Shrinkflation: Η κρυφή αύξηση τιμών που περνά απαρατήρητη στο σούπερ μάρκετ

Υπάρχει ένας «σιωπηλός» τρόπος με τον οποίο ακριβαίνει η καθημερινότητα, χωρίς αυτό να φαίνεται ξεκάθαρα στο ταμείο. Δεν πρόκειται για μια εμφανή ανατίμηση στην τιμή ενός προϊόντος, αλλά για μια λιγότερο ορατή πρακτική που έχει αρχίσει να γίνεται όλο και πιο συχνή στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό διεθνώς ως shrinkflation, δηλαδή η μείωση της ποσότητας ενός προϊόντος χωρίς αντίστοιχη μείωση στην τιμή του.

Με απλά λόγια, ο καταναλωτής αγοράζει αυτό που μοιάζει να είναι το ίδιο προϊόν, στην ίδια περίπου τιμή, αλλά στην πραγματικότητα παίρνει λιγότερο περιεχόμενο. Ένα πακέτο που μέχρι πρότινος περιείχε 500 γραμμάρια, μπορεί σήμερα να έχει 450 ή και 400 γραμμάρια, διατηρώντας σχεδόν αμετάβλητη την τιμή του. Το αποτέλεσμα είναι ότι η πραγματική τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο αυξάνεται σημαντικά, χωρίς αυτό να γίνεται άμεσα αντιληπτό.

Η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται από πολλές εταιρείες ως εναλλακτική λύση αντί για μια ανοιχτή αύξηση τιμών, η οποία θα προκαλούσε άμεσες αντιδράσεις από το καταναλωτικό κοινό. Έτσι, επιλέγεται η «συρρίκνωση» της συσκευασίας, συχνά με μικρές αλλαγές στον σχεδιασμό ή στη μορφή της, ώστε η διαφοροποίηση στην ποσότητα να περνά πιο εύκολα απαρατήρητη.

Το φαινόμενο καταγράφεται πλέον σε δεκάδες βασικά προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης. Σοκολάτες, παγωτά, δημητριακά, μπισκότα οικογενειακής συσκευασίας, σνακ, αναψυκτικά, καφές, αλλά και είδη προσωπικής φροντίδας όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα και απορρυπαντικά εμφανίζονται με μικρότερο περιεχόμενο σε σχέση με το παρελθόν.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα που έχουν εντοπιστεί στην αγορά είναι συσκευασίες σνακ που από 90 γραμμάρια μειώθηκαν στα 70, προϊόντα τύπου γαριδάκια που έχασαν μέρος του βάρους τους, κάψουλες καφέ με λιγότερο περιεχόμενο, αλλά και οικογενειακά παγωτά που από 3 λίτρα πλέον πωλούνται σε μικρότερη χωρητικότητα.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους καταναλωτές να μην κοιτούν μόνο την τελική τιμή στο ράφι, αλλά να συγκρίνουν πάντα την τιμή ανά κιλό ή ανά λίτρο, καθώς εκεί αποτυπώνεται η πραγματική αξία του προϊόντος. Παράλληλα, ενδείξεις όπως «νέα συσκευασία», «βελτιωμένη συνταγή» ή εμφανείς αλλαγές στο σχήμα της συσκευασίας μπορεί να κρύβουν μείωση στην ποσότητα.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, η αγορά ετοιμάζεται για νέο κύμα ανατιμήσεων. Μετά το Πάσχα, οι πρώτες αυξήσεις από τις βιομηχανίες προς τις αλυσίδες λιανικής φτάνουν –σύμφωνα με πληροφορίες– έως και το 15% σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα τυροκομικά, τα αλλαντικά, το γάλα εβαπορέ και οι σοκολάτες, γεγονός που προμηνύει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Σε μια εποχή που κάθε ευρώ μετράει, το shrinkflation αποδεικνύει πως η ακρίβεια δεν φαίνεται πάντα στην ταμπέλα της τιμής – πολλές φορές κρύβεται… μέσα στη συσκευασία.