Πόσες φορές μπορούμε να ξαναζεστάνουμε το φαγητό με ασφάλεια: Τα λάθη που αυξάνουν τον κίνδυνο

Το ξαναζέσταμα του φαγητού αποτελεί μια εύκολη λύση για όσους θέλουν να αξιοποιήσουν τα περισσεύματα και να αποφύγουν τη σπατάλη τροφίμων.

Ωστόσο, το ερώτημα είναι πόσες φορές μπορούμε να επαναθερμάνουμε ένα γεύμα χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο την υγεία μας.

Η ασφάλεια των τροφίμων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αν χρησιμοποιούμε τον φούρνο μικροκυμάτων, τον συμβατικό φούρνο ή το μάτι της κουζίνας.

Καθοριστικό ρόλο παίζουν ο τρόπος με τον οποίο αποθηκεύτηκε το φαγητό μετά το μαγείρεμα, ο χρόνος που παρέμεινε εκτός ψυγείου και η θερμοκρασία στην οποία θερμαίνεται πριν καταναλωθεί.

Μάλιστα, η επαναθέρμανση δεν μπορεί να εξουδετερώσει κάθε πιθανό κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν το τρόφιμο έχει παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ακατάλληλες συνθήκες.

Πόσες φορές επιτρέπεται να ξαναζεστάνουμε το φαγητό

Η ασφαλέστερη πρακτική είναι να ζεσταίνουμε μόνο την ποσότητα που πρόκειται να καταναλώσουμε, αντί να επαναφέρουμε ολόκληρο το φαγητό σε υψηλή θερμοκρασία κάθε φορά που θέλουμε να φάμε.

Δεν υπάρχει ένας ενιαίος αριθμός επαναθερμάνσεων που να εγγυάται την ασφάλεια σε κάθε περίπτωση. Ωστόσο, οι οδηγίες ασφαλούς χειρισμού τροφίμων συνιστούν να αποφεύγονται οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι θέρμανσης και ψύξης, καθώς αυξάνουν τις πιθανότητες να παραμείνει το φαγητό για αρκετό χρόνο σε θερμοκρασίες που ευνοούν την ανάπτυξη μικροοργανισμών.

Γι’ αυτό, είναι προτιμότερο να χωρίζουμε εξαρχής το μαγειρεμένο φαγητό σε μερίδες και να ζεσταίνουμε κάθε φορά μόνο εκείνη που χρειαζόμαστε.

Γιατί το ξαναζέσταμα δεν εξαλείφει πάντα τον κίνδυνο

Η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να καταστρέψει πολλά επιβλαβή βακτήρια, αλλά δεν εξασφαλίζει ότι ένα τρόφιμο θα γίνει ασφαλές ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο έχει συντηρηθεί.

Ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να παράγουν τοξίνες που παραμένουν επικίνδυνες ακόμη και μετά τη θέρμανση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Bacillus cereus, ο οποίος συνδέεται, μεταξύ άλλων, με περιστατικά τροφικής δηλητηρίασης από μαγειρεμένο ρύζι που έχει αποθηκευτεί λανθασμένα.

Επομένως, εάν ένα γεύμα έχει παραμείνει για πολλές ώρες σε θερμοκρασία δωματίου, δεν αρκεί να το ζεστάνουμε ξανά για να θεωρηθεί ασφαλές. Η σωστή συντήρηση από την πρώτη στιγμή είναι εξίσου σημαντική με την επαρκή θέρμανση.

Πόση ώρα μπορεί να μείνει το φαγητό εκτός ψυγείου

Τα μαγειρεμένα τρόφιμα δεν πρέπει να παραμένουν σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερες από δύο ώρες. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32°C, το χρονικό όριο μειώνεται στη μία ώρα.

