, ενώ το άλλο ενδέχεται να έφτανε τα 1,90 μέτρα και τα 91 κιλά.

Εφόσον οι εκτιμήσεις αυτές είναι αντιπροσωπευτικές, υποδηλώνουν ότι ορισμένοι Ντενίσοβαν είχαν ιδιαίτερα μεγάλη σωματική διάπλαση σε σύγκριση με πολλούς ανθρώπους σήμερα.

Τα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα ενός είδους που ήταν πιθανότατα περισσότερο διαδεδομένο στην ασιατική ήπειρο από όσο θεωρούνταν αρχικά.

Παρά τις νέες ανακαλύψεις, αρκετά ερωτήματα για τους Ντενίσοβαν παραμένουν ανοιχτά. Η περιορισμένη ποσότητα απολιθωμάτων εξακολουθεί να δυσκολεύει την πλήρη ανασύνθεση της εμφάνισης, της εξέλιξης και της εξάπλωσής τους, καθιστώντας κάθε νέο εύρημα σημαντικό για την κατανόηση της ανθρώπινης προϊστορίας.