Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι: Οι «παγίδες» που πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές

Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού παρουσιάζονται ως ένας εύκολος τρόπος για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, όμως η επένδυση δεν σημαίνει αυτόματα γρήγορη απόσβεση.

Υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό όφελος για ένα νοικοκυριό.

Η νέα υπουργική απόφαση του ΥΠΕΝ απλοποιεί τη διαδικασία για την αυτοκατανάλωση και δίνει περισσότερες δυνατότητες στους καταναλωτές να αξιοποιήσουν φωτοβολταϊκά και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η πολυδιαφημιζόμενη απόσβεση σε περίπου πέντε χρόνια δεν αποτελεί δεδομένο για κάθε σπίτι.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), Στέλιος Λουμάκης, έχει επισημάνει ότι η πενταετής απόσβεση αποτελεί περισσότερο το βέλτιστο σενάριο και όχι απαραίτητα την πραγματικότητα για τον μέσο καταναλωτή.

Η πρώτη παγίδα είναι η ώρα κατανάλωσης

Ένα φωτοβολταϊκό μπαλκονιού ισχύος 800 W, που αποτελεί το ανώτατο όριο, κοστίζει περίπου 700 έως 1.000 ευρώ ως ολοκληρωμένο πακέτο, μαζί με μικροαντιστροφέα, καλωδίωση και βάσεις στήριξης.

Το κρίσιμο σημείο, όμως, είναι πότε καταναλώνεται το ρεύμα που παράγει.

Η μεγαλύτερη παραγωγή του φωτοβολταϊκού γίνεται κυρίως τις πρωινές και μεσημεριανές ώρες.

Για ένα νοικοκυριό που εκείνη την ώρα βρίσκεται στη δουλειά και δεν λειτουργεί ιδιαίτερα ενεργοβόρες συσκευές, σημαντικό μέρος της παραγόμενης ενέργειας μπορεί να μην αξιοποιείται άμεσα.

Έτσι, η θεωρητική εξοικονόμηση μπορεί να απέχει αρκετά από την πραγματική.

Με βάση τις εκτιμήσεις που έχουν διατυπωθεί, σε μια τέτοια περίπτωση το ετήσιο όφελος μπορεί να περιοριστεί περίπου στα 100 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ένα σύστημα κόστους έως 1.000 ευρώ μπορεί να χρειαστεί ακόμη και περίπου δέκα χρόνια για να αποσβεστεί.

Προσοχή και στην τοποθέτηση

Δεν είναι όμως μόνο η κατανάλωση που μπορεί να περιορίσει το όφελος.

Το φωτοβολταϊκό θα πρέπει να τοποθετηθεί σε κατάλληλο σημείο, με σωστό προσανατολισμό και χωρίς σκιάσεις από δέντρα ή γειτονικά κτίρια.

Παράλληλα, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να φτάσει σε βάρος ακόμη και τα 40 κιλά, γεγονός που απαιτεί προσοχή ως προς τη στήριξη και την εγκατάστασή του.

Υπάρχει ακόμη ένα τεχνικό ζήτημα που δεν είναι προφανές για τον καταναλωτή: η πρίζα στην οποία συνδέεται το φωτοβολταϊκό θα πρέπει να βρίσκεται στην ίδια φάση με κάποια ενεργοβόρα συσκευή του σπιτιού.

Σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να απαιτηθεί παρέμβαση ηλεκτρολόγου.

Η μπαταρία αλλάζει τα δεδομένα

Η εικόνα γίνεται διαφορετική όταν το φωτοβολταϊκό συνδυάζεται με μπαταρία.

Η μπαταρία επιτρέπει την αποθήκευση της ενέργειας που παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε αυτή να χρησιμοποιηθεί αργότερα, όταν οι ανάγκες του νοικοκυριού αυξάνονται και το φωτοβολταϊκό δεν παράγει.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το πρόβλημα της ταυτοχρονισμένης κατανάλωσης, που αποτελεί μία από τις βασικές δυσκολίες για όσους απουσιάζουν από το σπίτι τις ώρες αιχμής της παραγωγής.

Το μειονέκτημα είναι το σημαντικά υψηλότερο κόστος. Τα συστήματα αποθήκευσης μπορούν να φτάσουν περίπου τα 4.000 έως 8.000 ευρώ, ανάλογα με τη χωρητικότητα και τα χαρακτηριστικά τους.

Σύμφωνα με τον Στέλιο Λουμάκη, ο συνδυασμός φωτοβολταϊκού και μπαταρίας μπορεί να οδηγήσει σε πιο ρεαλιστική απόσβεση περίπου πέντε ετών.

Μπαταρία χωρίς φωτοβολταϊκό

Η νέα ρύθμιση επιτρέπει επίσης την εγκατάσταση μπαταρίας χωρίς φωτοβολταϊκό.

Σε αυτή την περίπτωση η μπαταρία δεν διοχετεύει ή πουλά ενέργεια στο δίκτυο, αλλά μπορεί να φορτίζει από αυτό και να χρησιμοποιείται αργότερα για την κάλυψη των αναγκών του σπιτιού.

Το μοντέλο αυτό μπορεί να αξιοποιηθεί σε συνδυασμό με διζωνικά ή δυναμικά τιμολόγια. Ο καταναλωτής μπορεί να φορτίζει όταν η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη και να χρησιμοποιεί την αποθηκευμένη ενέργεια όταν η τιμή είναι υψηλότερη.

Στην ίδια λογική μπορούν να αξιοποιηθούν και κινητά συστήματα αποθήκευσης, όπως οι μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων, οι οποίες λόγω μεγάλης χωρητικότητας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περισσότερες από μία ανάγκες.

Παράλληλα, η νέα υπουργική απόφαση ανοίγει τον δρόμο για αξιοποίηση φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών.

Το βασικό συμπέρασμα για τον καταναλωτή είναι ότι η αγορά ενός φωτοβολταϊκού μπαλκονιού δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει μεγάλη εξοικονόμηση.

Ο προσανατολισμός, οι σκιάσεις, η ώρα που καταναλώνεται το ρεύμα, η ηλεκτρολογική εγκατάσταση και κυρίως η δυνατότητα αποθήκευσης είναι παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τον χρόνο απόσβεσης.