Μετά το γεύμα, τα περισσεύματα πρέπει να αποθηκεύονται εγκαίρως στο ψυγείο. Για να κρυώσουν γρηγορότερα, οι μεγάλες ποσότητες μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα και ρηχά δοχεία.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να κρυώσει εντελώς το φαγητό πάνω στον πάγκο της κουζίνας. Αντίθετα, η έγκαιρη ψύξη περιορίζει τον χρόνο κατά τον οποίο οι μικροοργανισμοί μπορούν να πολλαπλασιαστούν.

Πόσες ημέρες διατηρείται το μαγειρεμένο φαγητό στο ψυγείο

Τα περισσότερα μαγειρεμένα περισσεύματα μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο για τρεις έως τέσσερις ημέρες, εφόσον έχουν αποθηκευτεί σωστά και η θερμοκρασία συντήρησης είναι στους 4°C ή χαμηλότερα.

Μετά το διάστημα αυτό, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η απόρριψή τους. Εάν γνωρίζουμε ότι δεν θα καταναλώσουμε το φαγητό μέσα στις επόμενες ημέρες, μπορούμε να το καταψύξουμε εγκαίρως, σε κατάλληλες συσκευασίες.

Η επαναθέρμανση δεν μηδενίζει τον χρόνο συντήρησης. Για παράδειγμα, ένα φαγητό που βρίσκεται ήδη στο ψυγείο για τρεις ημέρες δεν αποκτά καινούργια διάρκεια ζωής επειδή ζεστάθηκε μία φορά.

Πώς πρέπει να γίνεται σωστά η επαναθέρμανση

Για να μειώσουμε τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης, είναι σημαντικό να ακολουθούμε ορισμένους βασικούς κανόνες:

• Θερμοκρασία: Το φαγητό πρέπει να φτάνει σε εσωτερική θερμοκρασία περίπου 74°C. Ένα θερμόμετρο τροφίμων βοηθά να ελέγξουμε ότι έχει ζεσταθεί επαρκώς.
• Φούρνος μικροκυμάτων: Ανακατεύουμε το φαγητό κατά τη διάρκεια της θέρμανσης και το αφήνουμε για λίγο να σταθεί, ώστε να περιοριστούν τα ψυχρά σημεία.
• Μικρότερες μερίδες: Ζεσταίνουμε μόνο όση ποσότητα πρόκειται να καταναλώσουμε.
• Σωστή αποθήκευση: Διατηρούμε τα περισσεύματα στο ψυγείο και αποφεύγουμε την παρατεταμένη παραμονή τους στον πάγκο.
• Κατάψυξη: Εάν δεν πρόκειται να καταναλώσουμε εγκαίρως το φαγητό, το καταψύχουμε πριν ξεπεράσει το ασφαλές διάστημα συντήρησης.

Γιατί δεν πρέπει να βασιζόμαστε μόνο στη μυρωδιά

Ένα τρόφιμο μπορεί να φαίνεται φυσιολογικό, να έχει το συνηθισμένο χρώμα και να μην παρουσιάζει δυσάρεστη οσμή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι ασφαλές για κατανάλωση.

Ορισμένοι παθογόνοι μικροοργανισμοί δεν προκαλούν εμφανείς αλλοιώσεις. Συνεπώς, η μυρωδιά, η γεύση και η εμφάνιση δεν αποτελούν αξιόπιστους τρόπους για να διαπιστώσουμε εάν ένα τρόφιμο είναι κατάλληλο.

Το βασικό είναι να γνωρίζουμε πότε μαγειρεύτηκε, πόσο χρόνο παρέμεινε εκτός ψυγείου και πώς συντηρήθηκε στη συνέχεια. Εάν υπάρχει αμφιβολία για την ασφάλειά του, δεν πρέπει να δοκιμάζουμε το φαγητό για να διαπιστώσουμε εάν έχει χαλάσει.

Η σωστή αποθήκευση, η έγκαιρη ψύξη και η επαρκής επαναθέρμανση αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα για την ασφαλή κατανάλωση των περισσευμάτων και τον περιορισμό της σπατάλης τροφίμων.