Όχι απλώς «τον ήπιαμε» αλλά στραφήκαμε να μας σώσει η τουρκόφιλη Αίγυπτος! Καμία ελπίδα...
Ο τόνος σε κονσέρβα αποτελεί σταθερή επιλογή για ένα γρήγορο γεύμα, καθώς δεν χρειάζεται μαγείρεμα και μπορεί να συνδυαστεί με σαλάτες, ζυμαρικά και σάντουιτς.
Παρότι προσφέρει πρωτεΐνη και άλλα θρεπτικά συστατικά, η συχνότητα κατανάλωσής του έχει σημασία, καθώς τα ψάρια μπορεί να περιέχουν υδράργυρο.
Ο υδράργυρος υπάρχει φυσικά στο περιβάλλον, αλλά εισέρχεται στα υδάτινα οικοσυστήματα και μέσω ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Στη θάλασσα μπορεί να μετατραπεί σε μεθυλυδράργυρο, ο οποίος συσσωρεύεται στους οργανισμούς των ψαριών.
Τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια που ζουν πολλά χρόνια έχουν συνήθως υψηλότερες συγκεντρώσεις, καθώς καταναλώνουν μικρότερα ψάρια και συσσωρεύουν σταδιακά μεγαλύτερες ποσότητες της ουσίας.
Γιατί ο τόνος σε κονσέρβα διαφέρει από τα μεγάλα ψάρια
Δεν περιέχουν όλα τα είδη τόνου την ίδια ποσότητα υδραργύρου. Ο κονσερβοποιημένος τόνος παρασκευάζεται συχνά από μικρότερα είδη, όπως ο skipjack, ενώ η περιεκτικότητα σε υδράργυρο εξαρτάται και από το είδος του τόνου που χρησιμοποιείται.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε σχετική ανάλυση στο The Conversation, μελέτη του 2025 στην Ισπανία εξέτασε 60 κονσέρβες και κατέγραψε μέση συγκέντρωση υδραργύρου 0,138 mg ανά κιλό προϊόντος.
Με βάση αυτή τη μέση τιμή, μια κονσέρβα 95 γραμμαρίων αντιστοιχεί σε περίπου 13 μικρογραμμάρια υδραργύρου. Η πραγματική ποσότητα, ωστόσο, μπορεί να διαφέρει από προϊόν σε προϊόν.
Πόσο επηρεάζει η συχνότητα κατανάλωσης
Η αξιολόγηση της έκθεσης στον υδράργυρο λαμβάνει υπόψη τόσο την ποσότητα που καταναλώνεται όσο και το σωματικό βάρος. Για τον λόγο αυτό, η ίδια μερίδα δεν έχει την ίδια σημασία για έναν ενήλικα και για ένα μικρό παιδί.
Στο παράδειγμα της παραπάνω μελέτης, η κατανάλωση μίας κονσέρβας ημερησίως για επτά ημέρες θα αντιστοιχούσε σε περίπου 92 μικρογραμμάρια υδραργύρου μέσα στην εβδομάδα, με βάση τη μέση συγκέντρωση που μετρήθηκε.
Το παράδειγμα αυτό δεν αποτελεί εξατομικευμένη σύσταση για καθημερινή κατανάλωση, καθώς η συνολική έκθεση εξαρτάται και από τα υπόλοιπα ψάρια που καταναλώνει κάποιος.
Στα παιδιά απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή, επειδή το μικρότερο σωματικό βάρος σημαίνει ότι η ίδια ποσότητα υδραργύρου αντιστοιχεί σε μεγαλύτερη έκθεση ανά κιλό.
Αντίστοιχα, οι έγκυες χρειάζεται να επιλέγουν προσεκτικά τα είδη ψαριών που καταναλώνουν, λόγω της ευαισθησίας του αναπτυσσόμενου νευρικού συστήματος του εμβρύου.
Ποια ψάρια χρειάζονται περισσότερη προσοχή
Ο ξιφίας, ο καρχαρίας και ορισμένα μεγάλα είδη μάρλιν συγκαταλέγονται στα ψάρια που μπορεί να παρουσιάζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις μεθυλυδραργύρου. Για αυτά ισχύουν αυστηρότερες συστάσεις κατανάλωσης, ιδιαίτερα για εγκύους και παιδιά.
Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές ποσότητες υδραργύρου μπορεί να επηρεάσει το νευρικό σύστημα. Πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν μουδιάσματα, μυϊκή αδυναμία, προβλήματα συντονισμού και διαταραχές της όρασης ή της ακοής.
Τέτοιες εκδηλώσεις δεν αναμένονται από τη συνήθη κατανάλωση κονσερβοποιημένου τόνου στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Γιατί χρειάζεται ποικιλία στις πηγές πρωτεΐνης
Παρότι ο τόνος σε κονσέρβα μπορεί να αποτελεί πρακτική επιλογή, δεν είναι απαραίτητο να καταναλώνεται καθημερινά. Η εναλλαγή διαφορετικών τροφίμων βοηθά στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών και περιορίζει την εξάρτηση από μία μόνο πηγή πρωτεΐνης.
Τα αυγά, τα όσπρια, το άπαχο κρέας, το τόφου, οι ξηροί καρποί και άλλα είδη ψαριών προσφέρουν διαφορετικά θρεπτικά συστατικά. Παράλληλα, η επιλογή ψαριών με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε υδράργυρο επιτρέπει την ένταξή τους στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο με μεγαλύτερη ποικιλία.
Ο τόνος σε κονσέρβα δεν χρειάζεται να αποκλειστεί από τη διατροφή λόγω φόβου για τον υδράργυρο. Το ζητούμενο είναι η κατάλληλη συχνότητα κατανάλωσης, η εναλλαγή ειδών ψαριών και η ιδιαίτερη προσοχή στις ομάδες που είναι πιο ευάλωτες, όπως οι έγκυες και τα μικρά παιδιά.
